Słuchaj
więcej

Morze, którego nie ma - oczami Bartka Sabeli

05.04.2013 11:00
- "Może (morze) wróci" to opowieść o szaleństwie jednego człowieka, które zmieniło w piekło życie tysięcy ludzi i doprowadziło do jednej z największych katastrof ekologicznych na świecie - mówił w "Trójkowym znaku jakości" Michał Nogaś.
Audio
  • 11'36
    Kiedyś morze, dziś pustynia. Cena szaleństwa jednego człowieka (Trójkowy znak jakości)
Morze Aralskie w 1960r. Czwarte największe jezior świata z powierzchnią 68,478km2. To tyle co powierzchnia Irlandii lub Czech.
Morze Aralskie w 1960r. Czwarte największe jezior świata z powierzchnią 68,478km2. To tyle co powierzchnia Irlandii lub Czech.Foto: fot. Bartek Sabela

Nikita Siergiejewicz Chruszczow, bo o nim mowa, jako sekretarz generalny komunistycznej partii ZSRR podczas swojej wizyty w USA zachwycił się tamtejszymi bezkresnymi polami bawełny i kukurydzy. I postanowił, że w Związku Radzieckim powstaną jeszcze większe... W tej chwili Uzbekistan jest jednym z największych producentów bawełny na świecie. W październiku, kiedy przypada czas żniw, wszyscy mieszkańcy Uzbekistanu niezależnie od zawodu, muszą porzucić swoje zajęcia i jadą zbierać bawełnę. Jest ona zbierana ręcznie, więc potrzebna jest każda para rąk.

Posłuchaj innych rozmów "Z najwyższej półki" >>>

Bartek Sabela swoją opowieść rozpoczyna w Taszkiencie, gdzie wylądował jego samolot. Stamtąd wędrujemy przez kolejne miasta aż do Karakałpakstanu, autonomicznej republiki. To tam znajdowało się Jezioro Aralskie, zwane przez miejscową ludność Morzem, niegdyś czwarte największe jezioro świata.

Czytaj więcej o książce "Może (morze) wróci" >>>

/

Morze zniknęło w wyniku stworzenia kanałów nawadniających pola bawełny wymarzone przez Chruszczowa. Czerpały one bowiem wodę z rzek zasilających jezioro. W latach 60. poziom morza obniżał się o 20 cm rocznie, w latach 80. o 60 cm, a w 90. już o metr... przestały pływać statki, wyginęły zamieszkujące jezioro gatunki zwierząt. Do roku 2012 morze utraciło 90 procent swojej powierzchni zamieniając się w pustynię. 

Podróżując z Bartkiem Sabelą docieramy do wielkiego cmentarzyska statków na piasku. W mieście Mujnak spotkamy "kustosza" tego niezwykłego muzeum, który opowiada o morzu - sercu, tego tętniącego kiedyś życiem regionu. - Czy Morze wróci? Odpowiedź znów zależy od polityków, bo woda staje się jednym z najważniejszym zasobów, o które toczy się walka w Azji środkowej - mówi Michał Nogaś, zapraszając na spotkanie z autorem "Może (morze) wróci" w niedzielnym "Z najwyższej półki".

Książka ukazała się 4 kwietnia pod patronatem Trójki.

"Trójkowy Znak Jakości" na naszej antenie w każdy piątek ok. 7.45. Zapraszamy do słuchania!

Henryk Sienkiewicz

Czytaj także

"Południe" niejedno ma imię. Reportaże, które nie upiększają świata

22.03.2013 14:33
20 marca ukazał się zbiór reportaży Andrzeja Muszyńskiego "Południe". To literacki zapis podróży autora na najróżniejsze południa świata: w Azji, Ameryce Łacińskiej, Maghrebu i Afryce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Eustachy Rylski potwierdza klasę. Nowa książka "Obok Julii"

29.03.2013 11:58
- To jest książka, z której mam ponad 12 stron notatek - mówi o "Obok Julii" Eustachego Rylskiego Michał Nogaś.
rozwiń zwiń