Europa Środkowa i Wschodnia po 1989

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2014 11:12
Ślepy liberalizm, rewolucja gospodarcza, lustracja – z tym wszystkim spotkały się podczas transformacji komunistyczne państwa Europy Środkowej i Wschodniej. Jak następowały przemiany ustrojowe w tych krajach po roku 1989?
Audio
  • 02.07.14 Dr Jan Malicki: „Przejęcie władzy politycznej w Polsce nastąpiło niezwykle ostrożnie i koncyliacyjnie (…)”
Mieszkańcy Berlina burzą ścianę Muru Berlińskiego w pobliżu Reichstagu
Mieszkańcy Berlina burzą ścianę Muru Berlińskiego w pobliżu ReichstaguFoto: wikimedia.commons.com/Superikonoskop

Szczególne miejsce na kartach historii w kwestii upadku systemu komunistycznego w Europie zajęła Polska. W porównaniu z innymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej transformacja polityczna w Polsce przebiegała niezwykle łagodnie i pokojowo. Za burzliwe zaś można uznać przemiany gospodarcze, podczas których Polacy zachłysnęli się ślepym liberalizmem.

– Przejęcie władzy politycznej w Polsce nastąpiło niezwykle ostrożnie i koncyliacyjnie tylko gospodarka transformowała rewolucyjnie. Reforma gospodarcza przyniosła wiele strat, negatywów i nieszczęścia. Transformację w Polsce można więc uznać za mieszaną. W Rumunii przemiany nastąpiły błyskawicznie – mówił w PR24 dr Jan Malicki, dyrektor Studium Europy Wschodniej UW.

Upadek starego systemu

Polska w opinii jej obywateli uznawana jest za pioniera przemian ustrojowych w Europie. Jednak z perspektywy Zachodu to upadek muru berlińskiego  jest nieporównywalnie bardziej symboliczny niż polskie częściowo wolne wybory  z 4 czerwca. Wśród polskich historyków również trwają spory, co do uznania daty faktycznego przełomu.

– W Polsce 31 sierpnia 1981 to pierwszy moment, gdy po 50 latach władza komunistyczna rozmawia z narodem.  Za drugą datę można uznać 4 czerwca. Zaś 12 września 1989 został utworzony rząd Tadeusza Mazowieckiego. Był to pierwszy niekomunistyczny rząd w komunistycznym świecie. W sensie prawnym to przełom niesamowity – powiedział Gość PR24.

Lustracja

Rozprawienie się ze starym system i zbudowanie nowego państwa prawa wymaga specjalnych zabiegów. Zbadanie, kto współpracował z władzą komunistyczną oraz  kto łamał prawo i okradał naród to główne zadania lustracyjne. Jednak nie wszystkie kraje przeprowadziły ten proces prawidłowo.

– Pośród wszystkich krajów postsocjalistycznych tylko Republika Czeska przeprowadziła lustrację w miarę jednorodną, konkretną, wprowadzając stosowne ustawy. Pozostałe kraje nie potrafiły rozliczyć się ze swoją przeszłością w sposób przejrzysty. Można jeszcze wspomnieć NRD – Niemiecką Republikę Demokratyczną, gdzie z niemiecką precyzją rozwiązano zagadnienia prawne – twierdził dr Jan Malicki.

Transformacji polityczno-ustrojowej i gospodarczej krajów Europy Środkowej i Wschodniej po roku 1989 poświęcone będzie spotkanie Warsaw East European Conference. Gośćmi konferencji będą między innymi: Leszek Balcerowicz oraz sygnatariusze porozumienia białowieskiego: Leonid Krawczuk i Stanisław Szuszkiewicz.

PR24

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak