500 lat temu zmarł Amerigo Vespucci

PAP
Piotr Dmitrowicz 22.02.2012
500 lat temu zmarł Amerigo Vespucci
Amerigo Vespucci., foto: Fot. wikipedia

Vespucci utrzymywał, że podczas swojej pierwszej wyprawy ujrzał wybrzeże Ameryki Południowej, co miało przesądzać o tym, że jako pierwszy - rok przed Kolumbem - dokonal odkrycia nowego kontynentu.

22 lutego 1512 r. w Sewilli, zmarł Amerigo Vespucci, włoski żeglarz, kupiec, kartograf, który opłynął wschodnie wybrzeże Ameryki Południowej, a poznane lądy nazwał Nowym Światem. Od jego imienia wywodzi się nazwa kontynentu amerykańskiego.


"Jestem też pewien, że jeśli jest na tym świecie jakiś ziemski raj, to z pewnością znajduje się niedaleko stąd" - pisał Amerigo Vespucci do Lorenzo di Pierfrancesco Medyceusza w 1503 r. Podróżnik wyrażał zdziwienie bogactwem ziem, które nazwano później Ameryką

Amerigo Vespucci urodził się 9 marca 1454 r. we Florencji. Był trzecim synem Anastasia, zamożnego notariusza i Lisabetty Mini. Rodzice powierzyli edukację syna jego wujowi - franciszkaninowi Giorgio Antoniemu. W młodości Vespucci przejawiał zainteresowanie matematyką, astronomią oraz geografią. Mimo odebrania wszechstronnego wykształcenia, nie rozpoczął studiów tak jak jego dwaj starsi bracia, Antonio i Girolamo. Z uwagi na swoją przedsiębiorczość zajął się kupiectwem.

Jako kupiec zdobył zaufanie Lorenzo di Pierfrancesco Medycuesza, przedstawiciela słynnego florenckiego rodu kupieckiego i bankierskiego. Dzięki jego protekcji Amerigo rozpoczął pracę jako agent bankowy. W 1492 r. został wysłany do Sewilli w Hiszpanii, gdzie mieściła się filia banku Medyceuszów. Do zadań Vespucciego reprezentującego rodzinę włoskich finansistów należało m.in. wynajmowanie oraz zaopatrywanie statków płynących do Indii. Vespucci uczestniczył w przygotowywaniu dwóch wypraw Krzysztofa Kolumba. W 1496 r. filia została zlikwidowana.

W 1497 r. Vespucci uzyskał od króla Ferdynanda Aragońskiego zgodę na wzięcie udziału w zamorskiej ekspedycji. Jako członek załogi hiszpańskiego statku - twierdził w swojej późniejszej korespondencji - dotarł do wybrzeży Hondurasu, następnie do Zatoki Meksykańskiej i wybrzeży Florydy.

Drugą podróż Vespucci odbył w latach 1499-1500. Pożeglował wówczas do Gujany, po czym dopłynął do wybrzeży Brazylii. Dotarł do rzek Amazonki, Orinoko, a następnie wyspy Trynidad. Przypisuje się mu także odkrycie Wenezueli.

W 1501 r. Vespucci zaakceptował propozycje króla Portugalii Manuela I i wyruszył w kolejną wyprawę - tym razem na statku pod banderą portugalską. Po dopłynięciu do Wysp Zielonego Przylądka, pożeglował aż do Zatoki Guanabara (nazwanej Rio de Janeiro) i ujścia La Platy. Dotarł także do Patagonii oraz Georgii Południowej.
Po powrocie do Lizbony Vespucci stwierdził, że terytoria do których dotarł stanowią czwarty - po Azji, Afryce i Europie - kontynent, a na jego określenie użył nazwy "Nowy świat".

Według relacji Vespucciego, czwarta podróż odbyła się w latach 1503-1504. Ze względu na brak źródeł potwierdzających słowa podróżnika, historycy zastanawiają się, czy w ogóle doszła ona do skutku. W 1505 r. król Ferdynand mianował Vespucciego swoim osobistym doradcą, a trzy lata później, specjalnie dla niego, utworzył stanowisko naczelnego nawigatora floty hiszpańskiej. Zajmując to prestiżowe stanowisko Vespucci szkolił młodych nawigatorów, kontrolował licencje armatorów i pilotów morskich, tworzył mapy odkrywanych terytoriów.

W czasie swych podróży Vespucci sporządzał zapiski, jednak do dnia dzisiejszego opublikowano jedynie dwa jego listy.
Pierwszy z nich, zatytułowany "Nowy świat" (mundus novus) opublikowany w 1503 r. opisuje trzecią wyprawę Vespucciego z lat 1501-1502. Podróżnik przybliżył w nim codzienne czynności i zwyczaje ludności tubylczej, z którą się zetknął: "Żyją zgodnie z naturą, podobni raczej do epikurejczyków niż do stoików. Nie ma wśród nich kupców, nie znają wymiany. Te ludy prowadzą ze sobą wojny bez żadnego ładu. Starzy podbechtują młodych i skłaniają ich umysły do czego zechcą, i zagrzewają ich do wojny, w której ci zabijają się nawzajem: wziętych do niewoli zachowują, by ich potem zabić i zjeść" - pisał Vespucci ("Listy o odkryciu Ameryki"). Drugi list powstał ok. 1504-1505 r.

W XVIII w. odkryto trzy inne, niepublikowane do tamtej pory listy podpisane przez Vespucciego. Podróżnik opisuje w nich wyprawy z lat 1499-1501, choć niektórzy historycy wątpią w ich wiarygodność.

Vespucci utrzymywał, że podczas swojej pierwszej wyprawy ujrzał wybrzeże Ameryki Południowej (nazwane "perłowym wybrzeżem"), co miało przesądzać o tym, że jako pierwszy - rok przed Kolumbem (który do końca wierzył, że w 1498 r. dopłynął do Indii) - dokonał odkrycia nowego kontynentu.

Na cześć Vespucciego niemiecki kartograf Martin Waldseemüller nazwał odkryte przez niego ziemie mianem Ameryki - od imienia włoskiego podróżnika. Po raz pierwszy nazwa nowego kontynentu została użyta w dziele "Wstęp do kosmografii" (Cosmographiae introductio) z 1507 r. oraz mapie z tego samego roku autorstwa Waldseemüllera.
Amerigo Vespucci zmarł w Sewilli 22 lutego 1512 r. przeżywszy 58 lat. Jedną z prawdopodobnych przyczyn jego śmierci była malaria.

Czytaj także:

Słońce Peru

Jednym z najciekawszych cudów XIX-wiecznej techniki był projekt budowy kolei transandyjskiej. Linia kolejowa łącząca Limę z miastem Oroya przebiegła na wysokości bliskiej 5000 metrów n.p.m.

Meksyk przed Europą

Rozmowa o prekolumbijskiej kulturze Ameryki Południowej, przede wszystkim – Azteków.

Izabela Kastylijska

Utworzyła hiszpańską inkwizycję, prześladowała Żydów i Maurów, wspierała wyprawy Krzysztofa Kolumba. Jaka naprawdę była "Matka Ameryk"?

Matka Hiszpanii i obu Ameryk

Utworzyła hiszpańską inkwizycję, prześladowała Żydów i Maurów, wspierała wyprawy Krzysztofa Kolumba. Jaka naprawdę była Izabela Kastylijska?

Komentarze:

sortuj
Zaloguj się, nie będziesz musiał wpisywac kodu obrazkowego!
Skomentuj
ilość komentarzy: 0
    Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!

Najczęściej czytane

Inni słuchali

Krwawe walki o Górę Świętej Anny

Polacy militarnie bitwę przegrali, ale ostatecznie cały spór o G...

Maria Konopnicka

170 lat temu urodziła się Maria Konopnicka, autorka "Roty", licz...

Śmierć na Madagaskarze

23 maja 1786 roku na Madagaskarze zginął Maurycy Beniowski.

Twórca Polskiego Państwa Podziemnego

22 maja 1964 roku zmarł generał broni Michał Tokarzewski – Karas...

Pamięci Wyklętych

Ponad 170 uczniów ze szkół w całej Polsce upamiętniło losy kilku...