Historia

Jaques Derrida – gwiazda współczesnej filozofii

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2015 06:00
- Wierzę w przeżycie filozofii, uważam, że powinna żyć i przeżyć wszystkie podejrzenia na temat śmierci. Ona już przeżyła swoją śmierć – mówił Jacques Derrida na antenie PR.
Audio
  • Rozmowa z Jacquesem Derridą w audycji z cyklu "Widnokrąg" Elżbiety Kollat z udziałem prof. Jacka Migasińskiego (20.01.1998)
  • Jacques Derrida w "Alfabecie filozofów" Ewy Stocki. Audycja z udziałem dr Tadeusza Komendanta (10.11.2004)
  • Jacques Derrida w "Alfabecie filozofów" Ewy Stocki. Audycja z udziałem Andrzeja Sosnowskiego (3.11.2004)
Jacques Derrida
Jacques DerridaFoto: Matthias Ernert

85 lat termu, 15 lipca 1930, urodził się Jacques Derrida, francuski filozof pochodzenia żydowskiego.

Młodość Derrida spędził we francuskiej Algierii. Jako dziecko z żydowskiej rodziny został wyrzucony ze szkoły na mocy postanowień rządu Vichy. Już w młodości pasjonował się literaturą: czytywał Gide'a i Camusa.

Być może to z młodzieńczej fascynacji literaturą wykładowcy Sorbony (w latach 1960-1964) i l'École Normale Supérieure (1964-84) wyrosły zainteresowania filozoficzne Derridy, bliskie lingwistyce i językoznawstwu.

- Derrida uważał, że już w samym akcie czytania dokonujemy przekładu na język, którym się posługujemy – mówił poeta i tłumacz Andrzej Sosnowski, gość audycji Ewy Stocki z cyklu "Alfabet filozofów".  – Zawsze jest tyle przekładów, ilu jest czytelników.

Przeciwnicy Derridy zarzucali ostentacyjne odcinanie się od postmodernizmu, choć jednocześnie – wraz z przyjacielem Michelem Foucaultem i Rolandem Barthesem – uważany jest za jego współtwórceę. Zwolennicy podkreślają nowatorski sposób praktycznej analizy tekstu - dekonstrukcjonizm.

- Derrida zainicjował pewien typ interpretacji postmodernizmu, który można nazwać dekonstrukcjonizmem - mówił prof. Jacek Migasiński w audycji Elżbiety Kollat z cyklu "Widnokrąg" poświęconej postaci Derridy. - Nie można tego kojarzyć ze zniszczeniem dotychczasowego układu problematyki. Derrida „bierze" jakiegoś klasycznego filozofa, wyprowadza z tej klasycznej filozofii jakieś pojęcie, które z pozoru jest nieznaczące, a może nawet być uznane przez tradycyjnych interpretatorów za lapsus i ustawiając to pojęcie w jakiś kontekstach, w danym tekście obecnych, pokazuje, że nasz obraz, nasza ocena danego filozofa była fałszywa. (widnokrąg)

Przez szereg lat, od chwili uzyskania stypendium Harvarda, współpracował z uczelniami amerykańskimi. Do wygłaszania wykładów zapraszały go uniwersytety na całym świecie. W życiu Derridy przewinął się również polski akcent – w 1997 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego.

Derrida był płodnym autorem: napisał 50 książek. Do najważniejszych należą: "Głos i fenomen. Wprowadzenie do problematyki znaku w fenomenologii Husserla", "O gramatologii" oraz "Ostrogi. Style Nietzschego".

Jeden z najbardziej kontrowersyjnych współczesnych filozofów zmarł na raka trzustki 8 października 2004.

Posłuchaj rozmowy z Jacquesem Derridą i audycji poświęconej jego osobie.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Michel Foucault dał nam narzędzia do stawiania codziennego oporu

Ostatnia aktualizacja: 26.06.2014 16:00
- On przypomniał filozofom, że prawda jest rzeczą z tego świata - mówiła dr Joanna Bednarek. - Socjologom za to zwrócił uwagę, że ludzie mają ciało, i że to ciało jest najważniejszym przedmiotem obróbki przez procesy władzy - dodawał dr Jacek Kochanowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Erazm z Rotterdamu – wcale nie pochwalał głupoty

Ostatnia aktualizacja: 28.10.2015 06:44
Najważniejsze były dla niego: rozsądek, szczerość, uczciwość, wiara oraz sprawy pokoju. – Nie był na pewno silnym charakterem, człowiekiem, który idzie przez życie przebojem – podkreślał dr Juliusz Domański.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Blaise Pascal - genialny oszczerca

Ostatnia aktualizacja: 19.06.2017 06:07
Dla rozrywki rozwiązał jeden z najtrudniejszych problemów geometrycznych i rzucił na papier myśli o najwyższych prawdach boskich i ludzkich, w których ukazał niedościgłe wzory najzręczniejszej drwiny i nieodpartej argumentacji.
rozwiń zwiń