Historia

Salvadore Allende – dobry człowiek w służbie złej sprawy

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2017 06:00
- Allende wbrew swojej woli stał się koniem trojańskim komunizmu w Chile - mówiła o Allende Jolanta Klimowicz na antenie Polskiego Radia. - Był postacią jak z greckiej tragedii.
Audio
  • Salvador Allente - audycja Sławomira Szofa z cyklu "Postacie XX wieku". (PR, 9.04.1995)
  • "Protesty w Chile" - depesza z audycji "7 dni w kraju i na świecie" Michała Wiśnickiego i Erazma Fethke. (PR, 15.11.1970)
  • "Pogarszająca się sytuacja w Chile" - fragment audycji Michała Wiśnickiego i Aleksandra Lubańskiego. (PR, 25.08.1973)
  • "Chile po zamachu" - depesza z audycji "7 dni w kraju i na świecie" (PR, 14.10.1973)
  • Sylwetkę Salvadora Allende przedstawia prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji Arkadiusza Ekierta z cyklu "Piękny i bestia". (PR, 12.11.2004)
Salvador Allente
Salvador AllenteFoto: PAP/Naul Ojeda

11 września 1973 w Chile doszło do przewrotu wojskowego. Przywódca junty, gen. Augusto Pinochet obalił socjalistycznego prezydenta Salvadora Allende, który popełnił samobójstwo lub został zamordowany w zbombardowanym i oblężonym pałacu prezydenckim.

Posłuchaj audycji poświęconych postaci Salvadora Allende i relacji Polskiego Radia z Chile skupionych wokół postaci prezydenta.

- Allende wszedł do polityki poprzez swoją działalność społeczną i praktykę lekarską – podkreślała publicystka Jolanta Klimowicz, która znała Allendego osobiście.

Życiorys Allendego potwierdzał stereotyp południowoamerykańskiego socjalisty: wywodzącego się z bogatej burżuazyjnej rodziny, idealisty wrażliwego na problemy społeczne. W 1932 roku założył chilijską partię socjalistyczną. Jego działalność rozbudziła nadzieję lewicującej części społeczeństwa, która nie miała zaufania do radykalnych poglądów komunistów.

- W podróży nosił proste, chłopskie ponczo. Właściwie nie odróżniał się od otoczenia. Jego dojście do władzy było jedyną nadzieją dla tych ludzi - wspominał Edmund Osmańczyk, publicysta, polityk i podróżnik.

Koń trojański wbrew własnej woli

Potrzeba było 16 lat zaangażowania w politykę, by Allende zasiadł w fotelu prezydenckim. W 1970 roku wystartował z ramienia koalicji lewicowej, w skład której weszli socjaliści, liberałowie i komuniści. To ci ostatni okazali się najsilniejszym ugrupowaniem, której de facto przejęło rządy.

- Z chwilą objęcia prezydentury Allende stracił władzę - mówiła Jolanta Klimowicz.

Allende, poprzez partię komunistyczną i życie prywatne (jego córka wyszła za pracownika kubańskiej ambasady), związał się mimowolnie z kubańskim ekstremizmem. Stał się marionetką w rękach komunistów. Był zmuszony do realizacji ich szaleńczego programu politycznego, który w pół roku zrujnował chilijską gospodarkę.

Gwoździem do trumny okazała się nacjonalizacja przemysłu miedziowego. W tym miejscu na scenę tragedii, której głównym bohaterem był Allende, wkroczyli Amerykanie. Doktryna USA zakładała ograniczanie wpływów komunistycznych za wszelką cenę, zwłaszcza w Ameryce Południowej. Stany Zjednoczone, główny importer miedzi, wykorzystały swoje rezerwy strategiczne tego surowca, przyspieszając upadek chilijskiej gospodarki.

Junta Pinocheta

Zaczęły narastać niepokoje społeczne, czego oznakami stały się protesty, strajki, szykanowanie opozycji i ataki terrorystyczne ugrupowań prawicowych. Sytuację wykorzystał Augusto Pinochet. Generał stanął na czele wojskowej junty, która doprowadziła do obalenia prezydenta. Allende stwierdził, że prędzej zginie, niż złoży urząd. Tak też się stało.

Pinochet rozpoczął rządy terroru, krwawo rozprawiając się z chilijską lewicą. Jednocześnie wprowadził liberalne reformy gospodarcze, które doprowadziły do odbudowy gospodarki państwa, określane mianem "chilijskiego cudu gospodarczego".

- Pinochet ocalił Chile, ocalił najbardziej brutalnymi środkami, ale wojny domowej nie prowadzi się inaczej – chłodno konkludował prof. Paweł Wieczorkiewicz. – Allende był biednym, nieszczęśliwym, wykorzystanym człowiekiem, który służył złej sprawie.

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

40. rocznica krwawego puczu wojskowego w Chile

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2013 07:00
- Niech żyje Chile! Niech żyje lud! Niech żyją ludzie pracy! To moje ostatnie słowa. Jestem pewien, że moja ofiara nie pójdzie na marne i stanie się moralną karą dla podłości i zdrady - mówił w swym ostatnim przed śmiercią przemówieniu ówczesny prezydent Salvador Allende.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Augusto Pinochet - kat i reformator

Ostatnia aktualizacja: 29.01.2017 06:05
Generał Augusto Pinochet to dla jednych grabarz chilijskiej rewolucji. Dla innych człowiek, który przywrócił kraju wolność. Nazywano go diabłem w aureoli, dyktatorem wolności i despotycznym liberałem.
rozwiń zwiń