Logo Polskiego Radia
Jedynka
Agnieszka Szałowska 22.05.2013

Kustosz Pamięci Narodowej: pamięć znaczy tożsamość

- Tomasz miał przekonanie, że tak, jak człowiek dotknięty amnezją traci swoją tożsamość, tak naród, który odetnie się od swojej historii, starci swoją narodową tożsamość - powiedziała w Jedynce Magdalena Merta, która odebrała nagrodę przyznaną pośmiertnie jej mężowi.
Od lewej: Tadeusz Kukiz, Zdzisław Rachtan ps. Halny - żołnierz AK, Magdalena Merta, prezes IPN dr Łukasz Kamiński, Janina Kalinowska - Przewodnicząca Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu, Kazimierz Piotr Zaleski - prezes Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego we Francji, zarządzającego Biblioteką Polską w ParyżuOd lewej: Tadeusz Kukiz, Zdzisław Rachtan ps. "Halny" - żołnierz AK, Magdalena Merta, prezes IPN dr Łukasz Kamiński, Janina Kalinowska - Przewodnicząca Stowarzyszenia Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu, Kazimierz Piotr Zaleski - prezes Polskiego Towarzystwa Historyczno-Literackiego we Francji, zarządzającego Biblioteką Polską w ParyżuPiotr Gajewski/ipn.gov.pl
Posłuchaj
  • Magdalena Merta, Ewa Siemaszko i Tadeusz Kukiz o przywracaniu historii, a także Nagrodzie IPN Kustosz Pamięci Narodowej (Naukowy zawrót głowy/Jedynek)

Już po raz 12. wręczone zostały Nagrody IPN Kustosz Pamięci Narodowej. - To dostrzeżenie wysiłku osób, organizacji i instytucji, które nie są zawodowo zobowiązane do zajmowania się historią i jej popularyzacją, a z własnej inicjatywy i często z ogromnym wysiłkiem dokumentują, gromadzą pamiątki i promieniują swoją działalnością na otoczenie - mówi o nagrodzie członkini jej kapituły Ewa Siemaszko.

/

W tym roku nagrodzeni zostali: śp. Tomasz Merta; Tadeusz Kukiz; Zdzisław Rachtan; Biblioteka Polska w Paryżu i Stowarzyszenie Upamiętniania Polaków Pomordowanych na Wołyniu.

- Dla mnie to wspaniała nagroda wspaniałej instytucji, jaką jest IPN. Przyjmuję ja jako hołd złożony trosce mojego męża o narodowe zabytki i narodową przeszłość. Jestem niezmiernie zaszczycona i wzruszona, że Tomkowi ją pośmiertnie przyznano także dlatego, że lista dotychczasowych laureatów odnotowuje wielkie zasłużone nazwiska - powiedziała Magdalena Merta.

Dla Tadeusza Kukiza nagroda to zwieńczenie "wieloletniej pracy dokumentującej dzieje Kresów, ludzi stamtąd pochodzących i zabytków, które stamtąd udało się przewieźć". Jego szczególnym osiągnięciem jest opracowanie dziejów Madonn Kresowych, przez lata szukał ich w kościołach całej Polski, wiele z nich udało mu się odnaleźć i opisać w kilkutomowej serii monografii. - Ta praca zajęła mi kilkanaście lat. Pracując jako lekarz wykorzystywałem na ten cel urlopy, soboty i niedziele - mówił w Jedynce.

Nauka i historia w Jedynce >>>

Zdaniem gości Katarzyny Jankowskiej nagroda nie tylko podnosi autorytet laureatów, ale także pozwala oficjalnie usankcjonować to, co robią. - Oni mają większe szanse, by to, czym się zajmują, weszło do oficjalnej nauki, nauczania i zostało uznane za wkład w kulturę narodową i naukę - podkreśliła Ewa Siemaszko.

Patronat medialny nad Nagrodą IPN Kustosz Pamięci Narodowej sprawuje Polskie Radio.

Jak wygląda wyłanianie kandydatów, a następnie laureatów nagrody Kustosz Pamięci Narodowej i kto może ich zgłaszać? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy, w której Ewa Siemaszko przedstawiła wszystkich tegorocznych Kustoszy Pamięci Narodowej.

Wyróżnienie ma charakter honorowy, laureaci otrzymują tytuł Kustosza Pamięci Narodowej. Do tej pory nagrodą uhonorowano między innymi Władysława Bartoszewskiego, działaczy opozycji z czasów PRL Zofię i Zbigniewa Romaszewskich, Tomasza Strzembosza, Adama Macedońskiego, Adama Borowskiego, Społeczny Komitet Pamięci Górników KWK "Wujek", Związek Sybiraków, Stowarzyszenie "Archiwum Solidarności", Andrzeja Kunerta, Związek Polaków na Białorusi, Janusza Kurtykę, Komitet Katyński, Zakon Ojców Paulinów, prof. Elżbietę Zawadzką, Stefana Melaka oraz - pośmiertnie - historyka Pawła Jasienicę.