Senat: konferencja naukowa "Narodowe Siły Zbrojne w walce o suwerenność Polski"

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2016 07:12
W spotkaniu wezmą udział ostatni żyjący weterani NSZ - konspiracyjnej organizacji wojskowej obozu narodowego, działającej w okresie II wojny światowej i tuż po niej.
Senat: konferencja naukowa Narodowe Siły Zbrojne w walce o suwerenność Polski
Foto: PAP/Grzegorz Jakubowski

Narodowe Siły Zbrojne zostały utworzone 74 lata temu - 20 września 1942 roku - głównie z żołnierzy Związku Jaszczurczego i części oddziałów Narodowej Organizacji Wojskowej. Walczyły o niepodległość Polski i odbudowę państwa polskiego z przedwojenną granicą na wschodzie.

Pod koniec 1943 roku, gdy klęska Niemców stała się kwestią czasu, kierownictwo polityczne NSZ uznało Związek Radziecki za głównego wroga Polski. Działalność formacji została skierowana przeciwko Armii Ludowej - jako partyzantce komunistycznej - oraz przeciw partyzantce radzieckiej.


Czytaj więcej
żołnierze wyklęci
Żołnierze Wyklęci

W komunistycznej Polsce przyznanie się do członkostwa w NSZ było niemal jednoznaczne z wyrokiem więzienia. Członkowie Narodowych Sił Zbrojnych jeszcze w latach 70. byli prześladowani przez władze PRL, stając się "żołnierzami wyklętymi", skazanymi na pogardę i zapomnienie.

Dopiero po roku 90. zaczęto "odkłamywać" historię organizacji. W 2011 roku ustanowiono w Polsce Narodowy Dzień Pamięci ''Żołnierzy Wyklętych", poświęcony żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego.

W sumie w latach 1946-1948 odbyło się kilkanaście procesów przeciwko członkom NSZ. Większość oskarżonych skazano na śmierć, część na wieloletnie więzienie. Ostatni żołnierze NSZ pozostawali w konspiracji do połowy lat 50.

Jeden z ostatnich procesów rozpoczął się 11 lutego 1948 roku i trwał zaledwie 11 dni. Aresztowanych oskarżono między innymi o współpracę z Niemcami oraz "zbrodniczą działalność skierowaną przeciwko Polsce Ludowej".

Komunistyczny sąd skazał na karę śmierci ostatniego komendanta NSZ, podpułkownika Stanisława Kasznicę. Stracono go w mokotowskim więzieniu, 12 maja 1948 roku. Jego szczątki zostały w 2012 roku wydobyte z kwatery "Ł" na Powązkach Wojskowych i zidentyfikowane przez ekspertów Instytutu Pamięci Narodowej. W 1992 roku Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego uznał komunistyczny wyrok na Stanisława Kasznicę za nieważny. Sędziowie uznali, że prowadził on działalność, której celem była walka o suwerenną i niepodległą Polskę.

Według szacunków historyków, NSZ w sumie liczyły od 80 do 100 tysięcy osób.

IAR,kh

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Utrwalanie pamięci o Żołnierzach Wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 03.09.2016 14:10
Mimo wycofania się armii niemieckiej, część partyzantów i żołnierzy Armii Krajowej nie uznała końca wojny i kontynuowała walkę przeciwko okupacji radzieckiej. Ponieśli za to wysoką cenę. Jednak pamięć o nich przetrwała do dnia dzisiejszego i z każdym rokiem jest coraz mocniej kultywowana. O tym, kim są dla współczesnych Polaków mówiliśmy w premierowej odsłonie nowej audycji Polskiego Radia 24 – Wszystko jest historią.
rozwiń zwiń