Logo Polskiego Radia
Polskie Radio
Monika Bukowska 20.10.2014

Windsorowie – "Royal baby" z niemieckimi korzeniami

W żyłach najsłynniejszej rodziny królewskiej płynie nie tylko błękitna, ale i niemiecka krew. Windsorów i Mountbattenów wiele łączy z naszymi zachodnimi sąsiadami.
Dobre posunięcie, karykatura ukazująca króla Jerzego V pozbywającego się niemieckiego nazwiska i tytułów, Punch, 1917, Wikimedia Commons"Dobre posunięcie", karykatura ukazująca króla Jerzego V pozbywającego się niemieckiego nazwiska i tytułów, "Punch", 1917, Wikimedia Commons
Posłuchaj
  • Brytyjskie dynastie od legendarnego Artura po królową Wiktorię. pPsłuchaj rozmowy Hanny Marii-Gizy z prof. Henrykiem Samsonowiczem w audycji "Dynastie brytyjskie" (PR, 09.09.2008)
Czytaj także

300 lat temu, 20 października 1714 na brytyjskim tronie zasiadł Jerzy I, zapoczątkowując tym samym okres panowania dynastii hanowerskiej na Wyspach.

Jerzy

Na zdjęciu: Jerzy I Hanowerski, aut. Godfrey Kneller (1714), Wikimedia Commons

Jerzy I był synem palatyna hanowerskiego i prawnukiem Jakuba Stuarta, pierwszego króla, który zasiadał na tronach Szkocji i Anglii. Na brytyjski tron wstąpił po bezdzietnej śmierci swojej kuzynki Anny. Co ciekawe, bawarska dynastia Welfów, od której pochodzi dynastia hanowerska, jest spokrewniona z dynastią Wettinów, z której pochodziło już dwóch polskich królów: August II Mocny i August III Sas.
Królowa jednej trzeciej świata
To z tej dynastii pochodzi najwybitniejsza monarchini w historii Zjednoczonego Królestwa, królowa Wiktoria. – Przed II wojną światową kolor czerwony, oznaczający posiadłości brytyjskie na świecie zajmował przynajmniej jedną trzecią globu ziemskiego. To wszystko dokonało się w czasie jej panowania – w audycji „Dynastie brytyjskie” wyjaśniał prof. Henryk Samsonowicz.
Wizerunkowe zmiany nazwiska
Jak na ironię, to właśnie wraz z królową Wiktorią wygasła Brytyjska linia dynastii hanowerskiej wygasła. Dzieci królowej, zgodnie z tradycją, należą już do dynastii jej męża, Alberta, czyli rodu Sachsen-Coburg-Gotha. Wnuk pary, król Jerzy V zmienił nazwisko rodowe na Windsor w trakcie I wojny światowej, w 1917 roku ze względów propagandowych. Przyjęte przez dynastię nazwisko bierze swoją nazwę od zamku Windsor znajdującego się pod Londynem.

Elżbieta

Na zdjęciu: Królowa Elżbieta i książę Filip podczas koronacji (1953), aut. Cecil Beaton, źr. Biblioteka i Archiwum Kanady, Wikipedia/dp

Przeczytaj artykuł o Elżbiecie II - kobiecie poślubionej monarchii
To nie jedyny przypadek, kiedy panujący w Wielkiej Brytanii zmienili swoje nazwisko ze względów wizerunkowych. Dynastia, do której należą pierwszy w kolejce do brytyjskiego tronu książę Karol, jego synowie: książęta William i Harry, oraz wnuk George Alexander Louis to dynastia Windsor-Mountbatten. Dzieje tego nazwiska prezentują się co najmniej równie interesująco, co dzieje nazwiska Windsor. Mountbattenowie, podobnie jak Windsorowie, przyjęli nazwisko na fali antyniemieckich nastrojów w trakcie I wojny światowej. Jest ono dokładnym tłumaczeniem pierwotnego, niemieckojęzycznego brzmienia,  a jego nazwa nawiązywała do małego miasta w niemieckiej Hesji. Gdyby książę Filip, mąż Elżbiety II, nie przyjął nazwiska swojej matki, a następnie, w 1947 roku wraz z przyjęciem brytyjskiego obywatelstwa, nie zmienił go na Mountbatten, to dziś, być może jego prawnuk – George Alexander Louis – posługiwałby się dziś nazwiskiem o mało brytyjskim brzmieniu Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg.

Posłuchaj o burzliwych dziejach brytyjskiej korony w audycji "Dynastie Brytyjskie" Hanny Marii-Gizy.

bm