Historia

Gen. Tadeusz Bór-Komorowski miał tylko jeden cel – walkę z Niemcami

Ostatnia aktualizacja: 24.08.2017 06:02
- Gdybyśmy zachowali się biernie, Warszawa nie uniknęłaby zniszczeń i strat. Musieliśmy się liczyć z tym, że jeśli stolica stanie się polem bitwy i walk ulicznych między Niemcami a Sowietami, może ją czekać los Stalingradu - mówił gen. Tadeusz Bór-Komorowski.
Audio
  • Gen. Tadeusz Bór-Komorowski o działalności AK, decyzji o wybuchu Powstania Warszawskiego. Życzenia dla byłych żołnierzy AK. (RWE, 1964)
  • Śmierć gen.Tadeusza Bór-Komorowskiego, relacja z pogrzebu. (RWE, 24.08.1966)
Portret gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, 1946
Portret gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego, 1946Foto: Wikimedia Commons/dp

24 sierpnia 1966 zmarł gen. dywizji Tadeusz Bór-Komorowski, komendant główny Armii Krajowej, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, premier RP na uchodźstwie.

Przyszedł na świat 1 czerwca 1895 w Chorobrowie, w majątku gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Karierę rozpoczął w armii austro-węgierskiej. W czasie I wojny światowej służył na frontach: rosyjskim i włoskim. Do Wojska Polskiego Tadeusz Bór-Komorowski trafił wraz z chwilą odzyskania przez kraj niepodległości. W czasie wojny bolszewickiej dowodził 12. Pułkiem Ułanów, został ranny w bitwie pod Komarowem.

Był świetnym jeźdźcem. W okresie międzywojennym brał udział w konkursach jeździeckich, reprezentował Polskę na olimpiadach: w Paryżu w roku 1924 i w Berlinie w 1926. Przez 11 lat dowodził 9. Pułkiem Ułanów Małopolskich.

Posłuchaj, co gen. Tadeusz Bór-Komorowski mówił o działaniach podejmowanych przez Armię Krajową.

Po ataku Niemiec na Polskę najpierw dowodził  ośrodkiem zapasowym zgrupowania kawalerii w Garwolinie, a następnie był zastępcą dowódcy Brygady Kawalerii, wchodzącej w skład Armii Lublin. Uniknął niewoli i w lecie 1941 r. został zastępcą dowódcy Związku Walki Zbrojnej generała Stefana Roweckiego "Grota". W czerwcu 1943 r., po aresztowaniu generała "Grota", przejął kierownictwo AK.

Zobacz serwis specjalny PolskiegoRadia.pl poświęcony Powstaniu Warszawskiemu.

1 sierpnia 1944 gen. Tadeusz Bór-Komorowski wydał rozkaz o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego. Był już wtedy, od marca 1944 roku, gen. Dywizji. Na antenie  Rozgłośni Polskiej RWE dokonał oceny podjętej wówczas decyzji.

Zajrzyj na strony serwisu "Radia Wolności”>>>

Stosunek do Armii Ludowej

W nagranej w 1964 r. rozmowie odniósł się też do oskarżeń, wysuwanych przez władze komunistyczne o ataki na żołnierzy Armii Ludowej.

- Czy wojskowe sądy AK wydawały wyroki na członków Armii Ludowej  lub członków Polskiej Partii Robotniczej z tego tylko tytułu, że byli oni innych przekonań politycznych? – pytał autor rozmowy.

- Nigdy – odpowiedział gen. Bór-Komorowski. - Oświadczam to z całym poczuciem odpowiedzialności, opierając się nie tylko na własnej pamięci, ale także na dokumentach przechowywanych w archiwach, jakie w ciągu tych 15 lat zgromadziliśmy. Wojskowe sądy specjalne ustanowione przy każdym okręgu AK i działające na podstawie kodeksu zatwierdzonego przez rząd polski w Londynie rozpatrywały tylko i wydawały wyroki przeciwko tym osobom, które dopuściły się zdrady głównej, zdrady walczącego narodu.

I dodał:

- Trzeba pamiętać o tym, że zarówno AK jak władze Polski Podziemnej miały tylko jeden cel - walkę z Niemcami. W żadnej fazie wojny nie nakazywały walki z Armią Ludową. Jeśli ktoś szuka potwierdzenia tego, co powiedziałem, to powinien mieć w pamięci okres Powstania Warszawskiego. Oddziały AL., wprawdzie bardzo nieliczne, ale walczyły razem z AK pod rozkazami dowódców AK. Były zaopatrywane w broń, żywność, środki sanitarne w równym stopniu, jak wszystkie oddziały AK.

Kapitulacja

Kapitulacja Powstania Warszawskiego. Kom. Gł. AK, gen. Tadeusz "Bór" Komorowski po spotkaniu z SS-Obergrupenführerem Erichem von dem Bach-Zelewskim w jego kwaterze w Ożarowie Mazowieckim. 04.10.1944. Wikimedia Commons/dp. Źr.: Jerzy Kirchmayer: Powstanie Warszawskie. Warszawa: Książka i Wiedza, 1984

Losy powojenne

Po upadku Powstania Warszawskiego, gen. Tadeusz Bór-Komorowski jako Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych trafił do niewoli. Po zakończeniu wojny osiadł w Wielkiej Brytanii. Był premierem Rządu RP na uchodźctwie w latach 1947-1949. Zmarł w Anglii 24 sierpnia 1966. Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury w Londynie.

Pośmiertnie, w roku 1995, został udekorowany najwyższym polskim odznaczeniem – Orderem Orła Białego. W Muzeum Powstania Warszawskiego w roku 2008 odsłonięto tablicę ku czci gen. Tadeusza Bór-Komorowskiego.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Gen. August Emil Fieldorf Nil - wierny żołnierz Niepodległej

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2017 06:03
"Biorąc pod uwagę olbrzymi ciężar zbrodni, sąd uznał za niezbędne całkowite wyeliminowanie oskarżonego ze społeczeństwa, orzekając karę śmierci" - napisano w uzasadnieniu wyroku w sprawie gen. Augusta Fieldorfa "Nila".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rzeź Woli – tak Niemcy "oczyszczali” Warszawę z ludności cywilnej

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2017 06:02
"Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców. Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy” – brzmiał rozkaz wydany przez Hitlera po wybuchu Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Radiostacja "Błyskawica" – kawałek wolnej Polski zapisany w dźwięku

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2017 06:07
- Pracowaliśmy z duszą na ramieniu, ale to, że na falach eteru mówiło się o Polsce to była wielka satysfakcja. To była frajda, że się jest na tym skrawku niepodległej Polski po tych koszmarnych kilku latach okupacji - wspominał Jeremi Przybora, który był jednym ze spikerów radiostacji "Błyskawica".
rozwiń zwiń