73 lata temu rozpoczęła się w Wilnie operacja „Ostra Brama"

Ostatnia aktualizacja: 08.07.2017 08:58
Kilkudniowe zmagania żołnierzy Armii Krajowej prowadzone wspólnie z Armią Czerwoną doprowadziły do oswobodzenia miasta, w czym polscy żołnierze mieli znaczący udział. O operacji „Ostra Brama” mówili w audycji Nos Kleopatry historyk Michał Wołłejko z Biura Bezpieczeństwa Narodowego oraz Mariusz Olczak, zastępca dyrektora Archiwum Akt Nowych.
Audio
  • 07.07.2017 Michał Wołłejko i Mariusz Olczak o operacji „Ostra Brama”
Patrol żołnierzy Armii Krajowej i radzieckich na ulicy Wielkiej w Wilnie
Patrol żołnierzy Armii Krajowej i radzieckich na ulicy Wielkiej w WilnieFoto: wikipedia.com/domena publiczna

Operacja „Ostra Brama” rozpoczęła się w nocy z 6 na 7 lipca. Była przeprowadzona przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza” na Wileńszczyźnie. Jej celem było samodzielne oswobodzenie Wilna z rąk okupanta niemieckiego, zanim zrobi to Armia Czerwona. Gdyby plan ten udało się zrealizować, polskie wojsko mogłoby przyjąć rolę gospodarza wobec nacierających Sowietów i tym samym zaakcentować swoje prawo do przejętych ziem. Jak podkreślał Michał Wołłejko, operacja „Ostra Brama” była drugą po Powstaniu Warszawskim największą akcją bojową AK.

- Na początku były samodzielne próby odbicia Wilna przez Armię Krajową. Następnie po tygodniu we współdziałaniu z Armią Czerwoną udało się odbić miasto. Plany sowieckie do ziem kresowych były jednak zupełnie inne niż Polaków - AK była wrogiem. W 1943 roku sprawa Kresów była przesądzona na konferencji w Teheranie. Od tego czasu mamy do czynienia z prawdziwą wojną partyzancką między partyzantką AK i sowiecką. Sowieci niszczyli żywioł polski na tych ziemiach – mówił historyk.

Według Mariusza Olczaka operacja „Ostra Brama” jest nieco zapomniana. – Szczególnie w PRL tematyka związana z Kresami i Armią Krajową była zepchnięta na margines. Po upadku żelaznej kurtyny mówi się o tym coraz więcej, pojawiają się nowe publikacje naukowe historyków. Dokumentów z okręgów kresowych mamy jednak bardzo mało, w porównaniu np. z Warszawą. Mamy na obszarze Wilna do wykonania olbrzymią pracę w archiwach – powiedział gość Polskiego Radia 24.

Po zakończeniu walk Rosjanie rozbroili polskich żołnierzy, a następnie większość z nich uwięzili i wywieźli na Wschód. Tylko niektórym udało się uciec i włączyć do dalszych walk. Niedługo potem Wilno weszło w skład Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Cała akcja „Burza” na Wileńszczyźnie, w której walczyło 15 tysięcy żołnierzy Armii z Krajowej, zakończyła się aresztowaniem i deportacją blisko 5 tysięcy członków AK. 

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu była Agnieszka Kamińska.

Polskie Radio 24/kk/PAP/IAR

Nos Kleopatry w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje

 ____________________

Data emisji: 07.07.2017

Godzina emisji: 22:13

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Światełko dla żołnierzy AK" w 75. rocznicę powstania Armii Krajowej

Ostatnia aktualizacja: 14.02.2017 15:44
Symboliczne znicze w 75. rocznicę utworzenia Armii Krajowej zapalono przed tablicą upamiętniającą akcję pod Arsenałem. O historii ogólnopolskiej, obywatelskiej armii działającej w warunkach konspiracyjnych mówił w Gorącym Temacie prof. Marek Wierzbicki z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polskie Państwo Podziemne. Ewenement na tle Europy

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2017 22:01
Choć podczas II Wojny Światowej Polska znajdowała się pod okupacją, posiadała legalny i uznawany na arenie międzynarodowej rząd w Londynie. Istniały Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie oraz podziemna Armia Krajowa. Działało też Polskie Państwo Podziemne. - Było wyjątkowe na tle Europy. Miało wszystkie cechy, charakteryzujące normalne państwo: rząd polski w Londynie, quasi parlament, sądy, wyroki, podatki, ustawy – mówił w audycji Historia Na Dziś dr Patryk Pleskot z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

200 unikatowych fotografii w albumie „Przedwojenna Polska”

Ostatnia aktualizacja: 01.05.2017 14:30
Malownicze dworki, luksusowe podróże samolotem, wyjazdy „do wód” uchwycone w serii ponad dwustu unikalnych fotografii. Album „Przedwojenna Polska” odkrywa fascynujący świat rzeczywistości II Rzeczpospolitej. O świecie, którego już nie ma opowiadał w Polskim Radiu 24 założyciel wydawnictwa BOSZ Bogusław Szymanik.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ponary – biała plama na ciemnych kartach historii

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2017 16:20
W Ponarach, kiedyś uroczej miejscowości wypoczynkowej, dzisiaj dzielnicy Wilna, w latach 1941-44 Niemcy wraz z Litwinami wymordowali i zakopali we wspólnych mogiłach ponad 100 tys. ludzi, z czego większość stanowili obywatele Polski - Żydzi i Polacy. O szczegółach zbrodni ponarskiej mówili w Polskim Radiu 24 prof. Jarosław Wołkonowski, historyk i Piotr Zychowicz, redaktor naczelny „Historia Do Rzeczy”.
rozwiń zwiń