Historia

Unia horodelska – braterstwo Polski i Litwy

Ostatnia aktualizacja: 02.10.2017 06:03
Historycy twierdzą, że unia horodelska jest wzorem współpracy dla jednoczącej się Europy. - Dwóch władców, mimo wzajemnej rywalizacji, potrafiło zdobyć się na kompromis - mówił na antenie Polskiego Radia prof. Igor Kąkolewski.
Audio
  • Unia Horodelska - komentarz prof. Wojciecha Fałkowskiego w audycji z cyklu "Historia Polski". (PR, 31.03.2003)
  • Unia Horodelska - audycja z cyklu "Naukowy zawrót głowy". Gościem Katarzyny Kobyleckiej jest prof. Igor Kąkolewski. (PR, 12.10.2013)
Kopiec usypany w 1861 roku w Horodle, dla uczczenia 448 rocznicy unii
Kopiec usypany w 1861 roku w Horodle, dla uczczenia 448 rocznicy uniiFoto: Wikimedia CC 1.0 Universal Public Domain Dedication

2 października 1413 w Horodle zawarto unię potwierdzającą ścisły związek między Polską i Litwą. To kolejny, po porozumieniu w Krewie, krok ku zjednoczeniu obu państw.

- Chodziło z jednej strony o ułożenie stosunków między dwoma oponentami, wielkimi przywódcami tej epoki - Władysławem Jagiełłą i jego bratem stryjecznym Witoldem, a z drugiej o ustalenie związku dwóch państw i społeczeństw - tłumaczył prof. Wojciech Fałkowski.

Postanowienia polityczne zawarto w dwóch krótkich punktach: Witold składa przysięgę wierności i dożywotnio obejmuje godność wielkiego księcia litewskiego, po jego śmierci o następcy zadecydują panowie polscy.

Druga część aktu była znacznie ważniejsza. Rody rycerstwa polskiego adoptują 47 rodów bojarskich. Katolicka szlachta litewska otrzymuje przywileje i prawa własności, które upodabniały jej status do statusu szlachty koronnej. – Mamy do czynienia nie tylko z ujednoliceniem przywilejów dla całej grupy społecznej, ale też brataniem się i ścisłym aliansem polityczno-towarzyskim elity obu państw - powiedział historyk.

De facto dochodzi do włączenia Litwy do Polski, co jest zrównoważone poprzez samodzielność Witolda – niekwestionowanego przywódcę księstwa i rządzącej w nim grupy.

Tym samym w Horodle po raz kolejny podkreślono trwałość związku Polski i Litwy. To, co wydawało się czasową unią personalną przemieniło się w związek dwóch państw, społeczeństw i kultur. Był to początek wyboistej drogi w kierunku unii lubelskiej i powstania Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Dlaczego unia horodelska miała tak wielką wagę w stosunkach polsko-litewskich? Posłuchaj audycji z cyklu "Naukowy zawrót głowy".

mjm

Komentarze1
aby dodać komentarz
lesniew2015-10-02 11:05 Zgłoś
Historia unii polsko-litewskich została strasznie zmitologizowana przez polską historiografię. Wmawia się nam że unie te były takim pięknym przejawem braterstwa obu narodów. Tymczasem dla Litwinów unie te były przejawem polskiego ekspansjonizmu, który w kocu pozbawił ich suwerenności. Ciekawe że polskim historykom tak niechętnie przychodzi wspominanie o tym jak Polska, nie oglądając się na braterstwo, przymusem pozbawiła Witolda prawa do korony królewskiej, która była już w drodze od ówczesnego cesarza do Wilna. Gdybyśmy nie wycieli Litwinom tego numeru, pewnie Królestwo Litwy nie byłoby tym ubogim krewnym w tym związku.

Czytaj także

Krwawa i ryzykowna bitwa pod Grunwaldem

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2017 06:01
- Wino spływało na trupy poległych, których na miejscu obozu było wiele i widziano, jak zmieszane z krwią zabitych ludzi i koni płynęło czerwonym strumieniem aż na łąki wsi Stębarka - pisał o zwycięstwie Jan Długosz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Jagiełło – Litwin, który zbudził w Polakach patriotyzm

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2017 06:45
2 lutego 1386 podczas zjazdu walnego szlachty w Lublinie obwołano na króla Polski księcia litewskiego Władysława II Jagiełłę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Unia w Krewie – początek dziejów polsko-litewskich

Ostatnia aktualizacja: 14.08.2017 06:00
14 sierpnia 1385 w Krewie na Litwie doszło do podpisania aktu unii polsko-litewskiej. Dokument regulował stosunek Korony Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim.
rozwiń zwiń