Olsztyn

polskieradio.pl
Kamila Kolanowska 12.06.2013
Zamek w Olsztynie
Zamek w Olsztynie, foto: mat. promocyjne miasta

To niewiarygodne, ale prawdziwe: w granicach administracyjnych Olsztyna – stolicy Warmii i Mazur (północno-wschodnia Polska) leży aż 11 jezior! To absolutny unikat na skalę europejską.

Można tam poznać wszystkie klasyczne uroki pojezierza – malownicze plaże, wiatr w żaglach, ryby na końcu wędki i horyzont rysujący się przed dziobem łodzi. W mieście,

w którym przed wiekami swych wiekopomnych odkryć dokonywał Mikołaj Kopernik, dziś można na różne sposoby odkrywać, że woda to życie…

Olsztyn to miasto leżące w północno-wschodniej Polsce, w centralnej części Pojezierza Olsztyńskiego stanowiącego fragment makroregionu Pojezierza Mazurskiego. Administracyjnie należy do województwa warmińsko-mazurskiego (jest jego stolicą), historycznie znajduje się na terenie Warmii.

Olsztyn leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego. Jest to typowy klimat pojezierny, uwarunkowany przez lokalne elementy środowiska: rzeźbę terenu, znaczne powierzchnie lasów oraz liczne jeziora. Olsztyn leży mniej więcej w połowie drogi między stolicą Polski – Warszawą (oddaloną o 220 km) i Gdańskiem (180 km), a 120 km od Kaliningradu (Federacja Rosyjska).

W obrębie Olsztyna znajduje się kilkanaście akwenów wodnych (w tym 11 jezior), które stanowią 8,15 proc. powierzchni miasta. Najpopularniejsze jest jezioro Ukiel (Krzywe) – największe i najgłębsze jezioro w Olsztynie. To akwen, na którym rokrocznie odbywają się liczne regaty, zaś znajdująca się tam plaża miejska jest jednym z ulubionych miejsc spotkań latem oraz areną koncertów gwiazd.

Nad jeziorem usytuowane są ośrodki wypoczynkowe, restauracje i przystanie wodne. Wkrótce będzie ich jeszcze więcej, gdyż plany zagospodarowania brzegów jeziora na najbliższe lata zakładają rozbudowę infrastruktury turystycznej. Inne popularne jeziora to znajdujące się w pobliżu miasteczka akademickiego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego jezioro Kortowskie oraz jezioro Skanda. Oba mają dobre warunki do kąpieli wodnych, opalania oraz uprawniania sportów wodnych. Przez Olsztyn przepływają trzy rzeki, z których najdłuższa Łyna uchodzi do Pregoły w Obwodzie Kaliningradzkim i stanowi malowniczy szlak spływów kajakowych.

Olsztyn coraz śmielej konkuruje z Wielkimi Jeziorami Mazurskimi oraz żeglarskimi szlakami Mazur Zachodnich. Coraz więcej miłośników żagli, nie tylko początkujących, decyduje się spędzić urlop na wodach jezior Ukiel czy Kortowskiego. Na obu akwenach prężnie działają kluby żeglarskie posiadające własne przystanie. Istnieje możliwość wypożyczenia jachtów

i żaglówek oraz nauki żeglarskiego rzemiosła. Olsztyńskie jeziora są miejscem wielu imprez i zawodów żeglarskich przyciągających gości z całej Polski oraz zza granicy. Na jeziorze Ukiel organizowane są np. zawody Pucharu Świata w olimpijskiej klasie 49-er. Na regaty przyjeżdżają załogi z czołówki rankingu ISAF-u, m.in. żeglarze z Danii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Rosji, Ukrainyi Norwegii.

Drugą sztandarową cechą Olsztyna obok jezior jest zieleń. Olsztyńskie lasy zajmują ponad 1 800 ha (21, 2 proc. powierzchni miasta). Ponad połowa to kompleks Lasu Miejskiego (1050 ha) pełniący przede wszystkim funkcje terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz turystyczno-krajoznawczych. Jest on największym w Europie kompleksem leśnym

w granicach miasta. Zieleń miejska urządzona jest również w postaci licznych parków (12), zieleńców, i skwerów – potencjał zieleni w Olsztynie sprawia, że metropolia promuje się jako „miasto-ogród”. Unikatowe cechy Olsztyna – malownicze położenie, duża liczba jezior

i rozległe przestrzenie zieleni sprawiają, że ulubionym sposobem relaksu olsztynian i przyjeżdżających do miasta turystów jest aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu. Swoistym centrum tak pojmowanej rekreacji jest wspomniany Las Miejski. To ulubione miejsce spotkań biegaczy i miłośników nordic walking, a także amatorów mocniejszych wrażeń, którzy mogą skorzystać z infrastruktury Leśnego Parku Linowego czy Parku Linowego Hardcore.

Las oferuje również atrakcje dla wszystkich rowerzystów, zarówno profesjonalistów, jak i amatorów. Znajdujący się w nim system tras rowerowych to przemyślana sieć dróg i ścieżek przystosowanych do jazdy na różnych poziomach trudności – od spokojnych przejażdżek

w gronie rodzinnym, przez kolarstwo górskie w formie „cross country”, po jego najbardziej ekstremalne postacie. Wszystkie warianty tras są precyzyjnie oznakowane tablicami informacyjnymi oraz piktogramami malowanymi na drzewach, a miejsca ewentualnych skrzyżowań tras są oznaczone specjalnie pomalowanymi słupkami. W Lesie Miejskim odbywa się wiele spotkań

w ramach realizowanego przez miasto projektu „Olsztyn. Aktywnie!”. To pakiet kilkudziesięciu dyscyplin rekreacyjnych, które olsztynianie i turyści mogą uprawiać w Olsztynie i okolicach pod okiem profesjonalnych instruktorów i przewodników.

Najsłynniejszą postacią związaną z Olsztynem, rokrocznie przyciągającą do miasta setki, turystów, jest Mikołaj Kopernik. Wybitny astronom, twórca heliocentrycznej teorii wszechświata, mieszkał w Olsztynie w latach 1516-1519 i 1520-1521. Tutaj skonstruował swoją słynną tablicę astronomiczną do wskazywania równonocny wiosennej i jesiennej (1516/1517 r.) i za jej pomocą obserwował Słońce (ten unikalny eksponat, jedyne na świecie narzędzie wykonane ręką Kopernika, wciąż można podziwiać na olsztyńskim zamku), zaś około 1520 r. zaczął spisywać swoje najsłynniejsze dzieło „O obrotach sfer niebieskich” zawierające rewolucyjną heliocentryczną teorię wszechświata. Mieszkając w olsztyńskim zamku Kopernik pełnił rolę kanonika – administratora dóbr Kapituły Warmińskiej. W 1517  „O ocenie pieniądza”, a dwa lata później poszerzoną wersję dzieła znaną jako „Traktat o monetach” zawierający słynne „prawo Kopernika” („zły pieniądz wypiera lepszy”). Był też zasadźcą wsi, głównie w pobliżu Olsztyna, tzn. prowadził zapisy dotyczące osadzania chłopów na opuszczonych dobrach. Zasłynął jako obrońca miasta – w styczniu 1521 roku pomyślnie odparł krzyżacki atak na mury Olsztyna.

Od wiosny 2012 r., po zakończeniu dwóch projektów ze wsparciem Unii Europejskiej, do miana jednej z największych atrakcji turystycznych Olsztyna pretenduje Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne. Obserwatorium wzbogaciło się m.in.

o projektory do prezentacji multimedialnych, info-kioski z panelami dotykowymi oraz specjalistyczny „astrobus” umożliwiający pokazy astronomiczne w terenie. Dzięki niemu wśród propozycji obserwatorium znajdują się takie punkty, jak np. „Dzień Astronomii”

w szkole czy plenerowe imprezy rodzinne („Astronomiczne Pikniki”) dla mieszkańców oraz turystów odwiedzających region. Z kolei planetarium zakupiło najnowocześniejszy cyfrowy sprzęt do projekcji full dome. To cyfrowy system projekcyjny, który pozwala widzowi na opuszczenie Ziemi i odbycie wirtualnej podróży kosmicznej, podczas której obejrzy z bliska powierzchnię Księżyca, przeleci przez pierścienie Saturna lub wyląduje na Tytanie.

W walce o miano największych atrakcji miasta z OPiOA konkuruje oddany wiosną 2012 r. kompleks wodno-reakreacyjny „Aquasfera” – jeden z najnowocześniejszych basenów w tej części Europy, chlubiący się tzw. parametrami olimpijskimi. Kilka miesięcy temu „Aquasfera” otrzymała zaszczytny tytuł „Sportowy Obiekt Roku” w konkursie „Budowniczy polskiego sportu”.

W ostatnich kilku latach Olsztyn jest miejscem swoistego boomu inwestycyjnego. Nowe inwestycje, w większości ze wsparciem UE, zmieniają obraz miasta i sprawiają, że staje się ono coraz wygodniejsze do życia i atrakcyjne dla turystów. W „aktywny” profil Olsztyna wpisuje się zakończone latem ubiegłego roku ścieżek rowerowych nad j. Długim. Trwa zagospodarowywanie brzegów j. Ukiel (utworzenie nowej infrastruktury rekreacyjno-sportowej nad jeziorem – powstaną tam m.in. nowe pomosty, mola i hangary na sprzęt wodny, boiska do siatkówki i hala do całorocznej gry

w plażówkę oraz squasha, siłownia, sauna, skatepark, trasy biegowe i rowerowe, nowe punkty gastronomiczne oraz parkingi). Jak na „miasto-ogród” przystało, pod szczególną pieczą samorządu miejskiego pozostają olsztyńskie parki – trwa proces rewitalizacji dwóch najpopularniejszych – będących ozdobą śródmieścia Parku Centralnego i Parku Podzamcze. Władze miasta nie zapominają

także o poprawie warunków komunikacyjnych – aktualnie trwają inwestycje przygotowujące Olsztyn na powrót tramwajów (jeździły po mieście niedługo po wojnie). Miasto wyciąga również dłoń w kierunku potencjalnych inwestorów oraz instytucji otoczenia biznesu budując Park Naukowo-Technologiczny.

 

28
lipca Koncert