X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Historia

Unikatowe zdjęcia zniszczonej Warszawy

16.11.2010
0 0 0
„My name is Bryan, Julien Bryan – American photographer” - tak mówił na antenie Polskiego Radia w 1939 roku bohater tej opowieści.
Posłuchaj
01'22 Fragment przemówienia Stefana Starzynskiego
Unikalne zdjęcia zniszczonej Warszawy
Unikalne zdjęcia zniszczonej Warszawy

Być jak Bryan to hasło przyświecające wydarzeniom towarzyszącym otwarciu wystawy Amerykanin w Warszawie. Stolica w obiektywie Juliena Bryana 1936-1974 w Domu Spotkań z Historią.

Multimedialna wystawa i towarzyszący jej cykl spotkań zadedykowane są amerykańskiemu fotografowi, filmowcowi i korespondentowi wojennemu - Julienowi Bryanowi, którego zdjęcia z oblężonej w 1939 roku Warszawy obiegły świat, a nominowany w 1941 roku do Oscara film „Oblężenie”, ukazujący prawdziwe oblicze „nowoczesnej wojny”,  obejrzało w kinach ponad 80 milionów ludzi. Wystawa jest zbudowana z nieznanych dotąd materiałów – zdjęć, filmów oraz dokumentów amerykańskiego fotografa, filmowca i korespondenta. Prezentuje Polskę we wrześniu 1939 roku oraz podczas powrotów Bryana do Warszawy w 1946, 1959 i 1974 roku. Na wystawę złożą się ponadto zdjęcia z nazistowskich Niemiec i sowieckiej Rosji z drugiej połowy lat 30. XX w. 

POSŁUCHAJ UNIKALNEGO NAGRANIA PREZYDENTA STEFANA STARZYŃSKIEGO Z WRZEŚNIA 1939 ROKU

Fragment przemówienia Stefana Starzynskiego

 

/

„(...) Julien Bryan we wrześniu 1939 roku znalazł się w oblężonej Warszawie. (...) Był jedynym zagranicznym korespondentem, którego filmy i zdjęcia przetrwały do dzisiaj. Te materiały stały się rzeczywistym obrazem pierwszych tygodni września 1939 r., ukazują prawdziwe skutki agresji Hitlera na Polskę: cierpienie ludności cywilnej, zrujnowane domy, szpitale, kościoły i tysiące uchodźców. Obalają mit hitlerowskiej propagandy o rycerskości niemieckich żołnierzy. Dodatkowo te filmy i zdjęcia, jak również zapiski literackie wzbogacają ubogi zasób posiadanych w kraju archiwaliów dotyczących początków II wojny światowej. Ich niepowtarzalna wartość zdobywa coraz większe uznanie odbiorców i historyków". (frag. Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana, IPN, 2010)
 

DNI BRYANA 19–21 listopada 2010 

19 listopada (piątek)

12.00 Wernisaż wystawy Amerykanin w Warszawie. Stolica w obiektywie Juliena Bryana 1936–74.

Mój ojciec to Julien Bryan 18.00-19.30
Spotkanie z synem Juliena Bryana – Samem Bryanem

20 listopada (sobota)

Wojna na ekranie 14.00-15.30
Spotkanie o fenomenie popularności amerykańskich kronik filmowych z okresu II wojny światowej i opowieść o tym jak wojna w Wietnamie i Zatoce Perskiej wdarła się poprzez ekran do milionów amerykańskich domów. Spotkanie zakończy pokaz nominowanego w 1941 roku do Oscara filmu Juliena Bryana Oblężenie. Wśród gości m.in.: prof. Skurowski (SWPS, Instytut Filologii Angielskiej), dr hab. Urszula Jarecka (PAN, Instytut Filozofii i Socjologii) oraz fotoreporter Newsweeka Filip Ćwik. Rozmowę poprowadzi Cezary Polak.

Jestem na zdjęciu Bryana 16.00-17.30
Premiera albumu Kolory wojny (IPN, Ośrodek KARTA), oraz prezentacja książki Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana (IPN). Gośćmi będą m.in. bohaterowie zdjęć Juliena Bryana – Kazimiera Mika i Zygmunt Aksienow. Spotkanie poprowadzi Piotr Lipiński, reporter historyczny.

Fotograf Wojenny 18.00-19.30
Pokaz filmu dokumentalnego Fotograf Wojenny (2001, reż. Christian Frei) poświęconego Jamesowi Nachtweyowi, jednemu z najwybitniejszych fotografów wojennych. Dzięki kamerze umocowanej na aparacie fotograficznym widz patrzy na świat oczami fotoreportera, towarzyszy mu w trakcie zdjęć na terenie byłej Jugosławii, podczas ekshumacji zwłok pomordowanych w Kosowie oraz Palestynie.

21 listopada (niedziela)

Być dostatecznie blisko14.00-15.30
Spotkanie warsztatowe prowadzone przez Wojciecha Grzędzińskiego – fotoreportera wojennego, laureata World Press Photo za reportaż z konfliktu zbrojnego w Gruzji w 2009 roku. Czym jest fotografia wojenna? Jak blisko trzeba być, aby uchwycić rzeczywistość wojenną w jednym kadrze?

 Zawód: korespondent wojenny16.00-17.30
Kim jest korespondent wojenny? Miłośnikiem sportów dla odważnych, podejmującym nieustanne próby zmierzenia się z własną słabością i strachem? Człowiekiem misji, narażającym własne życie dla ujawnienia prawdy o okrucieństwach zbrojnych konfliktów i wojen? W spotkaniu udział wezmą korespondenci wojenni m.in. Jacek Czarnecki (Radio ZET), Jerzy Ernst (TVP), Jacek Kaczmarek (TVN) oraz fotoreporter Wojciech Grzędziński. Rozmowę poprowadzi Roman Kurkiewicz.

Amerykanin w Warszawie.Stolica w obiektywie Juliena Bryana 1936–74
wystawa multimedialna. 19 listopada – 20 lutego 2011
Dni Bryana: 19-21 listopada 2010. WSTĘP WOLNY

0 0 0
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Unikalne filmy

Czy nakręcone przed wojną filmy o Górnym Śląsku trafią do Polski?

Muzeum Śląskie w Katowicach stara się o kopie filmów dokumentalnych nakręconych w latach 30 XX wieku na Górnym Śląsku przez amerykańskiego dokumentalistę Juliena H. Bryana.

Miałyby one stać się częścią stałej wystawy w nowym gmachu tej instytucji, który do 2012 roku ma powstać nieopodal katowickiego Spodka.  Muzeum Śląskie kilka dni temu uzyskało zgodę właściciela praw autorskich - syna dokumentalisty Samuela K. Bryana - na bezpłatne wykorzystanie filmów. Ich oryginały posiada Muzeum Holocaustu w Stanach Zjednoczonych - są częścią zbiorów fundacji Stevena Spielberga.

Jeden z pochodzących z tych zbiorów kilkuminutowych filmów Juliena Bryana, obrazujący budynki i pracę zakładów Giesche w 1937 roku polski internauta - pasjonat pathe1939 umieścił w sierpniu ubiegłego roku na portalu internetowym youtube. Okazało się, że Muzeum Holocaustu ma więcej filmów Bryana - łącznie ponad 300.

 

Bryan przebywał w Polsce, między innymi na Górnym Śląsku, w latach 1936 - 37. Kilka jego filmów z tego regionu - obok zakładów Giesche - przedstawia miedzy innymi hutę Orzeł Biały w Brzezinach Śląskich, sceny z centrum Katowic, czy codzienne życie przedwojennych Górnoślązaków: pracę chłopów, zwyczaje ślubne, zabawę z tańcami czy edukację w szkole.

Jak wyjaśnił dyrektor Leszek Jodliński, Muzeum Śląskie chciałoby, aby te i inne filmy dokumentalne zostały wykorzystane jako część ekspozycji stałej w nowej siedzibie placówki, która - według nowatorskiego projektu austriackich architektów - ma powstać schowana pod powierzchnią ziemi na terenie dawnej kopalni "Katowice" nieopodal Spodka.

Częścią ilustracji przyszłej wystawy, mógłby stać się też bardzo interesujący film Bryana na którym zarejestrowano ostatnie dni II RP na pograniczu polsko - rumuńskim: sceny miedzy innymi z dworców kolejowych, klimat tuż przed wybuchem wojny.

We wrześniu 1939 roku Julien Bryan znalazł się w Warszawie, gdzie za zgodą prezydenta Stefana Starzyńskiego filmował naloty niemieckiego lotnictwa. Pokazał je później, w 1940 roku amerykańskim widzom w nominowanym do Oscara filmie "Siege". W czasie oblężenia Warszawy Bryan był jedynym pracującym tam zachodnim dziennikarzem.

Według Jodlińskiego, interesujące pracowników Muzeum Śląskiego filmy mogą tam trafić w ciągu kilku miesięcy. Zależy to miedzy innymi ile czasu zajmie pełna kwerenda archiwum fundacji Spielberga w obrębie Muzeum Holocaustu i czy zostanie przeprowadzona na zasadach komercyjnych. "Dzisiaj mogę mieć nadzieję, że nie" - ocenił dyrektor.

Wyjaśnił, że na razie prowadzi w tej sprawie korespondencję z dyrekcją Muzeum Holocaustu. Jego zdaniem, ostatnia pozycja w wydatkach - koszty skopiowania wybranych filmów na nośniki cyfrowe dla Muzeum Śląskiego, nie powinna być już przeszkodą, najwięcej kosztują bowiem zwykle prawa do korzystania z nich.

"To nie jest typowe, żeby ktoś tak fantastycznie podarował nam opłaty licencyjne czy autorskie - to nastraja niezwykle optymistycznie, że po te filmy sięgniemy. Przy tej postawie spadkobiercy, kwestia produkcji tych filmów powinna być drugorzędna" - zaznaczył Jodliński.

Wartość daru syna dokumentalisty jest o tyle duża, że pracownicy Muzeum Śląskiego robili już wstępne kwerendy dotyczące podobnych historycznych materiałów filmowych zgromadzonych w takich instytucjach, jak British Pathe czy Gaumont. Ceny opłat za ich wykorzystywanie - ocenił Jodliński - dla instytucji ze środkowej Europy wciąż są "zabójcze".

"Nie mamy też takiego systemu, jak mają Niemcy, gdzie Bundesarchiv przekazał Muzeum Śląskiemu w Goerlitz zasoby dotyczące dwudziestolecia międzywojennego bezpłatnie do eksploatacji bezterminowej. My, gdy rozmawiamy na przykład z Wytwórnią Filmów Dokumentalnych, od razu słyszymy jaki będzie cennik" - zaznaczył muzealnik.

Choć Muzeum Śląskim ma już dość dokładną listę filmów, którymi Wytwórnia dysponuje, nie wiadomo czy - ze względów finansowych - będą pokazywane w Muzeum Śląskim. Być może będzie to możliwe przy okazji wystaw czasowych, mniej prawdopodobne jest ich pozyskanie na wystawę stałą.

(PAP)


 

0 0 0

Czytaj także

Bohaterski prezydent Warszawy

Bohaterski prezydent Warszawy
Posłuchaj
04'33

Archiwalne taśmy Polskiego Radia to prawdziwa skarbnica wiedzy.

W programie „TuBaron” odkrywamy to, co najcenniejsze. Głosy wybitnych postaci, wielkie wydarzenia polityczne, kulturalne i sportowe. Często zapomniane momenty historii najnowszej.

 „TYM ŻYŁ ŚWIAT” – w Trójce od poniedziałku do piątku o 9.15. Zapraszają Michał Nogaś i Wojciech Włodarczyk.

O czym chcieliby Państwo usłyszeć? :) michal.nogas@polskieradio.pl

0 0 0

Czytaj także

Wojenne Polskie Radio

02.09.2012
0 0 0
Wóz transmisyjny używany w Polskim Radiu od roku 1939. fot. wikipediadomena publiczna
Wóz transmisyjny używany w Polskim Radiu od roku 1939. fot. wikipedia/domena publiczna
Posłuchaj
00'16 Zbigniew Świętochowski: komunikat wojenny
00'23 Apel Stefana Starzyńskiego do mieszkańców Warszawy
00'27 Alarm lotniczy
00'28 Ostatni komunikat Polskiego Radia

Polskie Radio we wrześniu 1939 roku informowało o najważniejszych wydarzeniach.

1 września 1939 roku Niemcy napadły na Polskę. Rozpoczęła się II Wojna Światowa. Największy konflikt zbrojny w historii ludzkości trwał ponad sześć lat i pochłonął ponad 60 milionów ludzkich istnień. Wśród nich było blisko sześć milionów mieszkańców Polski.

>>> O czym pisały gazety 1 września 1939 roku?

O niemieckiej napaści poinformowało Polskie Radio. Tekst odczytał spiker Zbigniew Świętochowski. Następnie nadano przemówienie prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego.

Zobacz też: serwis specjalny II WOJNA ŚWIATOWA >>>

1
1 września 1939, Niemcy wkraczają do Polski (propagandowe zdjęcie pozowane)

W kolejnych dniach Polskie Radio przekazywało wiadomości ze świata, informacje o tym, co dzieje się w stolicy, ogłaszało alarmy lotnicze.

23 września została zbombardowana elektrownia warszawska na Powiślu. Od tego czasu zamilkła nadająca na swojej fali Warszawa II. Do 30 września radiowcy nadawali jeszcze komunikaty na krótkofalówkach. 30 września został wyemitowany ostatni komunikat rozgłośni Polskiego Radia II Rzeczypospolitej. Odczytał go Józef Małgorzewski:

Tego dnia władze niemieckie przejęły rozgłośnię, nakazały konfiskatę odbiorników i pod groźbą śmierci zakazały Polakom słuchania radia. 1 października 1939 Polskie Radio przeszło do konspiracji.

>>> Więcej informacji historycznych na historia.polskieradio.pl

0 0 0