X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Nauka
Profesorowie: Krzysztof Palczewski, Mieczysław Mąkosza, Maciej Wojtkowski i Ewa Wipszycka otrzymali w czwartek prestiżowe Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP).
Profesorowie: Krzysztof Palczewski, Mieczysław Mąkosza, Maciej Wojtkowski i Ewa Wipszycka otrzymali w czwartek prestiżowe Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP). Uroczystość wręczenia nagród odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie.
Nagrody, zwane polskimi Noblami, przyznawane są od 1992 roku i uważa się je za najpoważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce. Każdy z laureatów wyróżnienia otrzymuje 200 tys. zł.
 
"To państwo wyznaczacie najwyższe standardy prowadzenia badań. To wy stanowicie najgodniejszy przykład dla waszych kolegów i następnych pokoleń badaczy" - powiedziała zwracając się do laureatów minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka.
 
Prezydent Bronisław Komorowski zwrócił z kolei uwagę, że Fundacja na rzecz Nauki Polskiej jest zarówno twórcą, jak i efektem przemian, które nastąpiły w Polsce na przełomie lat 80. i 90. "Chciałem podziękować Fundacji za działania na rzecz +uzbrajania+ Polski w kolejne generacje ludzi myślących o przyszłości i o przeszłości" - powiedział prezydent.
 
Pierwszy z tegorocznych laureatów - prof. Krzysztof Palczewski z Case Western Reserve University w Cleveland (USA) - otrzymał Nagrodę FNP w dziedzinie nauk o życiu i o Ziemi. Do jego najważniejszych dokonań należy skrystalizowanie i opisanie struktury białka zwanego rodopsyną oraz odkrycie mechanizmów powodujących degenerację siatkówki oka prowadzącą do utraty wzroku.
 
Zdaniem prezesa FNP prof. Macieja Żylicza, Palczewski powinien znaleźć się w gronie tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Otrzymali ją amerykańscy uczeni za badania nad inteligentnymi receptorami na powierzchni komórek. Tymczasem strukturę receptorów – dla komórek oka reagujących na światło - określił również właśnie Palczewski
 
"Nauka jest dążeniem do poznawania tego, co nieznane. To dążenie zawsze było moją pasją. To jedno z najwspanialszych zajęć, jakie można wykonywać" - powiedział w czwartek Palczewski o swojej pracy naukowej.
 
Laureatem Nagrody FNP w dziedzinie nauk chemicznych i o materiałach został prof. Mieczysław Mąkosza z Instytutu Chemii Organicznej PAN. Doceniono go za "opracowanie i wprowadzenie do kanonu chemii organicznej nowej reakcji – Zastępczego Podstawienia Nukleofilowego". Reakcja ta dotyczy związków aromatycznych, które mają ogromne znaczenie w życiu codziennym. Stosuje się je m.in. w przemyśle farmaceutycznym, środkach ochrony roślin, elektronice.
 
"Chemia organiczna nie jest nauką porywającą ludzi, a w szczególności nie jest nią synteza organiczna. Jest to nauka niemodna. Jednak trzeba pamiętać, że wszystkie najważniejsze osiągnięcia techniki oparte są na nowych materiałach, żeby te materiały otrzymywać trzeba wykorzystywać syntezę organiczną" - powiedział laureat odbierając nagrodę.
 
W dziedzinie nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich uhonorowano prof. Macieja Wojtkowskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. FNP nagrodziła go za "opracowanie i wprowadzenie do praktyki okulistycznej metody tomografii optycznej z detekcją fourierowską". Tomografia optyczna pozwala na rekonstruowanie, za pomocą światła, trójwymiarowej struktury tkanki z rozdzielczością rzędu mikrometrów. Umożliwia ona bezbolesną i prowadzoną na żywo obserwację funkcji i struktur organizmu.
 
"Światło to materia, która dzięki swoim własnościom definiuje przestrzeń i czas. Światło możemy odczuwać bezpośrednio za pomocą narządu wzroku. Jestem wdzięczny za to, że mogę pracować na styku tych różnych ładów" - powiedział Wojtkowski.
 
Prof. Ewa Wipszycka z Uniwersytetu Warszawskiego została tegoroczną laureatką Nagrody FNP w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za "wszechstronną rekonstrukcję funkcjonowania wspólnot klasztornych w późnoantycznym Egipcie". Nagrodzona monografia "Mnisi i wspólnoty monastyczne w Egipcie, wieki IV-VIII" podsumowuje trzy dekady badań laureatki nad przestrzenną, wspólnotową i ekonomiczną organizacją klasztorów zlokalizowanych nad Nilem w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.
 
"Fundacja przyznając mi tę nagrodę dała humaniście prawo do prowadzenia badań, których jedyną motywacją jest ciekawość. Badań, które nie mają żadnych konkretnych zastosowań, a są po prostu interesujące" - podkreśliła laureatka.
 
Grono laureatów Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (łącznie z tegorocznymi) liczy już 76 osób. Są wśród nich tacy uczeni, jak Tomasz Dietl, Wiesław W. Jędrzejczak, Zofia Kielan-Jaworowska, Aleksander Koj, Karol Modzelewski, Karol Myśliwiec, Andrzej Paczkowski, Bohdan Paczyński, Mariusz Z. Ratajczak, Jadwiga Staniszkis, Jan Strelau, Jerzy Szacki, Andrzej Szczeklik i Aleksander Wolszczan.

Uroczystość wręczenia nagród odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie.Nagrody, zwane polskimi Noblami, przyznawane są od 1992 roku i uważa się je za najpoważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce. Każdy z laureatów wyróżnienia otrzymuje 200 tys. zł.

- To państwo wyznaczacie najwyższe standardy prowadzenia badań. To wy stanowicie najgodniejszy przykład dla waszych kolegów i następnych pokoleń badaczy - powiedziała zwracając się do laureatów minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka. 

Pierwszy z tegorocznych laureatów - prof. Krzysztof Palczewski z Case Western Reserve University w Cleveland (USA) - otrzymał Nagrodę FNP w dziedzinie nauk o życiu i o Ziemi. Do jego najważniejszych dokonań należy skrystalizowanie i opisanie struktury białka zwanego rodopsyną oraz odkrycie mechanizmów powodujących degenerację siatkówki oka prowadzącą do utraty wzroku. Zdaniem prezesa FNP prof. Macieja Żylicza, Palczewski powinien znaleźć się w gronie tegorocznych laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Otrzymali ją amerykańscy uczeni za badania nad inteligentnymi receptorami na powierzchni komórek. Tymczasem strukturę receptorów – dla komórek oka reagujących na światło - określił również właśnie Palczewski. - Nauka jest dążeniem do poznawania tego, co nieznane. To dążenie zawsze było moją pasją. To jedno z najwspanialszych zajęć, jakie można wykonywać - powiedział w czwartek Palczewski o swojej pracy naukowej. 

Laureatem Nagrody FNP w dziedzinie nauk chemicznych i o materiałach został prof. Mieczysław Mąkosza z Instytutu Chemii Organicznej PAN. Doceniono go za "opracowanie i wprowadzenie do kanonu chemii organicznej nowej reakcji – Zastępczego Podstawienia Nukleofilowego". Reakcja ta dotyczy związków aromatycznych, które mają ogromne znaczenie w życiu codziennym. Stosuje się je m.in. w przemyśle farmaceutycznym, środkach ochrony roślin, elektronice. - Chemia organiczna nie jest nauką porywającą ludzi, a w szczególności nie jest nią synteza organiczna. Jest to nauka niemodna. Jednak trzeba pamiętać, że wszystkie najważniejsze osiągnięcia techniki oparte są na nowych materiałach, żeby te materiały otrzymywać trzeba wykorzystywać syntezę organiczną - powiedział laureat odbierając nagrodę. 

W dziedzinie nauk matematyczno-fizycznych i inżynierskich uhonorowano prof. Macieja Wojtkowskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. FNP nagrodziła go za "opracowanie i wprowadzenie do praktyki okulistycznej metody tomografii optycznej z detekcją fourierowską". Tomografia optyczna pozwala na rekonstruowanie, za pomocą światła, trójwymiarowej struktury tkanki z rozdzielczością rzędu mikrometrów. Umożliwia ona bezbolesną i prowadzoną na żywo obserwację funkcji i struktur organizmu. - Światło to materia, która dzięki swoim własnościom definiuje przestrzeń i czas. Światło możemy odczuwać bezpośrednio za pomocą narządu wzroku. Jestem wdzięczny za to, że mogę pracować na styku tych różnych ładów - powiedział Wojtkowski. 

Prof. Ewa Wipszycka z Uniwersytetu Warszawskiego została tegoroczną laureatką Nagrody FNP w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za "wszechstronną rekonstrukcję funkcjonowania wspólnot klasztornych w późnoantycznym Egipcie". Nagrodzona monografia "Mnisi i wspólnoty monastyczne w Egipcie, wieki IV-VIII" podsumowuje trzy dekady badań laureatki nad przestrzenną, wspólnotową i ekonomiczną organizacją klasztorów zlokalizowanych nad Nilem w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. - Fundacja przyznając mi tę nagrodę dała humaniście prawo do prowadzenia badań, których jedyną motywacją jest ciekawość. Badań, które nie mają żadnych konkretnych zastosowań, a są po prostu interesujące - podkreśliła laureatka. 

Grono laureatów Nagród Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (łącznie z tegorocznymi) liczy już 76 osób. Są wśród nich tacy uczeni, jak Tomasz Dietl, Wiesław W. Jędrzejczak, Zofia Kielan-Jaworowska, Aleksander Koj, Karol Modzelewski, Karol Myśliwiec, Andrzej Paczkowski, Bohdan Paczyński, Mariusz Z. Ratajczak, Jadwiga Staniszkis, Jan Strelau, Jerzy Szacki, Andrzej Szczeklik i Aleksander Wolszczan.

(ew/PAP-Nauka w Polsce)

0 0 0
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Polski Nobel za egipskich mnichów

29.11.2012
0 0 0
Polski Nobel za egipskich mnichów
Foto: Ccarlstead/Flickr, lic. CC
Wyszedł z rodzinnej wioski, zamknął się w pustelni, by przez dwadzieścia lat modlić się i uprawiać ascezę. W końcu inni nie wytrzymali, rozwalili bramy i weszli go zobaczyć.
Posłuchaj
29'37 Mnisi narodzili się w Egipcie

Tak w największych skrócie można by streścić początki życia pustelniczego św. Antoniego, który według tradycji był pierwszym chrześcijańskim mnichem. – Przekonanie, że asceza jest miła Bogu, było czymś, co istniało w religii chrześcijańskiej od początku – przypominała w Dwójce prof. Ewa Wipszycka, podkreślając, że nim powstała forma ascezy w odosobnieniu, praktykowano ją w warunkach domowych. Dopiero pod koniec III wieku pojawia się nowe zjawisko: ruch pustelniczy.  
Prof. Wipszycka gościła w Dwójce z okazji przyznania jej prestiżowej nagrody Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, zwanej "polskim Noblem”. Wyróżnienie to otrzymała za interdyscyplinarną rekonstrukcję funkcjonowania wspólnot klasztornych w poźnoantycznym Egipcie.
Nagrodzona monografia "Moines et communautes monastiques en Egypte, IV- VIII siecles" ("Mnisi i wspólnoty monastyczne w Egipcie, wieki IV-VIII") podsumowuje trzy dekady badań Laureatki nad przestrzenną, wspólnotową i ekonomiczną organizacją klasztorów zlokalizowanych nad Nilem w pierwszych wiekach chrześcijaństwa. Dzieło przedstawia przyrodnicze i kulturowe uwarunkowania funkcjonowania tych wspólnot oraz materialne warunki codziennego życia mnichów.
Wnikliwy opis sytuacji klasztorów egipskich powstał w wyniku przeprowadzonych przez prof. Wipszycką studiów historycznych, ale także archeologicznych badań terenowych i studiów papirologicznych. Wyróżniona monografia jest więc precyzyjnie skonstruowanym, interdyscyplinarnym kompendium wiedzy o zakładanych w Egipcie wspólnotach klasztornych i żyjących w nich mnichach. Bogato ilustrowane dzieło stanowi znaczący wkład w zrozumienie procesów społeczno-kulturowych, które miały miejsce na tym obszarze u schyłku cywilizacji antycznej. Pozwala również poznać i lepiej zrozumieć początki chrześcijaństwa i chrześcijańskiego życia klasztornego w Egipcie, które znalazło swoją kontynuację w średniowiecznej działalności zakonów na zachodzie Europy i w Bizancjum.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.

Jacek Puciato
Zobacz więcej na temat: Egipt Europa Polska
0 0 0

Czytaj także

Znamy już nazwiska laureatów polskiego Nobla.

05.12.2012
0 0 0
Nauka biologii nie musi być nudna
Nauka biologii nie musi być nudnaFoto: Glow Images/East News
6. grudnia oficjalne wręczenie nagród Fundacji na rzecz Nauki. Kapituła uhonorowała czworo naukowców.

Historyk,Ewa Wiprzycka, specjalizująca się w dziejach starożytnych, została wyróżniona ze względu na odtworzenie sposobu funkcjonowania egipskich społeczności klasztornych.

Chemik, prof. Mieczysław Miękosza został nagrodzony za odkrycie Zastępczego Podstawienia Nukleofilowego, które uważane jest za nowe osiągnięcie w dziadzinie chemii organicznej.

Biochemik prof. Krzysztof Palczewskip, został nagrodzony za  opisanie struktury krystalicznej białka rodopsyny i wyjaśnienie molekularnego mechanizmu jego udziału w procesie widzenia.

Profesora Maciej Wojtkowski specjalizującego się w jednoczesnym zestawieniu dwóch dziedzin: optyki i biochemii - uhonorowano, za odkrycie i zastosowanie w okulistyce metody tomografii optycznej z detekcją fourierowską.

Ceeremonia wręczenia nagród Fundacji na rzecz Nauki zwanej także polskim Noblem  ma się rozpocząć o godzinie 16.00 na Zamku Królewskim w Warszawie. Swoją obecność na ceremonii zapowiedział prezydent Bronisław Komorowski.

Sz. R.

Szczepan Rybiński
0 0 0