Tansman - kompozytor wyklęty przez II RP i PRL

Ostatnia aktualizacja: 29.01.2015 16:56
- Historia Aleksandra Tansmana jest opowieścią o tym, jak sami Polacy potrafią niszczyć sukcesy swoich rodaków - mówił w Jedynce Michał Matys, autor artykułu o łódzkim kompozytorze.
Audio
  • Michał Matys o życiu Aleksandra Tansmana. Rozmawiała Dorota Truszczak (Naukowy zawrót głowy/Jedynka)
Aleksander Tansman z Anną Eleonorą Brociner, lata 20. XX w.
Aleksander Tansman z Anną Eleonorą Brociner, lata 20. XX w.Foto: Wikimedia/CC

"Tak jak Chopin wiek przed nim wprowadził na salony paryskie polską muzykę i stał się muzycznym plenipotentem Polski w świecie Zachodu - pisał o Aleksandrze Tansmanie w 1928 r. amerykański krytyk Nicolas Slonimsky. Muzyką polskiego kompozytora zachwycali się George Gershwin i Charlie Chaplin. W Japonii był tak popularny, że jego podobizna znalazła się na pudełku zapałek. Tymczasem w Polsce był on kompozytorem bojkotowanym.

- W okresie międzywojennym krytyka uznała, że jego utwory nie są dostatecznie polskie – opowiadał Michał Matys, dziennikarz magazynu "Ale Historia!”. – Tansman tworzył wówczas nowoczesną muzykę, która wyprzedzała to, co działo się w Polsce. Z drugiej strony padł ofiarą antysemityzmu. Dlatego wyjechał do Paryża - tłumaczył gość Jedynki.

Sytuacja Aleksandra Tansmana w Polsce nie zmieniła się również po zakończeniu II wojny światowej. Według nowych wytycznych kompozytorzy mieli tworzyć utwory socjalistyczne w treści i narodowe w formie. Utwory Tansmana uznano za zdegenerowane i nie można było ich wykonywać.

- Po raz pierwszy utwór Tansmana znalazł się w programie Filharmonii Narodowej w 1960 r. z notatką, że jest to francuski kompozytor o bezwartościowym dorobku. Kompozytor przysłał wówczas list, opublikowany przez "Ruch muzyczny" - wspomina Michał Matys.
***
Tytuł audycji: Naukowy zawrót głowy
Prowadzenie: Dorota Truszczak
Gość: Michał Matys (dziennikarz)
Data emisji: 27.01.2015

Godzina emisji: 21.37

bch, pg

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Niezwykłe życie wybitniego kompozytora

Ostatnia aktualizacja: 08.11.2012 13:00
Aleksandrowi Tansmanowi w 1941 roku z Paryża pomagał uciekać sam Charlie Chaplin. Przed wyjazdem do Stanów kompozytorowi nie udało się kupić walizek. Cały swój dobytek zapakował więc do… trumny i to z nią zjawił się w porcie w Nowym Jorku, gdzie przywitali go reporterzy "The New York Times”.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Aleksander Tansman - przyjaciel Chaplina

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2014 18:03
- W latach 20. podbił Amerykę. Jego muzyki w Hollywood Bowl słuchały tysiące wielbicieli - mówił w Dwójce Wojciech Wendland.
rozwiń zwiń