Jakie są najcenniejsza polskie dzieła sztuki? Takie, które mogłyby wzbudzać zazdrość innych narodów? Co znajduje się na liście polskich skarbów? "Skarby to budynki, przedmioty, wizerunki, a także miejsca i krajobrazy, które z racji swego historycznego znaczenia dla narodowej tożsamości oraz płynącej z nich mocy symbolicznej, wreszcie artyzmu wykonania - określamy jako bezcenne. Często olśniewają bogactwem, ale bywają też niepozorne, jak szczątki świętych, dla których złote relikwiarze są zaledwie oprawą" – pisze prof. Maria Poprzęcka, autorka publikacji "55 skarbów Polski".
Profesor Maria Poprzęcka w studiu Dwójki
– To, co mamy, jest dziełem przypadku, są to rzeczy, którym udało się przetrwać dziejowe zawieruchy, ale i nasze zaniedbania i zaniechania – przypomniała prof. Poprzęcka, omawiając tytułowe skarby (55 jest tu liczbą znaczącą – wspomniany album powstał na 55-lecie Wydawnictwa Arkady). Smutnym efektem owych czynników zewnętrznych i – właśnie – zaniedbań samych Polaków jest to, że nie mamy klejnotów koronnych. – Jest to jedna z naszych katastrof narodowych, nie tylko wynikająca z wojen. Ma ona przyczyny ustrojowe, głęboko sięgające w przeszłość – mówiła rozmówczyni Hanny Marii Gizy.
Na szczęście jesteśmy w Polsce posiadaczami innych bezcennych skarbów. Wśród nich znajdują się choćby narodowe świętości (włócznia świętego Maurycego, Drzwi Gnieźnieńskie, wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej) czy też przedmioty sakralne związane z różnymi wyznaniami współtworzącymi wielokulturową Rzeczpospolitą.
Dlaczego znaczące w historii sztuki obrazy nie są jednocześnie wizerunkami cudownymi? Skąd na liście skarbów Polski znalazł się wizerunek Jana Pawła II utworzony z... brazylijskich żołnierzy? Zapraszamy do wysłuchania rozmowy.