Powstanie styczniowe wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 w byłym Wielkim Księstwie Litewskim, trwało do jesieni 1864. W swojej książce "Wojny domowe. Szkice z antropologii słowa publicznego w dobie zaborów (1800-1880)" Marian Płachecki opowiada o powstańczej rzeczywistości, sytuacji poszczególnych grup społecznych, bezradności i dylematach współczesnych.
- Wizja powstania, że tam szli marzyciele, którzy nie liczyli się z rzeczywistością, jest po prostu legendą. Powstanie z natury rzeczy jest rzeczywistością skrajnie skonfliktowaną, rzeczywistością raczej wrzasku, podejrzeń, nieufności, gier rozmaitych i masek, a nie rzeczywistością poczucia wspólnoty - mówił filolog w "Klubie Tójki".
Gość Jerzego Sosnowskiego dodał, że w powstaniu bardzo często ludzie przechodzili swoistą lekcję dyssocjalizacji, wyrabiali sobie postawę "nie ufaj, sprawdzaj, nie zdradzaj się". - Bardzo często okazywało się, że strategią przetrwania był po prostu donos, który z jednej strony dawał szansę na ucieczkę, a z drugiej groził powieszeniem - wyjaśnił.
Marian Płachecki podkreślił, że istnieje tendencja by uznać, że Powstanie styczniowe odbyło się, zapadło w annały historii, a teraz możemy tylko mówić o tym, jak poszczególne stronnictwa się do niego odnoszą, czy je akceptują, czy nie. - Jak można przyjąć, że ono trwało tylko rok, a potem nagle zaczynamy od nowa i pytamy tylko kto jest, a kto przeciw. Przecież ono wpłynęło na wszystlko, co było potem, ale ze względu na traumę zostało ztabuizowane. Ja staram się to wydobyć - podkreślił.
Jakie były osiągnięcia Powstania styczniowego? Jaka jest rola milczacych świadków podobnych wydarzeń? Zapraszamy do wysłuchania całej audycji "Klub Trójki, 26 stycznia 2012".
Audycji "Klub Trójki" można słuchać od poniedziałku do czwartku o 21. Zapraszamy.
(asz)