Historia

Maciej Miechowita – reformator Akademii Krakowskiej

Ostatnia aktualizacja: 08.09.2017 06:00
Miechowita dbał o rozwój krakowskiej uczelni, badał to, co do tej pory otoczone było legendą i nie obawiał się stosować krytyki w imię naukowego obiektywizmu. Renesansowego uczonego można uznać za wzór akademika.
Audio
  • Maciej Miechowita - audycja Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków". (PR, 11.03.2002)
Maciej Miechowita
Maciej MiechowitaFoto: Wikimedia Commons/dp

9 września 1523 zmarł Maciej Miechowita, profesor i rektor Akademii Krakowskiej, wybitny lekarz, historyk i geograf.

Studia na krakowskiej uczelni rozpoczął w 1473 roku. Sześć lat później uzyskał tytuł mistrza sztuk wyzwolonych i rozpoczął naukę na Wydziale Lekarskim Akademii. Wkrótce potem udał się w podróż po Europie Zachodniej, by tam kontynuować zagłębianie się w tajniki wiedzy.

Po powrocie do kraju zajął się wykładaniem na macierzystej uczelni i prowadzeniem praktyki lekarskiej. O wysokiej ocenie jego umiejętności lekarskich może świadczyć fakt, że został wezwanu w 1501 roku do Torunia, gdzie miał się opiekować umierającym królem Polski Janem Olbrachtem.

Rektor reformator

Wkrótce Maciej Miechowita został powołany do piastowania godności rektora Akademii. Dał się poznać jako dobry administrator i odważny reformator. Zwiększył dyscyplinę zarówno wobec żaków, jak i wykładowców. W trosce o uboższych studentów – musiał rozumieć ich sytuację, sam wywodził się ze średniozamożnej rodziny mieszczańskiej – zniósł kosztowne uczty promocyjne i prezenty dla promotorów.

- Dużą część swojego majątku przekazał na potrzeby uczelni. Dzięki jego pieniądzom finansowano działalność katedr i przeprowadzano inwestycje. Zasłynął jako filantrop – podkreślała prof. Jolanta Choińska-Mika w audycji Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków".

Zasługi wobec Alma Mater spowodowały, że mówiono o nim z szacunkiem, że jest "Kolumną Uniwersytetu". Na czym polegały jego dokonania? Posłuchaj audycji.

Na cenzurowanym

Najprawdopodobniej Maciej Miechowita poznał osobiście Jana Długosza. Z czasem stał się jego kontynuatorem. Efektem jego wieloletniej pracy była jego "Kronika polska", pierwszy w dziejach polskiej historiografii utwór objęty cenzurą.

- W krytycznym świetle przedstawiał niektórych członków dynastii Jagiellonów. Z tego powodu kanclerz i prymas zarazem, Jan Łaski, zakazał rozpowszechniania tego dzieła – wyjaśniała prof. Jolanta Choińska-Mika.

Badacz Sarmacji

Opus magnum Miechowity okazał się jednak "Traktat o dwóch Sarmacjach", w którym opisał terytoria położone między Wisłą, Donem i Morzem Kaspijskim.

- Obalił szereg mitów i błędnych poglądów i mitów jakie krążyły wówczas w Europie na temat tego obszaru – podkreślała historyk.

Jego praca, oparta głównie na relacjach świadków, jeńców i uchodźców z Państwa Moskiewskiego (sam Miechowita nigdy nie był nawet na wschodnich kresach Rzeczpospolitej), szeroko opisywała klimat i geografię na poły legendarnych dla czytelnika zachodniego terenów przynosząc autorowi międzynarodowe uznanie.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jan Śniadecki - "mędrca szkiełko i oko"

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2015 07:05
Matematyk, astronom, filozof i reformator oświaty. Zasłużony dla uniwersytetów w Krakowie i Wilnie. Udowadniał, że patriotą jest nie tylko ten, kto walczy szablą, ale i oświeca rozumem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Dietl - rektor UJ, prezydent Krakowa

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2017 06:07
24 stycznia 1804 urodził się Józef Dietl. Wybitny modernizator Krakowa, rektor najstarszej polskiej uczelni, lekarz i polityk.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Kremer - filozof i historyk sztuki

Ostatnia aktualizacja: 22.02.2016 06:00
210 lat temu, 22 lutego 1806, urodził się Józef Kremer, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, badacz historii sztuki włoskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ks. Jakub Wujek - kunsztowny przekład Biblii

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2017 06:00
Przez kilkaset lat przekład renesansowego jezuity był najważniejszym polskim tłumaczeniem Biblii. - Stworzył arcydzieło. Słownictwo, którego używał było niezwykle ekspresywne - mówiła na antenie Polskiego Radia językoznawczyni prof. Jadwiga Puzynina.
rozwiń zwiń