Pierwsze udane szczepienie miało miejsce 6 lipca 1885 roku, zabiegowi poddano 9-letniego chłopca. Aby zwiększyć skalę szczepień, uczony doprowadził do utworzenia w Paryżu w 1888 roku zajmującego się tym instytutu. Obecnie nosi on nazwę Instytutu Pasteura – i jest jedną z największych instytucji naukowo-badawczych na świecie. Warto podkreślić, że pierwsza po Paryżu stacja szczepień powstała w Warszawie za sprawą Odo Bujwida, ucznia Pasteura. Twórcy szczepionki przypisuje się zdanie: „To mikroorganizmy będą miały ostatnie słowo”. Jest ono hasłem odbywającej się w Warszawie w dniach 29-30 listopada br. międzynarodowej konferencji.
Ludwik Pasteur początkowo nie wyrażał zainteresowania chemią. Na maturze otrzymał z niej ocenę mierną. Mimo początkowej niechęci z wiekiem u Pasteura wyrosła fascynacja naukami chemicznymi. Duże znaczenie miał w tym również upór jego ojca. Zaowocowało to zdobyciem w wieku 27 lat tytułu profesora chemii na uniwersytecie w Strasburgu.
Jako naukowiec Pasteur zainteresował się aktywnością optyczną kwasu winowego. - Dokonał on odkrycia polegającego na wykryciu dwóch form krystalicznych tego kwasu, przeciwnie skręcających płaszczyznę światła spolaryzowanego. Był więc prekursorem stereochemii - opowiada w "Eurece" dr hab. Tomasz Jagielski z Zakładu Mikrobiologii Medycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
Czytaj także:
Zobaczyć bakterie
Odkrycia podczas prac nad kwasem winowym umożliwiły naukowcowi rozpoczęcie prac nad znalezieniem związków między drobnoustrojami i chorobami ludzkimi. W trakcie badań Pasteur odkrył m.in. przyczynę choroby jedwabników oraz opracował szczepionki na cholerę drobiu oraz przeciwko wąglikowi dla bydła i owiec.
Dzięki swoim badaniom naukowiec obalił również teorię samorództwa. - Wcześniej wiele teorii mówiło o tym, że mikroorganizmy i zwierzęta miały powstawać z materii nieorganicznej. Nawet znani lekarze jeszcze niedługo przed Pasteurem podawali przepis na utworzenie myszy lub pcheł. (...) Dzięki błyskotliwym, prostym i celnie zaprojektowanym doświadczeniom Pasteur pokazał, że nie jest to możliwe i powietrze, jeśli poddamy je ogrzewaniu, nie będzie prowadziło do rozwoju drobnoustrojów - wyjaśnia dr hab. Tomasz Jagielski. - W pewnym sensie Pasteur pozwolił zobaczyć bakterie, choć były one w pożywkach płynnych, gdzie obserwował je pod mikroskopem - dodaje gość "Eureki".
Obalenie teorii samorództwa doprowadziła też do opracowania procesu pasteryzacji. Sam zabieg wziął się od prób zapobiegania kwaśnieniu wina. - Podobnie było z piwem. Ta metoda, choć modyfikowana, jest do dziś stosowana do pasteryzacji mleka, piwa i różnych przetworów - mówi naukowiec z Uniwersytetu Warszawskiego.
Wątpliwe etycznie ratowanie życia
Równie ważnym osiągnięciem Ludwika Pasteura jest opracowanie szczepionki przeciw wściekliźnie. Do dziś emocje wzbudzają metody i brak pozostawionych przez naukowca notatek. Jeszcze przed udaną próbą Pasteur podał szczepionkę co najmniej dwóm osobom. - Pod względem etycznym zarzuca się Pasteurowi bardzo radykalne i ryzykowne doświadczenia. Jego najbliższy współpracownik wycofał się z tych doświadczeń. Istotnie jednak rzecz się udała. Chłopcu w etapach podano trzynaście dawek szczepionki - opowiada dr hab. Tomasz Jagielski.
Jak zaznacza gość "Eureki", szczepionka przeciw wściekliźnie została od tamtego czasu udoskonalona. - Niewątpliwie jest jednak wciąż jedyną metodą zapobiegania tej chorobie. Wciąż nie wynaleziono lekarstwa i wciąż ta choroba jest w stu procentach śmiertelna po rozwinięciu objawów - podkreśla naukowiec Uniwersytetu Warszawskiego.
W audycji także:
- Silnik detonacyjny z Polski - nowy napęd dla lotnictwa, rakiet kosmicznych i urządzeń energetycznych.
W Instytucie Lotnictwa odbył się pierwszy na świecie udany start rakiety z nowym napędem, tzw. silnikiem detonacyjnym. Paliwem był ciekły propan i ciekły podtlenek azotu. To rozwiązanie może się okazać ważne dla rozwoju kosmosu i lotnictwa, a także energetyki. Gość: dr inż. Michał Kawalec z Sieci Badawczej Łukasiewicz - Instytutu Lotnictwa.
24:24 PR1_mp3 2022_11_22-19-29-58.mp3 Ludwik Pasteur. Dobroczyńca ludzkości i ojciec mikrobiologii (Eureka/Jedynka)
***
Goście: dr inż. Michał Kawalec (Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Lotnictwa), dr hab. Tomasz Jagielski (Zakład Mikrobiologii Medycznej Uniwersytetu Warszawskiego)
Godzina emisji: 19.29
qch/kor