Czytaj także

Przodkowie jak Yoda mówili

Ostatnia aktualizacja: 12.10.2011 12:40

Jaką formę miał pierwszy język sprzed 50 000 lat? Lingwiści zastanawiają się od dawna. Teraz pojawiła się nowa teoria.

Zdaniem wielu badaczy, wszystkie języki, którymi dzisiaj się posługujemy, pochodzą od jednego proto-języka. Mogli się nim posługiwać nasi przodkowie sprzed 50 000 lat. Wiemy bardzo niewiele na temat tego, jak mógł brzmieć.

Teraz dwóch lingwistów stwierdziło, że potrafi ten język odtworzyć. Merritt Ruhlen ze Stanford University i Murray Gell-Mann z Santa Fe Institute w Nowym Meksyku stworzyli model drzewa genealogicznego języków. Swoje miejsce w rodzinie znalazło 2200 języków i dialektów, zarówno pozostających w użyciu, jak i martwych.

Metoda zastosowana przez badaczy opiera się na używaniu podobnych dźwięków na oznaczenie podobnych słów. Większość współczesnych języków stosuje składnię podmiot-orzeczenie-przedmiot ("Tomek widzi psa"), a większość wymarłych (na przykład łacina) podmiot-przedmiot-orzeczenie ("Tomek psa widzi").

Na drzewie Ruhlen i Gell-Manna każdy nowoczesny składniwo język pochodzi od języka o składni archaicznej, tj. podmiot-przedmiot-orzeczenie. Nigdy na odwrót. - To pokazuje, że najstarszy język posiadał taką właśnie składnię - mówi Ruhlen.

Oczywiście, wielu językoznawców powątpiewa. Nie tylko w to, że 50 000 lat temu mówiliśmy jak Yoda, ale i w zasadność całego podziału amerykańskiego duetu.

(ew/newscientist.com)

Zobacz więcej na temat: Meksyk

Czytaj także

Polski bez charakterystycznych liter: czystka języka

Ostatnia aktualizacja: 28.12.2011 07:02

- Kiedyś znikną z polszczyzny te wszystkie "ąści". To już się zaczyna, od esemesów, od e-maili - uważa językoznawca prof. Jerzy Bralczyk.

Polski bez charakterystycznych liter: czystka języka

Foto: sxc.hu

Największym zagrożeniem dla polszczyzny jest to, że będziemy musieli, a co gorsza - będziemy chcieli, pozbyć się charakterystycznych polskich liter - powiedział w rozmowie z "Gazetą Wyborczą" językoznawca.

Zobacz galerię DZIEŃ NA ZDJĘCIACH >>>

Prof. Bralczyk ocenia, że dojdzie do owych zmian w języku "nieprędko, ale być może jeszcze za naszego życia". - Wszystko zależy od młodzieży. Czy będzie chciała tylko tak pisać, czy i tak czytać. I kiedy to się zacznie. Bo to użytkownicy kształtują język - mówi ekspert.

- Odgórnie języka nie zmienimy. Trzeba mu ufać, sam się zmieni, jak będzie trzeba - kończy profesor.

"Gazeta Wyborcza"/ sm

Zobacz więcej na temat: Jerzy Bralczyk POLSKA Gazeta Wyborcza

Czytaj także

Pierwsze ludzkie słowo

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2012 11:08

Uważaj! Jestem głodny! Smaczne! - naukowcy zastanawiają się, jakie było pierwsze słowo wypowiedziane przez człowieka.

Foto: fot: Wikipedia

Posłuchaj

44'51 Pierwsze ludzkie słowo

więcej

Trudno powiedzieć, jakie było pierwsze słowo wypowiedziane przez człowieka. Ja bym stawiał na jakiś sygnał ostrzegawczy, mogło to być jakieś mlaśnięcie czy chrumknięcie – mówi dr Paweł Boguszewski, neurofizjolog z Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN.

Prof. Roman Stopa, specjalista od języków mlaskowych, zajmował się historią mowy w latach 30. XX wieku. – Trzeba by nawiązać do mowy małp. One się wypowiadają przy okazji silnych emocji, takich jak głód. I u szympansa, i u buszmenów spotyka się m (nosówkę wargową), gdy pojawia się owoc – opowiada w archiwalnym nagraniu Polskiego Radia. Wskazuje też na inne podobieństwa języka szympansów i prymitywnych ludzi: ten sam dźwięk określający tupanie słonia, surowe mięso itd.

– Myślę, że tezy pana profesora są ciut przestarzałe. Nawet jeśli język małp i buszmenów jest podobny, to należy pamiętać, że ci ostatni stworzyli wspaniałą kulturę. Dlatego nie możemy ich porównywać do szympansów – protestuje dr Andrzej Krasnowolski, antropolog kultury.

Kiedyś sądzono, że mówić zaczął dopiero homo sapiens, ale – zdaniem dr. Krasnowolskiego – zdolność mowy musiał mieć już neandertalczyk. – Przecież podejmował wyprawy morskie, zasiedlał nowe lądy. Nie można tego robić, nie potrafiąc się porozumieć ze współtowarzyszami – mówi gość Jedynki. Jest przeciwnikiem teorii, że zdolność mowy zapisana jest w genach.

Jej zwolennikiem jest natomiast dr Boguszewski. – Tylko że nie jest to jeden gen, ale kilkanaście albo i więcej – tłumaczy. Dodaje, że już noworodki płaczą z intonacją charakterystyczną dla języka swojej matki.

W audycji także dr Piotr Traczyk opowiada o muzyce i wymiarach wszechświata, a profesor Józef Kaźmierczak – o początkach życia na Ziemi, które lokuje się w królestwie Tonga, w Azji Płd-Wsch.

Rozmawiała Dorota Truszczak.

(lu)

Zobacz więcej na temat: NAUKA Azja noworodek POLSKA homo sapiens tonga