"Dziady" zdjęte z afisza

IAR
Ula Czerny 25.11.2010
Transparent z hasłem studentów protestujących przeciwko używaniu siły przez władze PRL przeciwko strajkującym studentom, marzec 1968
Transparent z hasłem studentów protestujących przeciwko używaniu siły przez władze PRL przeciwko strajkującym studentom, marzec 1968, foto: źr. IPN.

Władze PRL uznały, że spektakl w reżyserii Kazimierza Dejmka ma charakter "antyradziecki".

25 listopada 1967 roku w Teatrze Narodowym odbyła się premiera "Dziadów" Adama Mickiewicza w reżyserii Kazimierza Dejmka. Spektakl miał uświetnić obchody 50. rocznicy rewolucji październikowej.

Wbrew intencjom reżysera, władze PRL uznały, że przedstawienie ma charakter "antyrosyjski" i "antyradziecki". Mimo zamierzeń reżysera, religijna aura przedstawienia wystawionego w okresie ostrej walki z Kościołem i wątek moskiewskiej przemocy wobec Polski, wzbudziły żywe reakcje publiczności podczas każdego przedstawienia.

Chwalono scenografię i kreację Gustawa Holoubka w roli Gustawa-Konrada.

POSŁUCHAJ
Gustaw Holoubek w roli Konrada


Po premierze "Dziadów", I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka publicznie zaatakował twórców inscenizacji.

POSŁUCHAJ
Gomułka o Dziadach


30 stycznia 1968 roku w Teatrze Narodowym w Warszawie odbyło się ostatnie przedstawienie. Spektakl został zdjęty z afisza na polecenie władz PZPR.
W 2008 roku Gustaw Holoubek wspominał jak wielkie emocje towarzyszyły tej inscenizacji. Decyzja Gomułki o zdjęciu "Dziadów" z afisza wywołała protesty i demonstracje z udziałem studentów. Jednym z protestujących był ówczesny student warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej Andrzej Seweryn, który został wtedy aresztowany.

Reżyser "Dziadów" Kazimierz Dejmek został usunięty z PZPR, a następnie zwolniony ze stanowiska dyrektora Teatru Narodowego. W latach 1969-1973 reżyserował za granicą, między innymi w Oslo, Dusseldorfie, Wiedniu i Mediolanie. Do kraju powrócił w 1972 roku. Dejmek od 1968 roku był otoczony legendą, jednak w stanie wojennym w 1981 roku odciął się od "solidarnościowych" działań aktorów bojkotujących telewizję. W czasie rządów SLD i PSL był ministrem kultury.

Aby odsłuchać wspomień "Andrzej Seweryn o protestach" i "Gustaw Holoubek wspomina spektakl", wystarczy kliknąć na ikonki dźwięków w "Posłuchaj" w ramce po prawej stronie.

(pd)

Komentarze:

sortuj
liczba komentarzy: 0
    Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!

Kultura na antenach

"Joanna". Angażuj się albo nie rób nic...

Joanna. Angażuj się albo nie rób nic...

To rada, której Joanna Sałyga udzieliła swojemu synowi Jasiowi, ucząc go samodzielnego myślenia. Film o walce autorki słynnego bloga "Chustka" z rakiem trafił na listę ośmiu dokumentów, spośród których wyłonieni zostaną kandydaci do Oscara. Reżyserka "Joanny" - Aneta Kopacz była gościem Dwójki.