Dwójka

Antropologia, czyli egzotyka codzienności

25.10.2013 11:00
- Powinniśmy badać nie tylko wieś czy egzotyczne ludy, lecz przede wszystkim fenomeny naszej codziennej, zmieniającej się kultury - mówił w Dwójce prof. Aleksander Posern-Zieliński, uczestnik I Kongresu Antropologicznego w Warszawie.
Antropologia, czyli egzotyka codzienności
Foto: Marcello Mattina / flickr / cc
Posłuchaj
53'01 Prof. Anna Malewska, prof. Katarzyna Kaniowska, prof. Marcin Brocki i prof. Aleksander Posern-Zieliński rozmawiają o współczesnej polskiej antropologii kulturowej (Rozmowy po zmroku/Dwójka)
więcej

W "Rozmowach po zmroku" gościliśmy prof. Annę Malewską (UW), prof. Katarzynę Kaniowską (UŁ), prof. Marcina Brockiego (UJ) oraz prof. Aleksandra Poserna-Zielińskiego (UAM). Zaproszeni naukowcy są pracownikami jednostek uniwersyteckich, których wspólna nazwa to "Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej". Naszych gości pytaliśmy m.in. o to, czym różnią się te dwie dziedziny naukowe.

- Etnologia przez całe lata w Polsce była nauką, która odpowiadała temu, co na Zachodzie nazywano powszechnie antropologią kulturową (w USA) lub antropologią społeczną (w Wielkiej Brytanii) - powiedział prof. Aleksander Posern-Zieliński. - Polscy etnologowie od lat 50. do 70. zajmowali się badaniami nad rodzimą kulturą, nad kulturą ludową. W pewnym momencie przyszła do nas refleksja, że badacz z naszej formacji intelektualnej nie powinien ograniczać się wyłącznie do środowiska wiejskiego czy do środowiska ludów "egzotycznych", zamieszkałych daleko poza Europą. Powinien chwytać, interpretować, obserwować wszystkie fenomeny zmieniającej się kultury, tej, która dzieje się wokół nas i w której uczestniczymy na co dzień. Ten nurt właśnie odpowiada terminowi antropologia kulturowa - dodał.

Etnologia wciąż pozostaje jednak jednym z istotnych obszarów zainteresowań naukowców. - Ponieważ jesteśmy przywiązani do naszej własnej tradycji badań etnologicznych, której korzenie sięgają połowy XIX w., przyjęliśmy zasadę, że połączymy dwa nurty: rodzimy, etnologiczny oraz ten, który można nazwać ogólnoświatowym, który jest dziś nurtem dominującym - opowiadał prof. Aleksander Posern-Zieliński. - Dlatego w nazwach naszych instytutów występują nazwy obu tych nurtów, choć nie ukrywam, że dążymy ewolucyjnie do tego, by w pewnym momencie nazywać się tylko antropologami kulturowymi - wyznał.

Pretekstem do spotkania z polskimi antropologami był odbywający się w Warszawie I Kongres Antropologiczny - Z pomysłem zorganizowania kongresu nosiliśmy się już od dawna - mówiła prof. Katarzyna Kaniowska. - Nasze środowisko rozrasta się. W ciągu ostatnich lat przybyło w Polsce antropologów, co wiąże się z dużą popularnością, jaką cieszyły się studia antropologiczne. W ślad za liczebnym powiększeniem środowiska idzie jego zróżnicowanie. Reprezentujemy różne sposoby myślenia o naszej dyscyplinie. Niedawno powołany Polski Instytut Antropologii, działający na rzecz integracji środowiska, uznał więc, że już najwyższy czas zorganizować taki kongres. Już pierwszy dzień pokazał, że mieliśmy potrzebę spotkania się i rozmawiania na rozmaite tematy - powiedziała.

Na internetowej stronie I Kongresu Antropologicznego czytamy:

"Inicjatywa zorganizowania Kongresu [...] nawiązuje do podobnych zjazdów socjologów, badaczy kultury, filozofów. Doświadczenia tych zjazdów pokazują, że integracja i aktywizacja środowisk we wspólnym namyśle nad stanem oraz rozwojem danej dziedziny przyczyniają się do stworzenia kompleksowego, krytycznego oglądu dyscypliny, opracowania spójnych strategii rozwoju, wzmocnienia głosu polskich badaczy/działaczy na arenie międzynarodowej".

Audycję prowadził Piotr Kędziorek.

Zobacz więcej na temat: kultura Warszawa
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Projekty nowoczesnej Polski

28.09.2013 14:00
- Od 1918 r. modernizacja w Polsce była inicjowana przez rządzące elity - mówił w Dwójce dr Wojciech Musiał, autor monografii "Modernizacja Polski. Polityki rządowe w latach 1918–2004", wydanej dzięki Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej.
Od niedzieli, zawód architekta, tak jak 95 innych profesji, został zderegulowany
Od niedzieli, zawód architekta, tak jak 95 innych profesji, został zderegulowanyFoto: Fot: Glow Images/ East News
Posłuchaj
28'35 Dr Wojciech Musiał mówi o swojej książce "Modernizacja Polski. Polityki rządowe w latach 1918–2004" (Skarbiec nauki polskiej/Dwójka)
więcej

"Modernizacja Polski. Polityki rządowe w latach 1918–2004" to pierwsza w polskiej literaturze monograficzna próba uchwycenia procesów modernizacji ostatniego stulecia. Praca składa się z dwóch części. Pierwsza to opis narzędzi metodologicznych i teoretycznych objaśniający fenomen tego procesu społecznego, a także sposoby jego badania. Druga poddaje analizie kolejne modernizacyjne skoki w trzech radykalnych i odmiennych co do istoty oraz przebiegu okresach: dwudziestoleciu międzywojennym, Polsce Ludowej, III Rzeczypospolitej.

Książka ukazuje, jak kolejne rządy starały się zaprojektować zmiany społeczne, polityczne i ekonomiczne, tak aby doścignąć państwa wysoko rozwinięte. Pozwała też zrozumieć, jakich przekształceń doświadczyło państwo oraz społeczeństwo. Autorem tej książki jest dr Wojciech Musiał z  Zakładu Teorii Polityki i Państwa w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy Katarzyny Kobyleckiej z autorem książki.

Zobacz więcej na temat: architektura nauka

Czytaj także

"Kolektywny narcyzm" Aleksandry Cichockiej

11.10.2013 09:00
W "Skarbcu Nauki Polskiej" spotkaliśmy się z jedną z laureatek tegorocznej edycji Programu START Fundacji na rzecz Nauki Polskiej - Aleksandrą Cichocką.
Kolektywny narcyzm Aleksandry Cichockiej
Foto: sxc.hu
Posłuchaj
27'39 Aleksandra Cichocka o pracy "Kolektywny narcyzm" (Skarbiec Nauki Polskiej/Dwójka)
więcej

Z wykształcenia jest psychologiem, absolwentką Wydziału Psychologii UW. W swojej pracy naukowej skupia się na problematyce stosunków międzygrupowych, tożsamości grupowej i ideologii. Jest szczególnie zainteresowana rolą indywidualnego i zbiorowego poczucia własnej wartości w kształtowaniu postaw międzygrupowych i przekonań politycznych.

Badania prowadzone przez Aleksandrę Cichocką mogą pomóc w wyjaśnieniu aktualnych zjawisk społecznych czy politycznych. Do takich badań należą m.in. analizy relacji między samooceną a poglądami politycznymi. Ich wyniki pokazują, że podnoszenie utajonej (nieświadomej) samooceny może sprawiać, że ludzie będą skłaniać się ku liberalnej ideologii. Konserwatywna ideologia natomiast związana jest raczej z defensywną niż bezpieczną, dobrze ugruntowaną samooceną. Badania prowadzone w Polsce i w USA pokazały też, iż prawicowe poglądy związane są raczej z narcystyczną, obronną samooceną.

Inne badania Aleksandry Cichockiej doprowadziły do opracowania koncepcji kolektywnego narcyzmu, która opiera się na założeniu, że skoro ludzie bywają narcystyczni na poziomie indywidualnym i idealizują własne "ja", mogą być narcystyczni również na poziomie grupowym i idealizować grupę, z którą się identyfikują. Laureatka zaproponowała także skalę umożliwiającą pomiar kolektywnego narcyzmu, która doczekała się już tłumaczeń na osiem języków i jest stosowana przez badaczy z całego świata.

Audycję przygotowała Katarzyna Kobylecka.

Zobacz więcej na temat: Polska Akademia Nauk