Logo Polskiego Radia
POSŁUCHAJ
Czwórka
Apolonia Cichocka 23.05.2020

Kuchnia władców. Co jadano na królewskim dworze?

Czy dworska uczta zawsze musi oznaczać blichtr, przepych i wykwintne dania przyrządzone z najbardziej niedostępnych  i najkosztowniejszych produktów?

Shutterstock wypiek chleb 1200.jpg
Chleb powszedni, a niezwykły. Opowiada o nim Chlebodawca

Jadać jak caryca Katarzyna. Dworskie przepisy w naszym domu

Menu królów, cesarzy i papieży przeanalizowała Agnieszka Bukowczan-Rzeszut, autorka książki "Kuchnia królów". Przeczytamy w niej m.in. o tym, która cesarzowa katowała się drakońskimi dietami i głodówkami, pijąc ohydny sok mięsny z przyprawami, by zachować zgrabną sylwetkę i czy caryca Katarzyna Wielka lubiła uczty. Poza historycznymi ciekawostkami, które tam znajdziemy, możemy prześledzić, jak zmieniała się kuchnia władców przez kolejne epoki, a nawet przygotować je we własnej kuchni.

Król musiał jadać suto, niezależnie, czy miał na to ochotę

Nie zawsze król mógł wybierać z kim będzie jadał posiłki. Od władcy oczekiwano suto zastawionego stołu niezależnie od tego, czy ilość posiłków, które musiał zjadać, wychodziła mu na zdrowie i czy w ogóle miał na nie ochotę. Wielu władców musiało odchorowywać takie uczy. - Król jadał posiłki, do których mało kto poza nim miał dostęp. Były wykwintne, ale nie było to menu spersonalizowane pod gusta władców. Jadał je, bo tego wymagała dworska etykieta - mówiła Agnieszka Bukowczan-Rzeszut. 

Urodzona Bawarka, caryca Sisi nie mogła pozwolić sobie na piwo i kiełbasę, ale potrawą na królewskim poziomie były np. zasmażane buraczki, których fanką była królowa Marysieńka. Z kolei papież z rodu Borgiów, Aleksander VI zajadał się mało wykwintną smażoną rybą, a Ludwik XVI zwany "Królem Słońce" smażonym na maśle kalafiorem.

Da Vinci był wegetarianinem i fanem zupy minestrone

Leonardo da Vinci, który był wegetarianinem, wiele pisał na temat swojego menu. Z jego dzienników możemy wyczytać np. co znajdowało się w jego spiżarni, zostawił po sobie przepis na dresing do sałatki i zupę minestrone. Już od czasów średniowiecza wierzono w moc diet, które miały pomóc w utrzymaniu pożądanej sylwetki. Przez długi czas wierzono w skuteczność tzw. diety humoralnej, która nakazywała jeść produkty zgodne z naszym temperamentem. Taką stosowała choćby angielska królowa Elżbieta I.

Na różnorodność kuchni dworskiej w dużym stopniu wpływ miały kontakty polityczne, które przybliżały władcom kuchnie innych regionów świata, a przepisy, które szczególnie przypadły im do gustu były adaptowane przez rodzimych kucharzy. Dzięki książce Agnieszki Bukowczan-Rzeszut, część z nich możemy odtworzyć w naszym domu. O tym, jak to zrobić opowiadała w rozmowie z Beatą Kwiatkowską.

***

Tytuł audycji: Sztuka jedzenia

Prowadzi: Beata Kwiatkowska

Gość: Agnieszka Bukowczan-Rzeszut (autorka książek historycznych); Kalina Mróz (dziennikarka)

Data emisji: 24.05.2020

Godzina emisji: 13.08

ac