Gospodarka

Projekt OZERISE – odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych

14.04.2015 09:34
Od 2012 roku Instytut Energetyki Odnawialnej realizuje projekt zatytułowany „OZERISE – odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych”, którego celem jest przekonanie rolników do instalowania w gospodarstwach odnawialnych źródeł energii.
Instalacja paneli słonecznych
Instalacja paneli słonecznychFoto: East News/Glow Images
Posłuchaj
04'33 O programie OZERISE w Porannych rozmaitościach radiowej Jedynki mówi Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawialnej (Hanna Uszyńska, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia)
więcej

Jednocześnie działania prowadzone w ramach projektu mają pomoc właścicielom gospodarstw rolnych w takim doborze źródeł tej energii, by było ono jak najbardziej efektywne z punktu widzenia specyfiki danego gospodarstwa.
Polskie rolnictwo ma duże potrzeby energetyczne i będą one w najbliższych latach rosły. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego około 6% energii w naszym kraju jest obecnie zużywanych właśnie przez ten sektor gospodarki. - Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej – mówi Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawialnej – gospodarstwa rolne zaczęły się bardzo intensywnie rozwijać i modernizować. Zakup nowych maszyn i urządzeń rolniczych przyczynił się do zwiększenia zapotrzebowania na energię elektryczną. Gospodarstwa rolne zużywają dzisiaj dużo więcej energii niż gospodarstwa domowe w obszarach miejskich.
Energochłonne rolnictwo
W ramach projektu OZERISE Instytut Energetyki Odnawialnej opomiarował 10 wybranych gospodarstw rolnych reprezentujących różne profile produkcji, badając w ten sposób zużycie energii elektrycznej i cieplnej w tych gospodarstwach w przeciągu roku. Wyniki badań przedstawiono w raporcie, który wskazuje że największe zużycie energii elektrycznej na potrzeby produkcyjne i bytowe jest charakterystyczne dla gospodarstw zajmujących się produkcją pasz, intensywną produkcją mleczarską i produkcją sadowniczą. - Sadownicy – wyjaśnia Piotr Dziamski – potrzebują bardzo dużo energii na chłodzenie i utrzymanie odpowiednich warunków w przechowalniach owoców. Inny, bardzo energochłonny, proces technologiczny wykorzystywany w rolnictwie, to na przykład suszenie płodów rolnych. Pamiętać trzeba jednak, że każde gospodarstwo rolne charakteryzuje się zróżnicowanym profilem zużycia energii, zależnym z jednej strony od skali produkcji,  z drugiej od jej charakteru. Są gospodarstwa, które będą zużywały więcej energii w okresie żniwnym, ale są i takie, które zużywają energię równomiernie w ciągu całego roku. Do tych ostatnich należą na przykład gospodarstwa mleczarskie. W przypadku gospodarstw zajmujących się produkcją trzody chlewnej duże zapotrzebowanie na energię występuje latem, gdy potrzebna jest energia na wentylowanie pomieszczeń. Takie same wymagania mają gospodarstwa zajmujące się hodowlą drobiu.
Precyzyjne określenie potrzeb energetycznych gospodarstwa rolnego, którego właściciel zamierza zainstalować i wykorzystywać odnawialne źródła energii, jest niezbędne by dobrać to źródło w sposób odpowiedni i najkorzystniejszy ekonomicznie. - Musimy wiedzieć – podkreśla Piotr Dziamski – czy potrzebujemy w gospodarstwie więcej energii elektrycznej, czy ciepła. Czy energia w większym zakresie będzie wykorzystywana zimą, czy latem. Mając takie informacje możemy dobrać odpowiednie źródła energii odnawialnej. Na przykład elektrownie wiatrowe sprawdzą się tam, gdzie większe zużycie energii będzie w okresie zimowym. Latem, natomiast, lepiej sprawdzą się ogniwa fotowoltaiczne lub, do produkcji ciepła, kolektory słoneczne.
Potrzeby będą rosły
Polskie gospodarstwa rolne zużywają dużo, a będą zużywały jeszcze więcej energii. Niestety ta, którą mają do dyspozycji dzisiaj jest nie tylko jest kosztowna, ale również jest nienajlepszej jakości. Właśnie dlatego inwestycja w odnawialne źródła energii może być ekonomicznie uzasadniona. - W ramach projektu OZERISE – podkreśla Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawialnej – podjęliśmy się również  monitorowania jakości energii. Już dzisiaj możemy powiedzieć, że nie jest ona najlepsza. Często pojawiają się przerwy w dostawach. Kłopotliwe dla odbiorców jest też ciągłe, obniżone napięcie w sieci, które przyczynia się do szybszego zużywania urządzeń elektrycznych. Pojawiają się też zaniki pojedynczych faz, co w przypadku wykorzystywania silników trójfazowych powoduje obniżenie ich wydajności i szybsze przepalenie wirników.
Wszystkie informacje dotyczące zużycia energii w gospodarstwach rolnych, również te zawarte w raporcie podsumowującym wyniki opomiarowania zużycia energii elektrycznej i cieplnej na terenie gospodarstw rolnych wybranych do projektu OZERIS, znajdą państwo w Internecie, na stronie www.ozerise.pl . Bardziej szczegółowe informacje będzie można uzyskać podczas VIII już Forum Energetyki Prosumenckiej, którego organizatorem jest Instytut Energetyki Odnawialnej. Odbędzie się ono 12 i 13 maja, w Warszawie, w gmachu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Od niedawna Instytut Energetyki Odnawialnej prowadzi również internetowe spotkania on line, podczas których prezentuje między innymi informacje dotyczące zużycia energii w gospodarstwach rolnych.
Projekt „OZERISE - Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach” jest dofinansowany przez Program LIFE+ oraz NFOŚiGW w ramach projektu LIFE11 ENV/PL/444.
Hanna Uszyńska, abo

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Projekt OZERISE: odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych

14.10.2014 10:01
Polscy rolnicy zużywają dzisiaj 6% całego bilansu energii. Coraz nowocześniejsze rolnictwo potrzebuje jej też więcej. Niestety zły stan sieci elektroenergetycznej w naszym kraju i duże oddalenie wiejskich odbiorców od źródeł wytwarzania energii powodują, że rolnicy nie tylko płacą za nią najwyższe ceny, ale również mają największe problemy z uzyskaniem dostawy energii odpowiedniej jakości i mocy. „OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych” to projekt realizowany przez Instytut Energetyki Odnawialnej, który ma pomoc w rozwiązaniu tych problemów.
Instalacja paneli słonecznych
Instalacja paneli słonecznychFoto: Glow Images/East News
Posłuchaj
04'14 O projekcie „OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych” mówiła w radiowej Jedynce, w audycji Poranne rozmaitości, Katarzyna Michałowska-Knap z Instytutu Energetyki Odnawialnej /Hanna Uszyńska, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia/
więcej

Projekt rozpoczął Instytut Energetyki Odnawialnej w 2012 roku i dzisiaj znajduje się już w końcowej fazie jego realizacji.

- Projekt OZERISE – wyjaśnia Katarzyna Michałowska-Knap z Instytutu Energetyki Odnawialnej – ma na celu znalezienie możliwości zaspokojenia potrzeb energetycznych gospodarstw rolnych poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i inteligentnych sieci energetycznych. W ramach tego projektu opomiarowaliśmy 10 wybranych gospodarstw rolnych na terenie dwóch województw: mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego. Zainstalowaliśmy w tych gospodarstwach liczniki poboru energii elektrycznej i ciepła, a także, w celu zmierzenia potencjału odnawialnych źródeł energii na danym terenie, specjalne maszty pomiarowe. W szczególności chodziło nam o energię wiatrową i fotowoltaiczną.

Gospodarstwa wybrane do udziału w projekcie reprezentują różne profile produkcji rolniczej. Są to zarówno gospodarstwa hodowlane, głównie zajmujące się hodowlą bydła mlecznego, ale również te preferujące produkcję roślinną, między innymi warzywniczą i sadowniczą, tak by otrzymane pomiary zobrazowały możliwie pełen przekrój potrzeb energetycznych polskich gospodarstw.

Opracowanie otrzymanych pomiarów

Po blisko dwóch latach realizacji projektu Instytut Energetyki Odnawialnej przystąpił do opracowania otrzymanych danych pomiarowych.

- Pierwsze wstępne wyniki już są – mówi Katarzyna Michałowska-Knap – potwierdzają one nasze założenie, to znaczy nienajlepszy stan zaopatrzenia w energię obszarów wiejskich, a także fakt, że rolnictwo w Polsce zużywa jej bardzo dużo. Potwierdziły się też nasze wcześniejsze informacje, że zużycie energii w domowym gospodarstwie rolniczym jest dużo wyższe niż ma to miejsce w gospodarstwach miejskich, natomiast zużycie energii na potrzeby produkcji rolnej ma znaczący udział w kosztach towarowej produkcji rolnej.

Optymalne źródła energii dla konkretnych gospodarstw

Efektem projektu OZERISE ma być wypracowanie modelowych rozwiązań w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych, między innymi opracowanie programów symulacyjnych i kalkulatorów, które umożliwią dobór optymalnych, także pod kątem ekonomicznym, źródeł energii dla konkretnych gospodarstw rolniczych. Ma to pomóc mieszkańcom wsi poprawić zaopatrzenie własnych gospodarstw w energię, a także zredukować koszty jej pozyskania na potrzeby produkcji rolnej i gospodarstwa domowego.

- Naszym głównym celem – dodaje Katarzyna Michałowska-Knap – jest zintegrowanie w ramach jednego gospodarstwa kilku różnych źródeł energii elektrycznej i ciepła. W dalszej fazie myślimy również o rozwiązaniach, które będą miały charakter mikrosieci, czyli połączenia kilku gospodarstw w jedną mikrosieć, na przykład w ramach jednej wsi, gminy czy grupy producenckiej. Może być korzystne dla grupy gospodarzy, którzy zdecydują się na takie rozwiązanie.

Więcej informacji na temat programu „OZERISE – odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych” znajdą państwo na stronie internetowej www.ozerise.pl.

Projekt OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach jest dofinansowany przez Program LIFE+ oraz NFOŚiGW w ramach projektu LIFE11 ENV/PL/444.

Hanna Uszyńska

Czytaj także

Projekt OZERISE: jak wybrać optymalny miks energetyczny?

28.10.2014 10:16
Rolnictwo jest jednym z kluczowych obszarów dla rozwoju OZE w Polsce. Nie tylko potrzebuje coraz większych ilości energii, ale również jest sektorem uprzywilejowanym pod względem jej pozyskania ze źródeł odnawialnych.
Instalacja paneli słonecznych
Instalacja paneli słonecznychFoto: East News/Glow Images
Posłuchaj
04'12 O programie OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych w Porannych rozmaitościach radiowej Jedynki mówi Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawialnej (Hanna Uszyńska, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia)
więcej

"OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych” to projekt realizowany przez Instytut Energetyki Odnawialnej, który powstał właśnie z myślą o rolnikach świadomych rosnącego zapotrzebowania na coraz droższą energię i poszukujących alternatywnych źródeł jej pozyskania.

Rolnicy potrzebują dobrego doradcy

Przerwy w dostawach energii ze źródeł konwencjonalnych i stosunkowo wysokie koszty jej pozyskania to najczęstsze motywy kierujące rolnikami decydującymi się na instalacje odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach. Realizację tego typu inwestycji właściciele gospodarstw powierzają zwykle wyspecjalizowanym firmom. Ważne, by to były firmy sprawdzone. Instalatorzy odnawialnych źródeł energii muszą nie tylko wykazać się techniczną wiedzą, która pozwoli im poprawnie zamontować urządzenie– zwraca uwagę Piotr Dziamski z Instytutu Energetyki Odnawialnej - ale również muszą potrafić doradzić rolnikowi, jak dobrać instalację OZE, by była ona najbardziej efektywna ekonomicznie dla konkretnego gospodarstwa. Coraz powszechniej też dokonuje się integracji różnych źródeł energii odnawialnej w ramach jednego gospodarstwa. Można na przykład zamontować system fotowoltaiczny połączony z wiatrakiem lub z pompą ciepła. Kocioł na biomasę może współpracować z innymi źródłami ciepła. Z ekonomicznego punktu widzenia takie połączenie może być o wiele bardziej opłacalne – dodaje Piotr Dziamski.

Instalatorom brakuje doświadczenia

Polskie firmy zajmujące się instalacją odnawialnych źródeł energii specjalizują się zazwyczaj w jednym typie OZE. W ramach projektu OZERISE Instytut Energetyki Odnawialnej chce wyszkolić instalatorów, którzy będą potrafili zintegrować poszczególne źródła w jedną instalację. W tym celu Instytut organizuje szkolenia: 21 listopada tego roku w Warszawie i 5 grudnia w Olsztynie. Chętni do udziału w szkoleniu mogą rejestrować się poprzez stronę internetową projektu OZERISE www.ozerise.pl . – mówi Piotr Dziamski. - Instalatorzy z doświadczeniem, którzy ukończą szkolenie i warsztaty otrzymają od nas certyfikat integratora odnawialnych źródeł energii. Zachęcamy jednak również rolników do zgłaszania się i wzięcia udziału w szkoleniu. Osoby planujące inwestycje w odnawialne źródła energii będą mogły zdobyć na kursie wiedzę potrzebną do podjęcia optymalnych dla ich gospodarstw decyzji.

Własne potrzeby są najważniejsze

Żeby podjąć właściwą decyzję dotyczącą instalacji OZE we własnym gospodarstwie trzeba przeanalizować sporo informacji. Ze względu na prawo, jakie obecnie obowiązuje w Polsce – mówi Piotr Dziamski - zalecamy dobór instalacji odnawialnych źródeł energii przede wszystkim pod własne potrzeby energetyczne, nie nastawiając się na sprzedaż energii do sieci i osiąganie zysków. Ważna jest również prawidłowa ocena zasobów energii odnawialnej, jakie w gospodarstwie są do dyspozycji. Te dwa elementy są kluczowe, oczywiście poza przesłankami ekonomicznymi. – dodaje Piotr Dziamski.

Szkolenia i warsztaty organizowane w ramach projekty OZERISE przez Instytut Energetyki Odnawialnej są bezpłatne warto, więc zdecydować się na wzięcie w nich udziału. Organizatorzy planują przeszkolić 60 osób.

Projekt OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach jest dofinansowany przez Program LIFE+ oraz NFOŚiGW w ramach projektu LIFE11 ENV/PL/444.

Hanna Uszyńska, abo

Czytaj także

Projekt OZERISE: koszty i możliwości finansowania inwestycji OZE w gospodarstwach rolnych

12.11.2014 09:30
"OZERISE - odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych" to projekt realizowany przez Instytut Energetyki Odnawialnej, a finansowany z Programu LIFE+. Ma on pomóc mieszkańcom wsi w doborze odnawialnych źródeł energii, które chcieliby zainstalować w swoich gospodarstwach rolnych. Jest to niezwykle istotne, ponieważ koszty takich instalacji nie są małe.
Odnawialne źródła energii
Odnawialne źródła energiiFoto: Glow Images/East News
Posłuchaj
04'12 O kosztach i możliwościach finansowania inwestycji OZE w gospodarstwach rolnych mówiła w radiowej Jedynce, w audycji Poranne rozmaitości, Aneta Więcka z Instytutu Energetyki Odnawialnej /Hanna Uszyńska, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia/
więcej

Nowoczesne rolnictwo potrzebuje większych ilości coraz droższej energii. Wydaje się więc, że decyzja o wykorzystaniu w gospodarstwie odnawialnych źródeł energii jest racjonalna. Podejmując ją jednak, trzeba liczyć się z koniecznością zainwestowania określonych środków. Koszt zakupu instalacji OZE wynosi obecnie od około 10 do około 50 tysięcy złotych. Nie jest to mało – podkreśla Aneta Więcka z Instytutu Energetyki Odnawialnej – ale są to jedynie koszty początkowe, inwestycyjne. Koszty eksploatacyjne są już znikome. Słońce świeci za darmo, więc nie musimy ponosić kosztów paliwa.

Program Prosument

Decydując się na zainstalowanie w gospodarstwie odnawialnych źródeł energii, warto skorzystać z oferowanych przez państwo możliwości dofinansowania takich inwestycji. Obecnie, w ramach programu Prosument możliwe jest otrzymanie dotacji w wysokości od 20 do 40 proc. wartości inwestycji, połączonej z pożyczką, której oprocentowanie wynosi 1 proc. W przypadku programu Prosument – wyjaśnia Aneta Więcka – jest możliwość otrzymania dotacji na zakup wszystkich instalacji odnawialnych źródeł energii. Jeśli jednak chcielibyśmy zakupić kolektor słoneczny, pompę ciepła, lub kocioł na biomasę, czyli źródło, z którego będziemy otrzymywać ciepło, musimy tę inwestycje połączyć z mikroinstalacją elektryczną. Na przykład zakupując pompę ciepła, musimy również kupić instalację fotowoltaiczną. W przypadku, gdy chcemy zakupić wyłącznie instalację fotowoltaiczną – nie ma takiego obwarowania.

Istnieje kilka możliwości występowania o środki z programu Prosument. Zdaniem przedstawicieli Instytutu Energetyki Odnawialnej najlepszą i najprostszą jest dokonanie tego we współpracy z samorządem gminnym, który powinien przygotować grupowy projekt inwestycji w odnawialne źródła energii dla mieszkańców.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

Kolejnym źródłem finansowania inwestycji z zakresu odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych będzie Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, a konkretnie działanie dotyczące poprawy warunków życia ludności wiejskiej. Działanie to jest obecnie na etapie konsultacji w Komisji Europejskiej – wyjaśnia Aneta Więcka. – Pokładamy w nim duże nadzieje, ponieważ będzie w tym wypadku możliwość otrzymania dofinansowania nawet rzędu 90 proc. kosztów inwestycji. Korzystając z tego wsparcia, będzie można inwestować w dowolne odnawialne źródła energii, jednak aplikować o środki będą mogły w tym wypadku tylko gminy, które stworzą grupowe projekty inwestycyjne na łączną kwotę nieprzekraczającą 2 milionów złotych. W przypadku Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich dotacja polegać będzie na refundacji kosztów inwestycji, które zostaną zrealizowane do końca czerwca 2015 roku.

Wszystkich rolników zainteresowanych inwestycjami w odnawialne źródła energii zachęcamy do odwiedzenia strony internetowej poświęconej projektowi OZERISE. Już wkrótce też, bo w drugiej połowie listopada, Instytut Energetyki Odnawialnej uruchomi portal internetowy, który pomoże inwestorom dobrać instalację OZE do możliwości i potrzeb własnego gospodarstwa.

Projekt OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach jest dofinansowany przez Program LIFE+ oraz NFOŚiGW w ramach projektu LIFE11 ENV/PL/444.

Hanna Uszyńska

Czytaj także

Projekt OZERISE: rolnik też może zostać prosumentem

31.03.2015 09:10
"OZERISE - odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych" to projekt realizowany przez Instytut Energetyki Odnawialnej. Ma on pomóc mieszkańcom wsi, którzy chcieliby w swoich gospodarstwach wykorzystać instalacje OZE, w odpowiednim ich doborze.
Ustawa o odnawialnych źródłach energii  wyjaśnia dalej Katarzyna Michałowska Knap  stwarza też dla właścicieli większych źródeł energii odnawialnej, do 40 kW, możliwość tak zwanego Net meteringu, czyli sprzedaży nadwyżek wyprodukowanej energii do sieci po cenie równej średniej cenie energii na rynku konkurencyjnym
Ustawa o odnawialnych źródłach energii – wyjaśnia dalej Katarzyna Michałowska Knap – stwarza też dla właścicieli większych źródeł energii odnawialnej, do 40 kW, możliwość tak zwanego Net meteringu, czyli sprzedaży nadwyżek wyprodukowanej energii do sieci po cenie równej średniej cenie energii na rynku konkurencyjnymFoto: Pixabay
Posłuchaj
03'59 Nowa ustawa o odnawialnych źródłach energii jest szczególnie korzystna dla prosumentów – zwraca uwagę Katarzyna Michałowska Knap z Instytutu Energetyki Odnawialnej w Porannych rozmaitościach radiowej Jedynki (Hanna Uszyńska, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia)
więcej

Pod koniec lutego Sejm uchwalił ustawę o odnawialnych źródłach energii, której rozwiązania są dla rolników mających takie plany bardzo korzystne.

- Nowa ustawa o odnawialnych źródłach energii jest szczególnie korzystna dla prosumentów – zwraca uwagę Katarzyna Michałowska Knap z Instytutu Energetyki Odnawialnej. - Prosument jest to osoba, która energię produkuje i jednocześnie jej część zużywa na własne potrzeby. Może nią być na przykład rolnik, mający w swoim gospodarstwie instalację OZE. Korzyści jakie niesie nowa ustawa wynikają przede wszystkim z wprowadzenia w tak zwanych taryf FIT, czyli stałych cen za energię elektryczną z najmniejszych odnawialnych źródeł energii. Tego typu źródła to instalacje mające do 10 kW. Rozwiązania prawne obowiązujące do tej pory powodowały, że instalacje do 10kW funkcjonowały na zasadach podobnych jak źródła duże, a ceny uzyskiwane przez prosumentów za wyprodukowaną z takich źródeł energię były niższe od przeciętnyc

- Ustawa o odnawialnych źródłach energii – wyjaśnia dalej Katarzyna Michałowska Knap – stwarza też dla właścicieli większych źródeł energii odnawialnej, do 40 kW, możliwość tak zwanego Net meteringu, czyli sprzedaży nadwyżek wyprodukowanej energii do sieci po cenie równej średniej cenie energii na rynku konkurencyjnym. Niemniej jednak – dodaje Katarzyna Michałowska Knap – dla rolników najważniejsze są odnawialne źródła energii do 10 kW . Tego typu instalacje, dzięki nowej ustawie o OZE, uzyskają stałą, wysoką cenę za energię odnawialną. Tę energię rolnicy będą mogli sprzedawać do sieci po cenie znacznie wyższej niż energia, którą z sieci kupują.

Ustawa o odnawialnych źródłach energii nie jest jednak pozbawiona wad

- Poprawkę do ustawy o odnawialnych źródłach energii, ustanawiającą stałe ceny za energię, wprowadzono w ostatniej chwili – mówi Katarzyna Michałowska Knap – w związku z tym istnieją pewne niejasności prawne dotyczące kwestii podatkowych związanych z przychodami z tytułu sprzedaży energii, jak również wątpliwości dotyczące możliwości łączenia tej formy wsparcia z innymi programami wspierającymi, takimi jak na przykład program Prosument. Te wątpliwości interpretacyjne będą musiały zostać wyjaśnione.

Zainteresowanie rolników instalacjami OZE jest bardzo duże i cały czas rośnie. 12 i 13 maja w Warszawie, w gmach ministerstwa rolnictwa odbędzie się, organizowane przez Instytut Energetyki Odnawialnej, VIII Forum Energetyki Prosumenckiej. Podczas Forum uczestnicy będą mogli zdobyć wiele interesujących informacji dotyczących instalacji odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych, odbędzie się też sesja podsumowująca projekt „OZERISE – odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych”. Wszystkie osoby zainteresowane udziałem w Forum więcej informacji na temat zasad uczestnictwa w Forum znajdą na stronie internetowej www.ozerise.pl lub na stronie internetowej Instytutu Energetyki Odnawialnej.

Projekt OZERISE – Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych i mikrosieciach jest dofinansowany przez Program LIFE+ oraz NFOŚiGW w ramach projektu LIFE11 ENV/PL/444.

Hanna Uszyńska