Królowe epoki przepychu i upadku. Silne kobiety na polskim tronie w XVII wieku

• Ludwika Maria Gonzaga była żoną dwóch polskich królów, Władysława IV Wazy i Jana Kazimierza Wazy.
• Ludwika Maria Gonzaga wpływała na politykę w ogromnym stopniu. Zdaniem Kamila Janickiego, możliwe, że to właśnie Maria Ludwika "ratuje Polskę przed potopem szwedzkim, przed jego konsekwencjami".
• Wychowanicą Ludwiki Marii była królowa Marysieńka - Maria Kazimiera d’Arquien. 

Ludwika Maria namawiała drugiego męża, by wytrwał w oporze przeciw Szwedom, wizytowała polskie szańce pod Warszawą, a gdy starcia zbrojne dobiegły końca, podjęła walkę o reformę kraju. Maria Kazimiera jako siedemnastoletnia panna wyszła za Jana Zamoyskiego; gdy mąż zmarł, potajemnie wzięła ślub z Janem Sobieskim. 

- Ludwika Maria to postać nietypowa, z tego choćby względu, że dotarła do Polski z własnej woli - mówi Kamil Janicki, autor książki "Damy srebrnego wieku". - Nie została wydana przez ojca czy przez innego krewnego, ale chciała zostać królową. Wyzbyła się ogromnego rodzinnego majątku we Francji i z tą fortuną przybyła do Polski. Tych niezwykłości jest więcej, bo zostaje ona żoną nie jednego, ale dwóch polskich królów. Coś takiego nie zdarzyło się ani wcześniej, ani później - zaznacza gość Programu 1 Polskiego Radia.

Dowodziła na polu bitwy i sponsorowała walkę

Ludwika Maria była żoną Władysława IV Wazy, a potem jego przyrodniego brata Jana Kazimierza Wazy, jak precyzuje Kamil Janicki. - Wpływała na politykę w ogromnym stopniu. Możliwe, że to właśnie Ludwika Maria ratuje Polskę przed potopem szwedzkim, przed jego konsekwencjami. W kluczowym momencie dowodzi nawet na polu bitwy, gdzie decyduje o rozstawieniu armat, ale przede wszystkim sponsoruje tę walkę i kieruje poczynaniami dyplomatycznymi na tyłach - opowiada gość radiowej Jedynki.

Metody wywierania wpływów

Marysieńka była wychowanicą Ludwiki Marii - kontynuuje gość radiowej Jedynki. - Plotkowano nawet, że jest to jej nieślubna córka. Akurat w tym podejrzeniu nie ma żadnych podstaw źródłowych, natomiast ono w pewnym sensie potwierdza bliskość między dwiema królowymi. Ludwika Maria stosowała taką właśnie metodę zdobywania wpływów: wydawała swoje dwórki, najbardziej zaufane osoby, aby one wywierały wpływ na ważnych polskich panów, na ludzi przydatnych politycznie - wyjaśnia Kamil Janicki.

Czytaj również:

• "Szukamy morszczynu". Apel Instytutu Oceanologii PAN
• Program Artemis. Kiedy ludzie powrócą na Księżyc?

W audycji również:

- Zmiany klimatyczne mają wpływ na zmienność ekosystemów, susze powodują pożary, obniżanie poziomu wód wzmaga ich zanieczyszczenie. W czasach najdawniejszych służyły temu kroniki, a obecnie badania hydrologiczne gromadzą dane dotyczące stanu wód oraz okoliczności i powodów, które wpływają na obniżenie ich poziomu. Sytuacja ekologiczna na Odrze skłania do przyjrzenia się, w jaki sposób w przeszłości zmieniało się życie i środowisko naturalne na Ziemi. Gościem "Eureki" jest Grzegorz Walijewski, hydrolog i rzecznik Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

***