X
Aby nas słuchać lub oglądać potrzebujesz najnowszego Adobe Flash Player | Pobierz Flash
POLSKIE RADIO - HISTORIE DOBRZE OPOWIADANE OD 90 LAT
Historia

Maria Konopnicka

23.05.2012
0 0 0
170 lat temu urodziła się Maria Konopnicka, autorka "Roty", licznych nowel i utworów dla dzieci.
Posłuchaj
01'55 Mało znane pola działalności Konopnckiej

Debiutowała w prasie jako poetka. W latach 1881-1887 wydała trzy serie "Poezji". Jej twórczość, przepełniona patriotyzmem i liryzmem, szybko zdobyła szerokie uznanie. Autorka nawiązywała do poezji ludowej, a także do romantyzmu i tradycji biblijnej.

 

Wydała zbiory: "Linie i dźwięki", "Italia", "Nowe pieśni" i "Głosy ciszy". Pisała też wiersze dydaktyczne: "Śpiewnik historyczny", "Ludziom i chwilom" oraz poematy epickie "Przez głębinę" i "Pan Balcer w Brazylii". Najbardziej znanym utworem poetyckim Konopnickiej jest "Rota", która stała się jedną z narodowych pieśni patriotycznych. Znaczną część twórczości Konopnickiej stanowią zbiory opowiadań i nowel, wśród których najbardziej znanymi są: "Mendel Gdański", "Nasza szkapa" i "Miłosierdzie gminu".

 

Do dziś popularne są też utwory dla dzieci: "O krasnoludkach i sierotce Marysi", "Stefek Burczymucha", "O Janku Wędrowniczku" czy "Na jagody". Autorka zajmowała się też reportażem, krytyką i eseistyką literacką. Zmarła 8 października 1910 roku we Lwowie. Została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim. Decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej na cześć poetki, jeden z kraterów na Wenus został nazwany "Konopnicka".


Maria Konopnicka urodziła się 23 maja 1842 roku w Suwałkach. Jako poetka debiutowała w prasie w 1870 roku. Uczyła się przez rok na pensji sióstr sakramentek w Warszawie, gdzie zetknęła się z Lizą Pawłowską, późniejszą Orzeszkową. Ich przyjaźń wzmocniona wspólnymi zainteresowaniami literackimi, przetrwała wiele lat. W późniejszym okresie Konopnicka dokształcała się we własnym zakresie, wychowując sześcioro dzieci i utrzymując się z dochodów niewielkiego, dzierżawionego folwarku. W latach 1877-1890 mieszkała w Warszawie, gdzie od 1884 do 1886 roku redagowała pismo dla kobiet "Świt". Po 1890 roku przebywała w kilku krajach Europy Zachodniej, współpracując z prasą krajową oraz organizacjami polskimi na obczyźnie.

Organizowała międzynarodowy protest przeciwko prześladowaniu polskich dzieci we Wrześni w latach 1901-1902. Na 25-lecie twórczości otrzymała w darze dworek w Żarnowcu, zakupiony ze składek społeczeństwa. W latach 1905-1907 przebywała w Warszawie, gdzie organizowała pomoc dla uwięzionych przez władze carskie i ich rodzin.

 

Zmarła na zapalenie płuc, 8 października 1910 roku. Została pochowana w Panteonie Wielkich Lwowian na Cmentarzu Łyczakowskim. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której wzięło udział blisko 50 tysięcy osób. Popiersie nagrobne wykonała Luna Drexlerówna, a na cokole wyryto fragment wiersza Konopnickiej "Na cmentarzu": "Proście wy Boga o takie mogiły, Które łez nie chcą, ni skarg, ni żałości, Lecz dają sercom moc czynu, zdrój siły Na dzień przyszłości".

0 0 0
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Polskie dzieci - Marii Konopnickiej

Polskie dzieci - Marii Konopnickiej
Posłuchaj
03'12

Archiwalne taśmy Polskiego Radia to prawdziwa skarbnica wiedzy.

W programie „TuBaron” odkrywamy to, co najcenniejsze. Głosy wybitnych postaci, wielkie wydarzenia polityczne, kulturalne i sportowe. Często zapomniane momenty historii najnowszej.

 „TYM ŻYŁ ŚWIAT” – w Trójce od poniedziałku do piątku o 9.15. Zapraszają Michał Nogaś i Wojciech Włodarczyk.

O czym chcieliby Państwo usłyszeć? :) michal.nogas@polskieradio.pl


0 0 0

Czytaj także

Konopnicka uciekła od swoich dzieci

23 maja minęła 170. rocznica urodzin poetki, która - jak się okazuje - próbowała uciec od narzuconego jej stereotypu literatki z panteonu.
Posłuchaj
18'11 Lena Magnone o swojej książce "Konopnicka. Lustra i symptomy"

W wieku 48 lat popularna poetka wyjechała z Warszawy i rozpoczęła dwudziestoletnią podróż. Miała dość opresji - rodzinnej, społecznej, seksualnej. 

Najtrudniej było z najstarszą córką – Heleną. Niepoślubiona, zachodzi w ciążę, często kradnie, wielokrotnie staje przed sądem, zostaje uznana za niepoczytalną, podejmuje próbę samobójczą. To jednak tylko jedna strona dramatu. Według Leny Magnone, autorki książki o Konopnickiej, Helena ("ta potwora" – jak nazywała swoją córkę Konopnicka) próbowała w ten  sposób zwrócić na siebie uwagę matki, żebrze o jej miłość. Poetka bowiem odwróciła się od niej, nie chciała mieć z nią kontaktu mimo tak drastycznych prób ze strony Heleny jak fałszywe telegramy o śmierci czy też… groźby rewolwerem.

Maria Konopnicka wyjeżdża z Warszawy między innymi dlatego, że ma dość plotek i skandalu wokół jej i Heleny.

– Ten moment biograficzny był najbardziej przekłamywany w oficjalnych biogramach Marii Konopnickiej – mówiła w "Sezonie na Dwójkę" Lena Magnone – Próbowano ten moment zawsze dopasować  do stereotypowego postrzegania losu pisarza narodowego, który – jeśli wyjeżdża z kraju – to z jakiś ważnych narodowych powodów.

Tymczasem wielka i, na jej nieszczęście, uznana za nobliwą poetka, wieszczka pozytywistów miała po prostu problemy rodzinne. – Bardzo mi zależało, by pokazać Konopnicką jako matkę, która ucieka od swoich dzieci, która musi poszukać tożsamości poza swoimi rodzinnymi strukturami – mówiła Lena Magnone. Konopnicka chciała również uciec od narzuconego jej stereotypu pisarki z panteonu. Jakby przeczuwała, że będzie się to wiązało z tym, co schematyczne, narzucone, z biegiem lat zaś – konwencjonalne i anachroniczne.

Opresja, przed którą uciekała autorka "Roty", miała jednak również charakter społeczny, związany z upodrzędnioną rolą kobiety w ówczesnych czasach. Co interesujące i istotne jednocześnie: emancypację, o której było wtedy coraz głośniej, rozumiano także na płaszczyźnie seksualnej. "Podległość kobiety w akcie seksualnym niosła za sobą wszystkie inne rodzaje kobiecej podległości: niższość intelektualną, społeczną, zawodową, polityczną. Na tej drodze rozumowania nie można było postulować równości bez odrzucenia seksualności" – pisze w swojej książce Lena Magnone.

Dlatego ówczesne kobiety – a była wśród nich autorka "Naszej szkapy" – szukały "alternatywnej przestrzeni międzyludzkiego kontaktu, przestrzeni nieopresyjnej, oczyszczonej z relacji siły, bezpiecznej".

Co być może tu najważniejsze: Maria Konopnicka nie podróżuje sama. Przez znaczną większość czasu towarzyszy jej przyjaciółka, "siostra" - Maria Dulębianka.

Lena Magnone w swojej pracy "Konopnicka. Lustra i symptomy" kwestionuje stereotypowy obraz poetki, sięgając do rzadziej bądź wcale nieprzywoływanych utworów oraz niepasujących do schematu momentów jej biografii. Książka wykorzystuje narzędzia krytyki feministycznej i psychoanalizy, by zapytać o to, co zostało postawione na pokaz, i o to, co zostało wyparte. Konopnicka wyczytana między innymi z niepublikowanych dotąd listów do córek ma niewiele wspólnego z narzuconą jej rolą narodowej wieszczki, najważniejszym tematem jej dzieła okazuje się poszukiwanie języka dla kobiecego doświadczenia. Celem książki jest przekazanie tłumionego przez ponad sto lat głosu Konopnickiej. Odzyskanie jej dla współczesności.

Audycję przygotowały Dorota Gacek i Elżbieta Łukomska.

Aby wysłuchać rozmowy z Leną Magnone, wystarczy kliknąć w ikonę dźwięku w boksie Posłuchaj po prawej stronie.

(jp)

0 0 0