Logo Polskiego Radia
POSŁUCHAJ
Polskie Radio
Izabella Mazurek 12.06.2014

Ronald Reagan: "Zburz pan ten mur, panie Gorbaczow!"

12 czerwca podczas przemówienia pod Bramą Brandenburską, tuż przy murze berlińskim, Ronald Reagan zwrócił się wprost do Michaiła Gorbaczowa. Wezwał przywódcę ZSRR do zniszczenia tego fizycznego symbolu żelaznej kurtyny, oddzielającej kraje kapitalistyczne od komunistycznych.
Prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan przemawia pod Bramą Brandenburską, obok muru berlińskiego. Berlin Zachodni, 12 czerwca 1987Prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan przemawia pod Bramą Brandenburską, obok muru berlińskiego. Berlin Zachodni, 12 czerwca 1987White House Photo, Public domain
Posłuchaj
  • Ronald Reagan przemawia pod murem berlińskim 12 czerwca 1987 - fragment "Panoramy dnia", codziennego programu informacyjnego w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa - podsumowanie wydarzeń minionego roku. RWE 1.01.1988
Czytaj także

W 1987 roku Berlin obchodził 750. rocznicę powstania. Z tej okazji do Berlina Zachodniego przylecieli m.in. królowa angielska Elżbieta II, premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher, premier i prezydent Francji, a także prezydent Stanów Zjednoczonych Ronald Reagan.

- Kiedy chwilę temu patrzyłem z Reichstagu na wcielenie niemieckiej jedności, zauważyłem słowa wypisane na murze sprayem prawdopodobnie przez młodego mieszkańca Berlina: "Ten mur upadnie. Wiara staje się rzeczywistością”. Tak, na przestrzeni całej Europy ten mur upadnie, ponieważ nie może ustać pod naporem wiary, nie może ustać pod naporem prawdy. Mur nie może wytrzymać presji wolności – mówił prezydent Ronald Reagan. - Sekretarzu generalny Gorbaczow, jeśli zależy ci na pokoju, dobrobycie Związku Sowieckiego i Europy Wschodniej, liberalizacji, to podejdź do tej bramy! Panie Gorbaczow, otwórz tę bramę! Panie Gorbaczow, zburz ten mur!

Wielu historyków uważa, że Reagan przyczynił się do upadku Związku Radzieckiego. Prawdą jest, że USA zwyciężyły w wyścigu zbrojeń z ZSRR. Kraje komunistyczne nie posiadały dość środków na konkurowanie w dziedzinie "gwiezdnych wojen”.

Ronald Reagan przez całą swoją prezydenturę wspierał kraje, w tym Polskę, w walce z "imperium zła” (prezydent był autorem tych słów w odniesieniu do ZSRR).

Za jego zgodą CIA przekazywała polskim opozycjonistom fundusze na walkę z władzami komunistycznymi. Po wizycie w Polsce Jana Pawła II w 1979 i strajkach sierpniowych w 1980 opozycja zyskała siłę i władze zostały zmuszone do podpisania porozumienia z nowo powołanym związkiem Solidarność. Reagan wspierał też akcję pomocy dla działaczy ruchu Solidarności po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku, a także doprowadził do nałożenia na Polską Rzeczpospolitą Ludową sankcji gospodarczych.

Wydarzenia 1989 roku, zwane Jesienią Ludów - okrągły stół w Polsce, upadek muru, przewrót w Rumunii, aksamitna rewolucja w Czechosłowacji, bałtycki łańcuch (Litwa, Łotwa i Estonia) - przyniosły upadek komunizmu w Europie.

Zobacz serwis specjalny portalu PolskieRadio.pl o wizycie prezydenta USA Johna F. Kennedy w Berlinie w 1963 roku, kiedy wypowiedział słowa, które przeszły do historii - "Jestem Berlińczykiem!"

im