Radon to nie rad. Co ten gaz ma wspólnego z Marią Skłodowską-Curie?

• 7 listopada, w dniu urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, obchodzimy także Europejski Dzień Radonu. 
• Radon to radioaktywny gaz szlachetny, który występuje w powietrzu, w glebie i w wodzie.
• Na zewnątrz i w niewielkich stężeniach nie stanowi problemu.
• Może być szkodliwy dla organizmu, gdy skumuluje się w zamkniętym pomieszczeniu. 

Radon - co to za pierwiastek?

7 listopada, w dniu urodzin Marii Skłodowskiej-Curie, obchodzimy także Europejski Dzień Radonu, korelacja ta nie jest przypadkowa. - Radon to pierwiastek radioaktywny. Dodatkowo jest to pierwiastek naturalny i pierwiastek w postaci gazowej. Oczywiście pierwiastków radioaktywnych mamy trochę, gazowych i gazów szlachetnych również. Ale w przypadku radonu, w jednym pierwiastku zebrane są te wszystkie cechy. To jest fenomen - mówi gość Czwórki. - Dlaczego to jest tak bardzo istotne? Promieniowanie jonizujące to jest taki konkretny typ oddziaływania promieniowania, którego nie widzimy, a jest szkodliwe dla naszych tkanek. I co jest ważne, jeżeli mamy do czynienia z pierwiastkiem radioaktywnym, gazowym, to go wdychamy i on wtedy oddziałuje bezpośrednio na nasze płuca.

Według Światowej Organizacji Zdrowia radon to jest drugim, po paleniu papierosów, czynnikiem, który powoduje nowotwory układu oddechowego u ludzi. - Natomiast świadomość dotycząca radonu jest znikoma nie tylko w Polsce, ale w całej Europie - zauważa specjalistka. - Dlatego uważam, że ten dzień powinien nazywać się "dniem świadomości o narażeniu na promieniowanie, które pochodzi od radonu".

Gdzie występuje radon?

Gdzie go możemy znaleźć? Praktycznie jest wszędzie, znajdziemy go w powietrzu, w glebie i wodzie. Jak zaznacza gość Czwórki, na otwartej przestrzeni radon w zasadzie nie powoduje większych negatywnych skutków, ponieważ jego stężenie jest dosyć małe. - Problem pojawia się, kiedy pierwiastek skumulowany jest w zamkniętych pomieszczeniach, głównie na poziomie parteru - tłumaczy Zuzanna Podgórska. - Ponieważ radon pochodzi z gleby, powstaje tam, jak sama nazwa może wskazywać, z radu obecnego w skorupie ziemskiej i następnie przenika do naszych domów czy miejsc pracy.

Zobacz także:

• Jak się chronić przed oddziaływaniem pół ektromagnetycznych?
• Maria Skłodowska- Curie i jej lata najmłodsze. "Od początku chciała być najlepsza"

Radon - jak sprawdzić stężenie pierwiastka w pomieszczeniu?

Dlatego warto raz na jakiś czas sprawdzić poziom natężenia radonu w naszym domu. W tym celu należy wezwać specjalistę. - Jeśli stężenie będzie zbyt wysokie przede wszystkim trzeba uszczelnić miejsca, w których radon wydostaje się spod ziemi - tłumaczy gość Czwórki. - Jeśli jest go bardzo dużo, należy wyrównać ciśnienie. Chodzi o to, żeby była delikatna różnica ciśnień i żeby pierwiastek nie był zasysany do wnętrza budynku. Co czasem nie jest łatwe.

Radon - obowiązki pracodawców

Zuzanna Podgórska podkreśla, że pierwiastek głównie występuje na południu Polski, ponieważ tam więcej pokładów uranu i radu. - Pracodawcy w 27 powiatach w Polsce są zobowiązani do tego, żeby zapewnić odpowiednie pomiary, a także informować pracowników, czy są narażeni na promieniowanie jonizujące - tłumaczy. - Z przepisów więc wynika, że w takim miejscu pracodawca musi zminimalizować narażenie na działanie radonu.

***

Tytuł audycji: Czwórka do piątej

Prowadzi: Marta Hoppe

Gość: Zuzanna Podgórska (Stowarzyszenie Rzecznicy Nauki)

Data emisji: 07.11.2023

Godzina emisji: 14.37

aw/kul