Historia

Bitwa nad Marną - jak taksówki uratowały Francję

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2017 06:00
- Bitwa ta przekreśliła szansę pokonania Niemców w wojnie błyskawicznej i w zasadzie przesądziła o ostatecznej klęsce Niemców w całej wojnie - słyszymy w audycji z cyklu "Podręcznik historii" z archiwum Radia Wolna Europa.
Audio
  • Początek I wojny światowej - audycja Witolda Pronobisa i Michała Kołodzieja. (RWE, 1985-86)
  • "Wielka Wojna" - audycja Agnieszki Steckiej z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej-Francja". (PR, 20.09.2000)
  • Gawęda inżyniera Witolda Rychtera na temat udziału samochodów w I wojnie światowej. (PR, 1982)
Francuscy żołnierze w 1914 roku
Francuscy żołnierze w 1914 rokuFoto: Wikimedia Commons/dp

9 września 1914 zakończyła się pierwsza bitwa nad Marną, w której wojska francuskie i brytyjskie zatrzymały błyskawiczny marsz Niemców na Zachód.

Plan Schlieffena

I wojna światowa trwała już od ponad miesiąca. Niemcy, po szybkim zajęciu Belgii, parli na Zachód z nadzieją szybkiego uporania się z Francją. Błyskawiczny atak oskrzydlający i opanowanie Paryża były podstawą tzw. planu Schlieffena, który zakładał, że Niemcy są w stanie wygrać wojnę prowadzoną tylko na jednym froncie.

Niemieccy sztabowcy zakładali, że najpierw trzeba wyeliminować Francję, nim jej wschodni sojusznik, Rosja, zdąży zmobilizować swoje siły. Niemal całe siły niemieckie zostały rzucone na Zachód, wschodniej granicy pilnowały jedynie nieliczne oddziały.

WIELKA WOJNA - ZOBACZ SERWIS SPECJALNY POLSKIEGO RADIA >>>>>>>

Żołnierze w taksówkach

Sytuacja stawała się coraz groźniejsza, dlatego 4 września 1914 roku prezydent Francji Raymond Poincaré wraz z rządem i parlamentem opuścił Paryż. Data była niefortunna, ponieważ jednocześnie była rocznicą narodowej tragedii Francuzów - klęski pod Sedanem w wojnie z Prusami w 1871 roku.

Morale Francuzów jednak nie załamało się. Armia pod dowództwem gen. Josepha Joffre zdobyła się na wysiłek kontrataku. Nieocenioną rolę odegrały w tym manewrze… paryskie taksówki. Dowodzeni przez gen. Josepha Gallieni’ego żołnierze garnizonu Paryża w zarekwirowanych pojazdach wyruszyli na front, przechylając szalę zwycięstwa na francuską stronę.

"Cud nad Marną"

Na korzyść Francuzów zadziałała także decyzja niemieckiego Szefa Sztabu gen. Helmutha von Moltke, który wycofał część sił do obrony Prus Wschodnich, gdzie wkraczały już wojska rosyjskie. Wydarzenie to nazwano "Cudem nad Marną" (później do tego określenia nawiązał Stanisław Stroński nazywając bitwę warszawską "Cudem nad Wisłą"), zaś lord Edgar D'Abernon nazwał starcie 17. decydującą bitwą w dziejach świata.

Posłuchaj gawędy inżyniera Witolda Rychtera o roli samochodów w I wojnie światowej. 

Początek Wielkiej Wojny ukazał, jak istotna jest mobilność teatru wojny. Gdyby nie niemiecka koncepcja błyskawicznego ataku, zagrożenie byłoby mniejsze. Gdyby nie paryskie taksówki, na wieży Eiffla załopotałaby prawdopodobnie niemiecka flaga. Paradoksalnie, zwycięstwo nad Marną zmieniło I wojnę światową na Zachodzie w wojnę pozycyjną. Od Morza Śródziemnego po kanał La Manche jeszcze przez cztery lata ciągnęły się linie okopów.

bm

Zobacz więcej na temat: HISTORIA I wojna światowa
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zamach w Sarajewie

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2017 06:55
Zamach na austriackiego następcę tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda Habsburga 28 czerwca 1914 uznawany jest za bezpośrednią przyczynę wybuchu pierwszej wojny światowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bitwa pod Gorlicami - przełom I wojny światowej na froncie wschodnim

Ostatnia aktualizacja: 02.05.2017 06:00
2 maja 1915 rozpoczęła się bitwa pod Gorlicami, dzięki której wojskom niemieckim i austro-węgierskim udało się przełamać front rosyjski. Najwyższą ofiarę poniosło w tej operacji blisko 200 000 żołnierzy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielka Wojna 1914-1918

Ostatnia aktualizacja: 28.07.2017 06:05
28 lipca 1914 Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii. 31 lipca Niemcy wypowiedziały wojnę Rosji, a 1 sierpnia sprzymierzonej z nią Francji. Kilka dni później niemiecka agresja na Belgię spowodowała włączenie się do konfliktu Wielkiej Brytanii. Tak rozpoczęła się I wojna światowa.
rozwiń zwiń