Świetlna strona budynków - setki kilometrów neonowych rurek

Ostatnia aktualizacja: 04.03.2021 13:11
"Radio Telewizja", "Jaś i Małgosia", "Syrenka", "Bar kawowy", "Siatkarka" z placu Konstytucji to najbardziej znane warszawskie neony, które rozświetlały miasto w latach 50., 60. i 70. Dziś przeżywają swój renesans i wracają do łask. 
(zdjęcie ilustracyjne)
(zdjęcie ilustracyjne)Foto: Pixabay (Domena publiczna)

Neon 1200.jpg
Warszawskie neony - reklama, która tworzy klimat


- Jeśli jestem na obrzeżach Warszawy i jest mi za smutno i za ciemno, to przenoszę się wtedy do centrum, tam rozpościera się świat neonów - mówi Anna Brzezińska-Czerska, przewodniczka, autorka szeregu spacerów miejskich "Neonowe miasto". - Na taką wycieczkę po centrum chciałam wszystkich zaprosić.


Posłuchaj
11:41 czwórka stacja kultura 04.03.2021.mp3 O warszawskich neonach opowiada Anna Brzezińska-Czerska, przewodniczka, autorka spacerów miejskich "Neonowe miasto" (Stacja Kultura/Czwórka)

Historia warszawskich neonów to zjawisko niepowtarzalne. Jeden z projektów świetlnych reklam z dawnych lat: by oświetlić rotundę, Domy Centrum i Sezam zużyto 500 kilometrów neonowych rurek. - To ewenement na skalę europejską, choć wpisuje się on w tendencje, które były dla naszej części Europy charakterystyczne i spotykane także w innych polskich miastach, choć na mniejszą skalę - tłumaczy ekspertka. 

Architekci, artyści, zespół

Neony w Warszawie pojawiły się zaraz po wojnie. - Początkowo, te pierwsze powojenne prace były koncepcjami architektów - mówi Anna Brzezińska-Czerska. - Oni komponowali je z całą bryłą budynków, które projektowali. Następnie w prace projektowe zostali włączeni artyści plastycy. A kolejnym krokiem było powołanie zespołu specjalistów, plastyków, grafików, którzy czuwali nad świetlną stroną budynków. Ten zespół został powołany przez SARP i Związek Artystów Plastyków - opowiada. 

Siatkarka to neon spektakularny - znajduje się na dachu jednej z kamienic, na placu Konstytucji. Ma on formę animowaną Anna Brzezińska-Czerska


annabrzezinska/Neonowiec

Renesans

Warszawę lat 50., 60. i 70. można nazwać neonowym miastem. Później reklamy świetlne na jakiś czas zostały zapomniane. Wiele z nich zniknęło, część nie przetrwała. XXI wiek przyniósł renesans tego typu reklam. - Ja uważam, że początek powrotu neonowej mody dała siatkarka z placu Konstytucji, a właściwie Paulina Ołowska, artystka, dzięki której ten neon został wskrzeszony - przypomina gość Czwórki. - Ona pozyskała środki na ponowne odpalenie siatkarki, ze sprzedaży swoich prac. W 2006 roku razem z Fundacją Galerii Foksal uroczyście ponownie go odpaliła - dodaje. - Słynna siatkarka kiedyś reklamowała sklep sportowy, dziś już nieistniejący. Ona zrzuca z dachu piłki, które ukazują się przechodniom aż w 16 odsłonach. To jeden z najbardziej znanych neonów. 

Anna Brzezińska-Czerska podkreśla, że takich historii jest więcej. Została uruchomiona fala odnawiania neonów, dzięki czemu dziś można zwiedzać Warszawę ich tropem. - Spacer "Neonowe miasto" zaczynam na placu Konstytucji, pod "Siatkarką" potem idziemy po ścisłym centrum miasta w poszukiwaniu świecącego oblicza Warszawy - zdradza gość Kasi Dydo. - Będziemy też szukać dobrych wiadomości. Okazuje się np. że w zeszłym roku dwa z oryginalnych neonów na placu Konstytucji odzyskały dawny blask. Na nowo rozbłysnęły: "Gazeciarz" oraz "Instrumenty" - zdradza.  - Spacer zakończymy w pawilonie "Zodiak" na wyjątkowej wystawie na temat Ściany Wschodniej.

Podczas oprowadzania po neonowej stolicy nie będzie brakowało elementów współczesnych - spacerowicze zobaczą neon "Wielka Warszawa" z 2019 roku, finansowany z Budżetu Obywatelskiego. - To pokazuje, że mieszkańcy cenią neony - mówi Anna Brzezińska-Czerska. - Podobnie neon "Miło Cię widzieć", na moście Gdańskim, finansowanie zawdzięcza pomocy obywateli. 

Dziś neony królują też w świecie gastronomii. Właściciele barów, restauracji chętnie sięgają po neonowe reklamy, ale też tworzą z nich dekoracje do swych wnętrz. 

***

Tytuł audycji: Stacja Kultura

Prowadzi: Kasia Dydo

Gość: Anna Brzezińska-Czerska (przewodniczka)

Data emisji: 04.03.2021

Godzina emisji: 11.12

pj

Czytaj także

Czym mogą się pochwalić polskie ekomiasta?

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2020 10:56
Miasta odgrywają decydującą rolę w walce z kryzysem klimatycznym, nie tylko przez intensywność oddziaływania na środowisko, ale i szerokie możliwości działania. Gdynia, Słupsk, Olsztyn, Białystok oraz Lublin – to liderzy innowacyjnych zmian ekologicznych w Polsce według publikacji "Eco-Miasto 2020. Energia zmian". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Smog akustyczny. Jaki wpływ ma na nas wszechobecny zgiełk?

Ostatnia aktualizacja: 03.03.2021 20:30
Tramwaje, samochody, samoloty, sąsiedzi, imprezy i przeróżne zdarzenia generują nieustanny szum. Z danych opublikowanych przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) wynika, że co piąty mieszkaniec naszego kontynentu narażony jest w swoim najbliższym otoczeniu na szkodliwy dla zdrowia hałas.
rozwiń zwiń