Trójka

Ukraina jak Mordor? I za to kocha ją Ziemowit Szczerek

06.01.2014 11:00
- Podczas pierwszej wizyty na Ukrainie czułem się jak w alternatywnej rzeczywistości – wspominał w Trójce pisarz i dziennikarz Ziemowit Szczerek, autor książki "Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian”.
Ukraina
Ukraina Foto: M. Nogaś/ PR
Posłuchaj
45'44 Ziemowit Szczrek o tym, co to jest wschodniość i dlaczego zafascynowała go Ukraina (Z najwyższej półki/ Trójka)
więcej

- Ziemowita Szczerka znam jakieś 20 lat, bo chodziliśmy do jednego liceum, chociaż znamy się bardziej z widzenia i słyszenia. W 2013 r. odniósł on wielki sukces. Jego wydana przez małe wydawnictwo książka zyskała uznane czytelników i krytyków. Pochodzi z Radomia, mieszka w Krakowie, zawodowo zajmuje się dziennikarstwem, a także dużo podróżuje – zapowiedział gościa Michał Nogaś.

Książki roku "Z najwyższej półki">>

Sam Ziemowit Szczerek tłumaczył, że wychował się "między Małopolską a Radomiem, który nie do końca wiadomo czym jest, czy Mazowszem, czy już nie…”. - I zawsze wiedziałem, że Małopolska jest zupełnie inna od miejsca, do którego wracam. W Radomiu czuć było takie wschodnie przewietrzenie. To było mniej ciepłe i przeczuwałem, że chodzi o wschodniość. Dlatego, kiedy pierwszy raz pojechałem na Ukrainę podświadomie chciałem sprawdzić, czym jest ta wschodniość, na czym polega jej istota i dlaczego w tym Radomiu tak mi to doskwiera – opowiadał gość Trójki.

mat.
mat. prom. ha!art

Zdaniem autora owa wschodniość generalnie jest w Polakach. - Cały czas jesteśmy w jakimś korytarzu i wiemy, że znacznie więcej łączy nas ze Wschodem, niż z Zachodem, za którym staramy się pędzić. To jednak ten Wschód przyciąga nas do siebie, on nas wsysa – opowiadał Ziemowit Szczerek.

Słuchaj więcej rozmów w "Z najwyższej półki" >>>

Bohater Szczerka, Łukasz Ponczyński, przemierza ziemie naszych wschodnich sąsiadów wzdłuż i wszerz, trafia tam, gdzie najczęściej trafiają Polacy (nutka sentymentalizmu: Lwów, Drohobycz czy Kamieniec Podolski) i tam, gdzie ich noga raczej nie postanie, no chyba że są "plecakowcami" (wschód, Sewastopol, granica z Rumunią, dla wielu – koniec cywilizowanego świata). Błądzi "szarymi uliczkami radzieckiego Śródziemnomorza", ociera się o "ten cały zły Mordor".

Co ważne, bohater stopniowo zmienia postrzeganie kraju i jego mieszkańców. Autor zastrzega, że nie on jest pierwowzorem bohatera, chociaż nigdy nie można oderwać głównej postaci od narratora. – Jednak książkowy Łukasz pozwala sobie na rzeczy i twierdzenia, których ja bym nie zrobił i nie wygłosił. Co nie znaczy, że to wszystko nie powstało w mojej głowie. To jednak, mimo wszystko, fikcja – zaznaczył pisarz.

Tytuł książki ma związek z pierwszą wizytą Łukasza Szczerka na Ukrainie. - Pierwszy kontakt z Ukrainą próbowałem oddać w "Mordorze", bo czułem się trochę jak w alternatywnej rzeczywistości. Zobaczyłem świat, w którym niby wszystko był takie samo, ale np. zamiast autobusu stały marszrutki pospawane, jak mi się wtedy wydawało, z miliona różnych części. Dziwiłem się też, że po ulicach można chodzić w kapciach – wspominał  gość Trójki.

Ziemowit
Ziemowit Szczerek (arch. autora)

W "Z najwyższej półki" rozmawialiśmy o tym, po co Polacy jeżdżą na Ukrainę, co w niej widzą i – co być może najważniejsze – jak postrzegają jej mieszkańców. Było też o reportażu w stylu "gonzo", o balsamie na… potencję i o tym, dlaczego – jak twierdzą niektórzy – świat postradziecki jest tak bardzo zbliżony do tego arabskiego.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy. Audycję prowadził Michał Nogaś.

(ei)

 

Książki z tego wydania audycji, czyli "Przyjdzie Mordor i nas zje. Tajna historia Słowian" otrzymają:

 

Igor Białousz, Poznań
Wioleta Śmietana, Kraków
Michał Żerdziński, Chełm
Maciej Kalbarczyk, Łódź
Ilona Doliwa, Lutowiska
Grzegorz Adamski, Radom
Danuta Dąbrowska, Gdańsk
Iwona Drewniak, Bielsko-Biała
Daniel Trapkowski, Gdańsk
Paweł Marszałkowski, Grzybno

Poznań'56

Czytaj także

Życie codzienne arystokracji: czym żyli hrabiowie w czasach, gdy nie było tabloidów?

03.01.2014 09:45
Arystokracja, niegdyś szczególnie uprzywilejowana warstwa polskiego społeczeństwa, zawsze budziła powszechne zainteresowanie. Mezalianse, zdrady, bajeczne fortuny i wystawne życie tej grupy wywoływało dreszczyk emocji. Maja i Jan Łozińscy w fascynującej książce pokazują codzienne życie polskiej arystokracji.
Maja i Jan Łozińscy, Życie codzienne arystokracji, fragment okładki
Maja i Jan Łozińscy, "Życie codzienne arystokracji", fragment okładkiFoto: materiały promocyjne
Posłuchaj
12'37 Życie codzienne arystokracji: czym żyli hrabiowie w czasach, gdy nie było tabloidów (Trójkowy znak jakości)
więcej

Maja i Jan Łozińscy, znani badacze XX-lecia międzywojennego i jednocześnie sprawcy mody na historie tamtych czasów, w książce "Życie codzienne arystokracji” przedstawili życie zamkniętej, a jednocześnie najzamożniejszej grupy społeczeństwa, szczycącej się europejskimi zwyczajami i najwystawniejszym trybem życia” - czytamy we wstępie książki państwa Łozińskich.
Autorzy zainteresowali się życiem Czartoryskich, Potockich, Radziwiłłów, Raczyńskich, Lubomirskich Dzieduszyckich, Sapiehów, Sanguszków, Krasickich, czy Krasińskich. W kolejnych rozdziałach opisali pokoje dziecinne, jadalnie, sale balowe, salony, pokoje gościnne, sypialnie, garderoby tych zacnych rodów, przyjrzeli się również jak wyglądały polowania organizowane przez te słynne rodziny, a także należące do nich stajnie i garaże.

Więcej rozmów o literaturze "Z najwyższej półki" >>>
Tak jak w innych książkach państwa Łozińskich, tak i w "Życiu codziennym arystokracji” autorzy bardzo starannie dobrali zdjęcia. Zaprezentowane fotografie pochodzą z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego.
Na czym polegała różnica pomiędzy mamką, a boną, jak wyglądał rozkład dnia małego księcia czy hrabianki? Gdzie arystokraci jedli śniadania w dni powszednie, a gdzie w niedziele i święta? Zapraszamy do wysłuchania audycji przygotowanej przez Michała Nogasia.

>>> Czar i maniery epoki międzywojnia (GALERIA)

Maja i Jan Łozińscy to autorzy m.in. "Historii polskiego smaku", "W przedwojennej Polsce", W ziemiańskim dworze" oraz innych uznanych publikacji. Autorzy od lat z wielką pasją zajmują się  badaniem tradycji i historii polskiej obyczajowości na przestrzeni wieków.

"Trójkowy Znak Jakości" na naszej antenie w każdy piątek o godz. 7.45.

Zapraszamy też na profil "Z najwyższej półki" na FB, gdzie znajdą Państwo m.in zdjęcie... Piksusia w wózku

(ah)

Czytaj także

RDK: taki był 2013

04.01.2014 11:00
Pierwsze wydanie Radiowego Domu Kultury w całości poświęcamy podsumowaniu ostatnich dwunastu miesięcy. Zgodnie z obietnicą – ogłaszamy zwycięzców Plebiscytu 2013 i przedstawiamy kolejnego Kulturystę Roku! Kto to będzie?
Nadchodzi Kulturysta
Nadchodzi Kulturysta!Foto: Jarema Drogowski
Posłuchaj
66'46 Taki był 2013 (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
więcej

Głosy policzone! Nasz Plebiscyt cieszył się – jak przed laty – wielką popularnością, a jego wyniki… mogą zaskoczyć. O tym, kto wygrał w trzech kategoriach: płyta, książka i wydarzenie roku, zdecydowali Słuchacze.

Oto nominowani do tytułu KULTURYSTA ROKU 2013!
Po raz czwarty wybraliśmy także Kulturystę Roku. Konkurencja, jak zawsze, była silna. Wszyscy nominowani są dla już dla nas właściwie zwycięzcami, ale tylko jedna z tych osób dołączy do Cecylii Malik, Honzy Zamojskiego i Daniela Rycharskiego. Kto to będzie?

Oto najlepsi 2013! Kulturystą roku została...

Przypomnieliśmy też – w skrócie – ostatnie dwanaście miesięcy, naszych gości i tematy, które poruszaliśmy. Szczególne miejsce w tym podsumowaniu zajęło wydanie z 6 lipca, być może najbardziej… nieprzewidywalne w historii.
Sięgnęliśmy też po kolejną opowieść Wojciecha Włodarczyka. W 2014 roku kontynuujemy spotkania z "Muzycznym Przewodnikiem Trójki".
Witamy w 10. roku RDK-u!

Do słuchania "Radiowego Domu Kultury" zapraszamy w każdą sobotę między 12.00 a 14.00
obszańska, szydłowska & nogaś

www.facebook.com/radiowydomkultury

Czytaj także

Oto najlepsi 2013!

04.01.2014 13:50
Znów ogromna liczba głosów i znów niespodzianki! Słuchacze Radiowego Domu Kultury podsumowali poprzedni rok. Oto zwycięzcy dziewiątego już Plebiscytu! Ogłosiliśmy również Kulturystę roku 2013, którym została Monika Wolańska.
Kulturysta roku 2013:  Monika Wolańska
Kulturysta roku 2013: Monika WolańskaFoto: Taras Partyka
Posłuchaj
03'41 Monika Wolańska, Kulturysta 2013 roku: to wielkie zaskoczenie (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
05'38 Wojciech Waglewski: z nagrody cieszę się jak dziecko (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
02'45 Filip Springer o planach na przyszłość (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
03'23 Artur Rojek: kto będzie gwiazdą Off Festival (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
więcej

To był dobry czas dla polskiej kultury! Znów możemy tak – z radością – napisać po zapoznaniu się z wynikami głosowania i po przeliczeniu wszystkich głosów, których liczba z roku na rok nie maleje! Dziękujemy za tak duże zainteresowanie Plebiscytem RDK!
Cieszymy się także dlatego, że odzew Słuchaczy pokazuje potrzebę dalszego prezentowania na antenie Trójki ważnych, potrzebnych, nierzadko niszowych inicjatyw i wydarzeń.
Tytuł "Kulturysty Roku" – honorowy – przyznaliśmy po raz czwarty, decyzją Instruktorów RDK. Z kolei Słuchacze wskazali najlepszą płytę, książkę i najważniejsze wydarzenie 2013 roku. Poniżej przedstawiamy wyniki.
KULTURYSTA ROKU. Monika Wolańska

fot.
fot. Taras Partyka

Druga kobieta w tym gronie! Ma 38 lat, mieszka i pracuje w Woli Sękowej na Podkarpaciu. Szefuje Uniwersytetowi Ludowemu Rzemiosła Artystycznego.
Nagrodziliśmy ją "za umiejętne (od lat) prowadzenie wyjątkowej – na skalę Polski – instytucji, łączącej pokolenia; za to, że wie, jak spotkać i wykorzystać to, co wynika z dawnej wielokulturowości i wielonarodowości tej części kontynentu; za przypominanie, że haftowanie, tkanie czy filcowanie wełny jest czymś pięknym i wciąż żywym i za opiekę nad miejscem, w którym powstaje sztuka – przez wielkie ‘S’.”
Poza dyrektorowaniem, prowadzi także – na ULRA – zajęcia z ceramiki, śpiewa w chórze etnicznym Widymo i – co szczególnie podkreśla – jest mamą półtorarocznych bliźniaczek.
– Jestem absolwentką Uniwersytetu Ludowego z czasu, gdy mieścił się on jeszcze we Wzdowie – mówiła na naszej antenie, gdy została nominowana do tytułu. – Będąc słuchaczką, pokochałam tę szkołę całym sercem. Po ukończeniu współpracowałam z nią, prowadziłam różnego rodzaju warsztaty. Organizowałam koncerty i imprezy, potem poproszono mnie, żebym została wykładowcą historii sztuki. A w pewnym momencie okazało się, że nie ma nikogo, kto mógłby objąć prowadzenie placówki i poproszono mnie, żebym została dyrektorką. Na jakiś czas… On trwa do tej pory.
W latach poprzednich tytuł Kulturysty Roku otrzymali: Cecylia Malik (2010), Honza Zamojski (2011) i Daniel Rycharski (2012) .

PŁYTA ROKU. Waglewski Fisz Emade, "Matka, Syn, Bóg"

/

Znów Polacy na szczycie! Nie powtórzyła się jednak sytuacja z poprzedniego roku, kiedy to – przypomnijmy – pierwszą siódemkę stworzyły płyty nagrane w naszym kraju.
Zwycięzcy, czyli panowie Waglewscy, zdeklasowali rywali. Zdobyli prawie 1/3 wszystkich oddanych w tej kategorii głosów – 30 proc. Drugi w podsumowaniu zespół Daft Punk zdobył 15 proc. wszystkich oddanych głosów, a kanadyjska grupa Arcade Fire – 12 proc.
W roku 2012 płytą roku Słuchacze wybrali "Jezus Maria Peszek" Marii Peszek.

Wyniki Plebiscytu 2013 w kategorii PŁYTA ROKU :
1. Waglewski Fisz Emade, "Matka, Syn, Bóg"
2. Daft Punk, "Random Access Memories"
3. Arcade Fire, “Reflektor”
4. Rebeka, “Hellada”
5. Moderat, “II”
6. Atoms For Peace , "AMOK"
7. i 8.  Bokka, "Bokka" i UL/KR, "Ament" (płyty otrzymały taką samą ilość głosów)
9. Vampire Weekend, "Modern Vampires Of The City"
10. Savages, "Silence Yourself"

KSIĄŻKA ROKU. Filip Springer, "Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach"

/

Jak on to robi? 31-letni Springer wygrywa drugi rok z rzędu! Po znakomicie przyjętych "Źle urodzonych" napisał w roku 2013 dwie książki – "Wannę z kolumnadą" (w której opisał brzydotę polskiej przestrzeni publicznej) i zwycięski "Zaczyn". Żaden autor nie powtórzył jak dotąd sukcesu Filipa, który przechodzi do historii jako dwukrotny triumfator Plebiscytu – i to w kolejnych, następujących po sobie latach.
Springer zdobył najwięcej głosów w całym Plebiscycie. Co więcej, w naszej zabawie (którą wszyscy traktujemy jednak niezwykle poważnie!) największym zainteresowaniem w roku 2013 cieszyła się właśnie na kategoria "Książki"! To ciekawe i obiecujące zjawisko. "Zaczyn" otrzymał 22 proc. wszystkich oddanych w tej kategorii głosów, drugie – decyzją Słuchaczy – było "Ostatnie rozdanie" Wiesława Myśliwskiego – 17 proc., a trzecia "Papusza" Angeliki Kuźniak – 14 proc.
Przypomnijmy, w roku 2012 książką roku Słuchacze wybrali "Źle urodzone" Filipa Springera.

Wyniki Plebiscytu 2013 w kategorii KSIĄŻKA ROKU:
1. Filip Springer, "Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach"
2. Wiesław Myśliwski, "Ostatnie rozdanie"
3. Angelika Kuźniak, "Papusza"
4. Maciej Wasielewski, "Jutro przypłynie królowa"
5. Rem Koolhaas, "Deliryczny Nowy Jork"
6. Jaume Cabré, "Wyznaję"
7. Tymon Tymański, Rafał Księżyk, "ADHD”"
8. Ignacy Karpowicz, "Ości"
9. Marta Ignerska, Mikołaj Łoziński, "Prawdziwa bajka"
10. Irena Jarosińska, "Pismo obrazkowe"

WYDARZENIE ROKU. Off Festival

/


I stało się! Katowicki festiwal wygrywa po raz trzeci z rzędu, zdobywając 23 proc. wszystkich głosów oddanych przez Słuchaczy w tej kategorii. Tym samym, zgodnie z zasadami, które przyjęliśmy dwa lata temu, impreza stworzona przez Artura Rojka i jego współpracowników, otrzymuje od nas równocześnie tytuł honorowy i w roku następnym nie pojawi się już w głosowaniu! To, przypomnijmy, drugi taki przypadek. Wcześniej taki tytuł otrzymał też Open’er Festival. W tegorocznym zestawieniu znalazł się jednak projekt Pawła Atlhamera – sekcja "Sztuka na Open’erze" – z 4 proc. wszystkich głosów (na 8. Miejscu).
W pierwszej trójce znalazły się także – i to może być dla niektórych niespodzianką – Festiwal Łódź Design – 13 proc. głosów i krakowski Miesiąc Fotografii – 12 proc.
Przypomnijmy raz jeszcze, w roku 2012 wydarzeniem roku Słuchacze wybrali OFF Festival.

Wyniki Plebiscytu 2013 w kategorii WYDARZENIE ROKU:
1. Off Festival
2. Łódź Design
3. Miesiąc Fotografii
4. Nowa Muzyka
5. i 6.  Big Book Festival i Portal ZofiaRydet.com (otrzymały taką samą ilość głosów)
7. www.trzejkompozytorzy.pl
8. Paweł Althamer na Open’erze
9. Unsound Festival
10. Wystawa "In God We Trust" w Zachęcie

Wszystkim, nie tylko laureatom, gratulujemy!
Dziękujemy i udanego kulturalnego 2014 roku! Do usłyszenia w "Radiowym Domu Kultury" w każdą sobotę w samo południe!
Agnieszka Obszańska, Agnieszka Szydłowska i Michał Nogaś

www.facebook.com/radiowydomkultury