Historia

Sputnik 1 – pierwszy sztuczny satelita Ziemi

Ostatnia aktualizacja: 04.10.2017 06:04
To właśnie od wystrzelenia pierwszego sputnika rozpoczął się wyścig kosmiczny pomiędzy ZSRR a USA. Oba mocarstwa dołożyły kolejny element do propagandowej układanki.
Audio
  • Lot Sputnika 1 – perspektywy badawcze – mówi sekretarz Towarzystwa Astronautycznego Olgiert Wołczek, fragment aud. z cyklu "Z kraju i ze świata". (PR, 24.10.1957)
  • Wystrzelenie w przestrzeń kosmiczną sputnika – wypowiedź profesora Adama Schaffa na temat nauki radzieckiej, fragment aud. z cyklu "Nasze i kraju lat 20". (PR, 23.09.1964)
  • O badaniach kosmosu mówi doc. Hieronim Hurnik z Obserwatorium Astronomicznego im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, aud. Urszuli Lipińskiej "Astronomia w erze sputników".(PR, 9.11.1967)
Replika Sputnika 1
Replika Sputnika 1Foto: Bricktop, źr. Airport of Frankfurt, Niemcy 2002, Wikipedia/CC

4 października 1957 to bardzo ważna data w historii nauki techniki – podkreślano w audycji "Nasze i kraju lat 20". – Związek Radziecki zapoczątkował nową erę w dziejach ludzkości. W przestrzeń kosmiczną został wystrzelony nowy satelita Ziemi.

ZSRR vs. USA

Pierwszym satelitą wystrzelonym w przestrzeń kosmiczną miał być Sputnik 3. W między czasie Amerykanie przygotowali się już do wystrzelenia swojego satelity – Vanguard. Rosjanie nie mogli pozwolić, aby ktokolwiek wyprzedził ich w tym wyścigu.

Trzeba było natychmiast wystrzelić jakiegokolwiek satelitę w kosmos. Mały i prosty w budowie Sputnik 1 pozwolił Rosjanom zapewnić sobie laur pierwszeństwa. Był 4 października 1957. O wydarzeniu donosiły media na całym świecie. Ze szczególnym patosem odnosiły się do tego kraje bloku wschodniego.

– Wystrzelenie sztucznych satelitów otwiera trudne nawet do ocenienia perspektywy rozwoju nauki – mówił prof. Adam Schaff. – Ponadto otrzymujemy w ten sposób jeszcze jeden wyraźny dowód jak wygląda sprawa konkurencji między ustrojami w kwestii rozwoju nauki.  

Wartość dla nauki

Sputnik wystartował o godzinie 19.28. Satelitą o średnicy 58 cm ważył 83,5 kg. Posiadał dwa nadajniki radiowe, co pozwalało na dość łatwe odbieranie sygnałów wysyłanych z kosmosu. Przelot Sputnika można było dostrzec z Ziemi – zgłoszono kilkaset takich obserwacji. W czasie swojej misji wykonał on około 1400 okrążeń naszej planety. Misja Sputnika 1 zakończyła się 25 października 1957, a do atmosfery wrócił on na początku 1958 roku.

– Wypuszczenie Sputnika 1 ma ogromne znaczenie dla ustalenia prognozy pogody – słyszymy w audycji "Z kraju i ze świata" z 1957 roku. – Po raz pierwszy bowiem stają się możliwe badania atmosfery na obu półkulach jednocześnie. Już w niedalekiej przyszłości przy pomocy specjalnych aparatów fotograficznych można będzie ustalać wykresy rozmieszczenia chmur i prądów powietrznych. Pozwoli to na określenie prognozy pogody na dłuższy okres niż dotychczas.

Propagando trwaj!

Wystrzelenie Sputnika 1 w przestrzeń kosmiczną jest niewątpliwie ważną dla współczesnej astronomii datą. Wówczas jednak zdecydowanie bardziej istotne były przesłanki polityczne, czy militarne. Dla Związku Radzieckiego najważniejszy był cel propagandowy, który wspierał cały blok wschodni.

– Wiedzieliśmy, że to otwiera nowy okres, że kończy się okres astronomii obserwacyjnej – mówił doc. Hieronim Hurnik w rozmowie z Urszulą Lipińską w 1967 roku.

7 listopada tego samego roku na orbitę został wystrzelony kolejny radziecki satelita – Sputnik 2 z psem Łajką na pokładzie. Amerykanie musieli zakasać rękawy i udowodnić, że po drugiej stronie żelaznej kurtyny znajdują się naukowcy, którzy dorównają, a nawet przewyższą swoimi osiągnięciami, inżynierów ze Związku Radzieckiego. Już 6 grudnia 1957 w kosmos miał zostać wystrzelony amerykański satelita – rakieta eksplodowała po stracie.

Urządzenie Stanów Zjednoczonych znalazło się na orbicie dopiero 1 lutego 1958 roku. W połowie roku powołano do życia amerykańską agencję kosmiczną – NASA. Wyścig kosmiczny trwał.

Posłuchaj propagandowych relacji z wystrzelenia w kosmos pierwszego sztucznego satelity – Sputnika 1.

mb

Zobacz więcej na temat: kosmos USA ZSRR
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Katastrofa tunguska - zderzenie z planetoidą czy kometą?

Ostatnia aktualizacja: 30.06.2017 07:01
- Mamy do czynienia z wielością przypuszczeń, ogromną liczbą hipotez. Natomiast w sferze faktów niewiele jest informacji - mówił geolog profesor Krzysztof Jakubowski o przyczynach katastrofy tunguskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mirosław Hermaszewski – pierwszy Polak w kosmosie

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2015 06:05
– Ja, obywatel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej czuję się zaszczycony umożliwieniem mi wykonania lotu kosmicznego na radzieckim statku Sojuz 30 i orbitalnej stacji Salut 6. Okazanego mi zaufania nie zawiodę! – mówił kilka minut przed startem w kosmos, Mirosław Hermaszewski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Łajka - pies, który poleciał w kosmos

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2015 06:00
Miała 2 lata, ważyła około 6 kilogramów i w kosmosie wytrzymała zaledwie 7 godzin – Łajka. 3 listopada 1957 pierwsza istota została wystrzelona na orbitę okołoziemską. Jej powrotu naukowcy radzieccy nie przewidywali.
rozwiń zwiń