Logo Polskiego Radia
POSŁUCHAJ
Jedynka
Sylwia Mróz 29.10.2014

Zbigniew Herbert, poeta sumienia z wyostrzoną potrzebą wolności

"Chyba nigdy w życiu nie chciałem być pisarzem, jeżeli przypominam sobie moje młodzieńcze marzenia. Miałem raczej zainteresowania praktyczne i skończyłem studia, które przygotowywały człowieka do uprawiania pożytecznego, socjalnie zaakceptowanego zawodu" - mówił poeta Zbigniew Herbert.
Zbigniew Herbert, Obory, 1972 r.Zbigniew Herbert, Obory, 1972 r.Michał Kapitaniak. Z Archiwum Zbigniewa Herberta w Bibliotece Narodowej

29 października obchodzimy 90. urodziny Zbigniewa Herberta . Był poetą sumienia, eseistą i dramaturgiem. "Jeżeli sięgam do pokładów, dlaczego właściwie uprawiam coś, co się nazywa literaturą, to muszę się powołać na czasy okupacji. Była to sytuacja bardzo wyjątkowa, która domagała się zapisu i zacząłem w tym czasie pisać wiersze" - opowiadał poeta w archiwalnej rozmowie z Jerzym Mikke.

Kultura w radiowej Jedynce >>>

Poeta podkreślał, że wielką rolę w jego życiu, jako źródło inspiracji, odegrały podróże. "Jest to próba zmierzenia się z obcym językowo, kulturowo i krajobrazowo światem. Czy ja potrafię ogarnąć swoją ograniczoną wrażliwością coś, co się urodziło i powstało dalej niż moja rodzina, mój klan?" - zastanawiał się pisarz.

- Herbert miał niezwykły dar opowiadania świata, który znamy, ale robił to w taki sposób, że okazywało się, że wcale go nie znamy - komentuje w radiowej Jedynce prof. Paweł Próchniak z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Tłumaczka dzieł Herberta Brigitte Gautier podkreśla, że Herbert znał i umiał czytać w sześciu językach. - Obcy świat nie był dla niego całkowicie obcy, bo dużo przeczytał, zarówno z literatury, jak i innych dziedzin. Jego biblioteka jest ogromna i on rzeczywiście przeczytał wszystko, co należało i to w każdym języku - zaznacza adiunkt na Uniwersytecie w Lille.
Jak dodaje Brigitte Gautier, świat zewnętrzny był dla Herberta światem zdobytym. - Potem zdobywał go także wysiłkiem fizycznym, spacerując po obcych miastach itd. Ruszając do podboju Zachodu on był przygotowany i to bardzo dobrze - mówi tłumaczka.

Kultura w Polskim Radiu w serwisie You Tube >>>

Dlaczego Zbigniew Herbert był nazywany księciem i namawiany przez przyjaciół z paryskiej kultury do emigracji? Gdzie szczególnie szukał wolności? I jak wyglądało jego życie pod okupacją i w wolnej Polsce? Posłuchaj całej rozmowy, w której prezentujemy także fragmenty archiwalnej rozmowy Renaty Gorczyńskiej ze Zbigniewem Herbertem.

"Rozdroża kultury" poprowadziła Anna Stempniak .

***
Wyjątkowe nagrania, szczególne fotografie, rękopisy słynnych wierszy, rysunki i nieznane dotychczas materiały - to wszystko w serwisie specjalnym herbert.polskieradio.pl

(sm/asz)