Wisława Szymborska: Życie trzeba czytać

Polskie Radio
Ula Czerny 03.02.2012
Wisława Szymborska: Życie trzeba czytać
Wisława Szymborska, zdjęcie z 1954 roku., foto: fot.PAP/CAF Weglowski

- Wiersze zaczyna się pisać bardzo wcześnie. Potem przeważnie się je zarzuca, ja byłam z tych osób, które przy tym zostały - mówiła Noblistka. Przypominamy wywiady z poetką przeprowadzone w Polskim Radiu w latach 60 i 70.

- Mając lat 12, 13 zaczęłam pisać prozą i marzyłam o tym, żeby pisać długie powieści. Gdzieś pod koniec wojny wróciłam do pisania wierszy i jakoś już przy nich zostałam - mówiła Wisława Szymborska, gdy gościła niegdyś w Polskim Radiu.

Bywała nieuchwytna, unikała szumu wokół swojej osoby. Już 1964 roku prowadzący audycję w Polskim Radiu wyjaśniał, że nie było łatwo namówić poetkę na wizytę w studiu. Ale kiedy już przychodziła, śmiała się w charakterystyczny dla siebie, dziewczęcy sposób i mówiła rzeczy zabawne, błyskotliwe i mądre.

- Zwyczajnie, zaczyna się od nagłego skojarzenia, poruszonej nagle uwagi - odpowiadała pytana o to, jak powstają jej wiersze - Dopiero w tym momencie powstaje zamiar pisania wiersza. Wtedy przeważnie ulegam takiemu bardzo podstępnemu złudzeniu, że tym razem ten wiersz łatwo mi przyjdzie napisać, że właściwie on już jest gotowy i tylko czeka, żeby go wydobyć, tak jak kształt rzeźby zawarty w kamieniu. No ale to jest robota kamieniarska.

Słowa, jak mówiła, wyławiała z mowy i pokazywała w trochę innym świetle. Pozwalała im żyć samodzielnie, zastrzegając, że precyzja musi być w poezji ogromna.

Dziennikarz Polskiego Radia poprosił pod koniec rozmowy, by przeczytała swój wiersz "Upamiętnienie", gdzie opisana została mała jaskółka.


"Odbicia drzew dymiły
na zdrobniałej fali.
Jaskółko, spraw, by nigdy
nie zapominali."

usc

Czytaj także:

Wisława Szymborska nie żyje

Noblistka zmarła w Krakowie, miała 88 lat. Przypominamy archiwalne nagrania Polskiego Radia. Poetka goszcząc u nas, dawała się czasem namówić i czytała na antenie swoje wiersze.

Jej wiersze pomogą nam żyć

- Te słowa, idealnie trafiając w sedno, nie ranią, nie zabijają, nie pustoszą. Jej jasność nie jest nigdy aluzją do ciemności - pisał o poezji Wisławy Szymborskiej Zbigniew Bieńkowski.

Komentarze:

Zaloguj się, nie będziesz musiał wpisywac kodu obrazkowego!
Skomentuj
15 komentarzy
  1. rumpel stylt skin
    (gość) 2012-02-23 09:37:26
    yyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy
  2. JQ
    (gość) 2012-02-15 13:40:09
    laurki pod adredem starej komuszycy żal o to śmy walczyli?
  3. Dominik G.
    (gość) 2012-02-04 17:56:37
    Piękne Panie Kronikarzu Andrzeju Pozdrawiam
  4. Dominik G.
    (gość) 2012-02-04 17:54:46
    Pamięci Pani Wisławy Szymborskiej Tak nagle Pani we mgle godziny podstępnej odeszła, Jak ja nagle dowiedziałem się o pani Twórczości, Ale to moje nagle zbyt późno na horyzoncie mej uwagi wzeszło, A Pani nagle nazbyt wczesnym stało się nawiedzeniem mych zaległości. Przepraszam za te wagary I za nieuwagę na lekcjach, które uważnemu pióru dyktowała Pani w swych książkach, A teraz przepraszam za te szarlatańskie czary, Za magię, która nieudolnie próbuje przyozdobić ją usprawiedliwienia wstążką. I choćbym z drzewa metafizycznego, przez poetów zwanym natchnienie, (Które na Pani cześć w środku zimy zrodziło grona pięknych treści nad treściami) Zrywał uważnie owoce najdojrzalsze w swych brzmieniach, To przy sylabie Pani inicjałów będą tylko zielonymi pestkami. Nawet ostatni szept Pani oddechu, miliardy gwiazd odległy od pędzla pisarki i kałamarza Zdołał namalować na płótnie Pani ust preludium do najpiękniejszego poematu; Do historii z kart Pani życia, którym niebo Pani teraz hojnie obdarza, Opowieści, która nigdy nie będzie miała epilogu w swym dogmacie.
  5. KRONIKARZ ANDRZEJ BURSZEWSKI WYSZYNA
    (gość) 2012-02-04 11:58:18
    MÓWIĆ O SZYMBORSKIEJ TO HONOR PISAĆ O SZYMBORSKIEJ TO POWINNOŚĆ CZYTAĆ WIERSZE SZYMBORSKIEJ TO OBOWIĄZEK
  6. aqq
    (gość) 2012-02-02 22:33:32
    Pytania brzmią ostro Ale tak właśnie trzeba Bo wybrałeś życie komunisty I przyszłość czeka Twoich zwycięstw Jeśli jak kamień w wodzie Będzie twe czuwanie Gdy oczy zamiast widzieć Będą tylko patrzeć Gdy wrząca miłość W chłodne zmieni się sprzyjanie Jeśli stopa przywyknie do ziemi najgładszej Partia. Należeć do Niej Z nią działać z nią marzyć Z nią w planach nieulękłych Z nią w trosce bezsennej Wiesz mi to najpiękniejsze Co się może zdarzyć W czasie naszej młodości Gwiazdy dwuramiennej"
  7. a
    (gość) 2012-02-02 18:57:23
    Polska w Unii trzech prędkości? Kraje, które utworzą tą nową Unię pierwszej prędkości, opartą na strefie euro już nie będą czuły solidarności z całą resztą. - piszą:Tusk naiwny polityk,do KITU,nie odgrywa żadnej roli w UE,totalna KLAPA,po EMFORII przyszedł czas na KUBEŁ ZIMNEJ WODY!!! dla Tuska!!!!,miesza,banały, kłamie?-czy nie wie co mówi?-już twierdził,że Polska wejdzie do UE w 2011r.(Kaczyńki go za to ZRUGAŁ(uważał ,że jest to możliwe dopiero 2015 r. lub póżniej),że to niemożliwe-to Tusk go za to PONIŻYŁ w SEJMIE,że się na niczm nie ZNA -zatem premier TUSK powinien przeprosić premiera J.KACZYŃSKIEGO.Polska staje się państwem GORSZYM dzieki polityce premiera ,który jest "OLEWANY" w UE. TOTALNA KLAPA żle prowadzonej politeki-ciągłej ULEGŁOŚCI w stosunku do UE!!! - musiała być "ZLEKCYWAZONA" ta uległość. Kraj,który się nie "szanuje" - NIE może być TRAKTOWANY POWAŻNIE!!!! POligłupy do dymisji!!! to komedia!!!, CYRK!!! Nieudolny premier?,czy się często myli?Tusk po szczycie "bez satysfakcji",W negocjacjach ustalono, że kraje spoza eurogrupy nie będą uczestniczyć we wszystkich jej spotkaniach. Umowa znacznie ogranicza jednak spotkania organizowane wyłącznie w gronie 17-stki - zgodnie z nią kraje spoza strefy euro będą dopraszane na tematyczne szczytu eurolandu dotyczące na przykład konkurencyjności, czy zatrudnienia, oraz przynajmniej raz w roku na szczyty dotyczące wdrażania paktu fiskalnego. Natomiast rozmowy dotyczące walki z kryzysem zadłużenia będą ograniczone do przywódców strefy euro. Polska przyjmuje jakieś zobowiązania, tak naprawdę nie wiadomo po co -chodzi jedynie o to, by nasz kraj wyłożył pieniądze na ratowanie Grecji.Poczucie wspólnoty za 6 czy 7 mld euro to dość droga inwestycja - iluzoryczna. - można kupić za pieniądze swój udział w podejmowaniu decyzji, ale kluczowe sprawy będą bez Polski.Dziś już wiemy, że pakt fiskalny jest bez sensu - powiedział Sasin, że wolałby, aby Polska kierowała się narodowym interesem.Tusk jest nieszczęściem.Tragedia
  8. tow.
    (gość) 2012-02-02 12:08:19
    Wiersz Szymborskiej po smierci J. Stalina ktorego uwielbiała...! ! Życie Literackie" nr 11/61 z 15 marca 1953 r. Jeszcze dzwonek, ostry dzwonek w uszach brzmi. Kto u ... rozwiń całośćprogu? Z jaką wieścią, i tak wcześnie? Nie chcę wiedzieć. Może ciągle jestem we śnie. Nie podejdę, nie otworzę drzwi. Czy to ranek na oknami, mroźna skra tak oślepia, że dokoła patrzę łzami? Czy to zegar tak zadudnił sekundami. Czy to moje własne serce werbel gra? Póki nikt z was nie wypowie pierwszych słów, brak pewności jest nadzieją, towarzysze... Milczę. Wiedzą, że to czego nie chcę słyszeć - muszę czytać z pochylonych głów. Jaki rozkaz przekazuje nam na sztandarach rewolucji profil czwarty? - Pod sztandarem rewolucji wzmacniać warty! Wzmocnić warty u wszystkich bram! Oto Partia - ludzkości wzrok. Oto Partia: siła ludów i sumienie. Nic nie pójdzie z jego życia w zapomnienie. Jego Partia rozgarnia mrok. Niewzruszony drukarski znak drżenia ręki mej piszącej nie przekaże, nie wykrzywi go ból, łza nie zmaże. A to słusznie. A to nawet lepiej tak. Młodzieży budującej Nową Hutę Kto dom zbudował, w którym mieszkam? Kto kładł swą pracę na fundament? Ów murarz, zdun i szklarz, i cieśla minięci są przez ludzką pamięć. Klasa z pamięcią złą - umiera. Wierniejszą pamięć wybieramy: sama jak książka się otwiera w miejscach najczęściej czytywanych. Dziś dla was, przy was, od was, młodzi, miasta zaczyna się życiorys. Pamięć imiona wasze codzień notuje słowem zdobnym w podziw, notuje normy waszej poryw i włącza w piękny plan obliczeń. Bo to jest pamięć robotnicza służąca klasie robotniczej. Na powitanie budowy socjalistycznego miasta Z asfaltu i woli wytrwałej będzie szerokość ulic. Z cegieł i dumnej odwagi będzie wysokość budynków. Z żelazai świadomości powstaną przęsła mostów. Z nadziei będzie drzew zieleń/ Z radości - świeża biel tynku.
  9. Dyrta
    (gość) 2012-02-02 10:18:46
    dokładnie! proszę szybko poprawić literówkę!!!!
  10. Cezar
    (gość) 2012-02-02 09:25:44
    Alfabeci poprawcie nazwisko w temacie

Kultura na antenach

"Literatura baskijska to... fałszerstwo"

- A to dlatego, że tworzymy tradycję, której nie ma - wyjaśniają w Dwójce Rikardo Arregi i Harkaitz Cano, poeci, którzy niedawno gościli w naszym kraju na zaproszenie Instytutu Cervantesa.

Pałeczkami i palcami, czyli "Jiro śni o sushi"

- Dla mnie największym przesłaniem tego filmu jest idea stałego doskonalenia się, stawiania sobie celów wyższych. I mam nadzieję, że dokument spowoduje, że wrócimy do prawdziwej formy sushi - mówi Jacek Wan i zaprasza do kin.