Czytaj także

Wisława Szymborska: Życie trzeba czytać

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2012 09:31

- Wiersze zaczyna się pisać bardzo wcześnie. Potem przeważnie się je zarzuca, ja byłam z tych osób, które przy tym zostały - mówiła Noblistka. Przypominamy wywiady z poetką przeprowadzone w Polskim Radiu w latach 60 i 70.

Posłuchaj

09'09 Wisława Szymborska w audycji "Dobry wieczór poeto". (PR, 1964)

23'34 Wisława Szymborska w audycji "Sylwetka poetycka". (PR, 1971

więcej

- Mając lat 12, 13 zaczęłam pisać prozą i marzyłam o tym, żeby pisać długie powieści. Gdzieś pod koniec wojny wróciłam do pisania wierszy i jakoś już przy nich zostałam - mówiła Wisława Szymborska, gdy gościła niegdyś w Polskim Radiu.

Bywała nieuchwytna, unikała szumu wokół swojej osoby. Już 1964 roku prowadzący audycję w Polskim Radiu wyjaśniał, że nie było łatwo namówić poetkę na wizytę w studiu. Ale kiedy już przychodziła, śmiała się w charakterystyczny dla siebie, dziewczęcy sposób i mówiła rzeczy zabawne, błyskotliwe i mądre.

- Zwyczajnie, zaczyna się od nagłego skojarzenia, poruszonej nagle uwagi - odpowiadała pytana o to, jak powstają jej wiersze - Dopiero w tym momencie powstaje zamiar pisania wiersza. Wtedy przeważnie ulegam takiemu bardzo podstępnemu złudzeniu, że tym razem ten wiersz łatwo mi przyjdzie napisać, że właściwie on już jest gotowy i tylko czeka, żeby go wydobyć, tak jak kształt rzeźby zawarty w kamieniu. No ale to jest robota kamieniarska.

Słowa, jak mówiła, wyławiała z mowy i pokazywała w trochę innym świetle. Pozwalała im żyć samodzielnie, zastrzegając, że precyzja musi być w poezji ogromna.

Dziennikarz Polskiego Radia poprosił pod koniec rozmowy, by przeczytała swój wiersz "Upamiętnienie", gdzie opisana została mała jaskółka.

"Odbicia drzew dymiły
na zdrobniałej fali.
Jaskółko, spraw, by nigdy
nie zapominali."

usc

Zobacz więcej na temat: Trójka Wisława Szymborska Wisława Szymborska nie żyje wybrane POLSKA lata 60

Czytaj także

Wisława Szymborska: skromna i bardzo dowcipna

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2012 09:20

- Mam nadzieję, że mi się nie przewróci w głowie. Bo tu już nie jest ten wiek, żeby się komuś przewracało w głowie, prawda? - tak mówiła po przyznaniu nagrody Nobla. Wisława Szymborska była osobą niezwykle skromną i łagodną, wspominają przyjaciele.

Posłuchaj

01'25 Wspomina Tomasz Jastrun

02'38 Wspominają Józef Hen i Paweł Huelle

02'08 Wspomina Bronisław Maj

05'15 Wspomina Tadeusz Nyczek

więcej

- Bardzo wiele razy podkreślała jak rozpaczliwe jest dla niej życie publiczne i jak ukochane jest życie prywatne - krytyk literacki Tadeusz Nyczek w "Poranku Dwójki".

Była osobą niezwykle ludzką i najchętniej spędzała czas jedynie z kilkunastoma najbliższymi osobami na organizowanych w swym krakowskim mieszkaniu spotkaniach.

- Ona była osobą, która się troszczyła i martwiła o innych nieustannie. To była jej niezwykła cecha, że wogóle negotyczna, że nie miała tych zdań godnościowych, polskich, które są obecne u artystów. Była zupełnie od tego wolna - mówi poeta i publicysta Tomasz Jastrun.

Wspominał kartki pocztowe tworzone przez Wisławę Szymborską dla jej przyjaciół. - Ja czasami, strasznie się wstyd przyznać, zapominałem o niej na Święta, ona zawsze przysyłała tą kartkę. Tam były różne cudeńka, kawałki zdań, poetyckie kolaże. Wycinała głównie ze starych pism, sprzed wieku.

- Zarówno w życiu i w poezji potrafiła połączyć dwie zdawałoby się nie do pogodzenia cechy - mówił poeta Bronisław Maj - Z jednej strony przypominała małą dziewczynę, naiwnie, cudownie, pierwotnie zachwyconą światem, a z drugiej strony jednocześnie była surowym mędrcem pozbawionym złudzeń co do sensu, co do celu naszej tutaj ludzkiej przygody.

usc

Zobacz więcej na temat: Bronisław Maj Józef Hen mieszkanie Paweł Huelle Tomasz Jastrun Trójka Wisława Szymborska Wisława Szymborska nie żyje

Czytaj także

Julia Hartwig: u Szymborskiej nie ma słowa "ja"

Ostatnia aktualizacja: 03.02.2012 09:30

- Strasznie są bogate te wiersze. Mają pozór lekkości, ale to tylko pozór - mówiła o poezji Szymborskiej jej przyjaciółka Julia Hartwig.

Julia Hartwig: u Szymborskiej nie ma słowa ja

Foto: fot. PAP/Jacek Bednarczyk

Posłuchaj

01'59 Julia Hartwig o poezji Wisławy Szymborskiej

12'36 Andrzej Franaszek wspomina poetkę

więcej

- W tej poezji dużo jest humoru, "przekrętu" w sensie stylistycznym, niespodziewanych rozwiązań. Dla mnie osobiście to ciekawa sprawa, że nie pada u niej prawie słowo "ja" - opowiada Julia Hartwig. - Te wiersze są niewątpliwie przesiąknięte uczuciem, poczuciem związku ze społecznością. Ale też niechęcią, bo można stracić czas albo trafić na złych ludzi.

Kilka tygodni temu Julia Hartwig gościła w Trójce. O poezji Wisławy Szymborskiej mówiła, że pozwalała nabrać dystansu do życia. - Kluczową cechą jej twórczości jest dyskrecja i umiejętność wzbudzania empatii. Wbrew naturze autorki, wbrew założeniu by trzymać się z daleka - mówiła.

W życiu i twórczości Wisławy Szymborskiej był taki moment, który był wielkim triumfem oraz wielkim zagrożeniem - Nobel. Tak twierdził w rozmowie z pisarzem Andrzejem Franaszkiem dziennikarz Trójki, Jerzy Sosnowski. Po otrzymaniu nagrody poetka przez pewien czas nie wydawała swoich wierszy. Już w przemowie noblowskiej mówiła, że na temat poezji wypowiada się rzadko lub prawie wcale.

- Poeci nie bardzo lubią mówić o poezji, po prostu ją uprawiają - twierdzi Hartwig - To rezerwa, stosunek.Nie wszystko jest do powiedzenia, ale z drugiej strony bardzo dużo nas wszystkich z Wisławą Szymborską łączy.

usc

Zobacz więcej na temat: Julia Hartwig Wisława Szymborska Wisława Szymborska nie żyje wybrane Jerzy Sosnowski Andrzej Franaszek

Czytaj także

Woody Allen: śmierć Wisławy Szymborskiej to wielka strata

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2012 21:59

"Potrafiła uchwycić nie tylko tragizm życia, ale również jego komizm" - napisał słynny reżyser w przesłanym Polskiemu Radiu oświadczeniu.

Wisława SzymborskaFoto: (fot. PAP/Jacek Bednarczyk)

Posłuchaj

00'51 Relacja Elżbiety Żywioł z Polskiego Radia Kraków: Wisława Szymborska spocznie na cmentarzu Rakowickim

więcej

Woody Allen przyznał, że tak jak u wszystkich wielkich literatów Wisława Szymborska potrafiła - poza głębią swoich wierszy - dostarczyć rozrywki. Amerykański reżyser bardzo cenił sobie twórczość Szymborskiej, która z kolei, jak sama mówiła, była wielbicielką jego filmów.

Pogrzeb poetki odbędzie się w Krakowie 9 lutego z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego. Noblistka zostanie pochowana na Cmentarzu Rakowickim - poinformował prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.

Zobacz galerię DZIEŃ NA ZDJĘCIACH >>>

- Zgodnie z życzeniem pani Wisławy pogrzeb będzie miał miejsce na Cmentarzu Rakowickim, ponieważ pani Wisława chciała być pochowana w grobowcu rodzinnym - tam gdzie leżą jej rodzice i siostra - mówił Majchrowski na konferencji prasowej w Krakowie. Pogrzeb będzie miał charakter świecki.

Swoją obecność na uroczystości potwierdził prezydent Bronisław Komorowski. Jak mówił Majchrowski, może przybyć także premier Donald Tusk.

- Jeżeli pan premier będzie mógł być - bo są dosyć ważne państwowe sprawy, które będzie starał się odwołać - to przybędzie. Jeżeli nie, będzie pan minister Zdrojewski - tłumaczył.

IAR, PAP/ sm

Zobacz więcej na temat: FILM poezja Wisława Szymborska Wisława Szymborska nie żyje Kraków Bronisław Komorowski POLSKA IAR