Archiwalia przekazał do Archiwum Akt Nowych brat Stefana - Andrzej Melak, który zaznaczył, że finalizuje się to, o czym zawsze marzyli.
00:33 aan1.mp3 Andrzej Melak o przekazaniu dokumentów Komitetu Katyńskiego do Archiwum Akt Nowych (IAR)
- Finalizuje się, że konspiracyjne i jawne dokonania Komitetu Katyńskiego zostaną kiedyś złożone i zaprezentowane w jednym z muzeów lub archiwów. Wybraliśmy Archiwum Akt Nowych, z którym Stefan przez dziesiątki lat współpracował. To co zostało zaprezentowane w czterech gablotach to jest promil tego, co jeszcze jest nieprzekazane - wyjaśnił Andrzej Melak.
Ukryte pod ziemią
Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje. Niemy świadek sowieckiego bestialstwa
Zaznaczył, że pozostała część pokaźnego archiwum jest zakopana w rodzinnej posesji.
- Część archiwum w okresie stanu wojennego została zakopana na naszej rodzinnej posesji, na głębokości 1- 1,5 metra. Rozmawiając z dyrektorem Archiwum Akt Nowych, spróbujemy te archiwalia wydobyć i wyeksponować - wyjaśnia Andrzej Melak.
00:33 aan2.mp3 Andrzej Melak o ukrytej części archiwum (IAR)
"Na oczach świadków historii"
Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak zaznaczył, że wydarzenie jest równie ważne i istotne dla Archiwum Akt Nowych jak przekazana dokumentacja.
"Szansa na rozpowszechnienie wiedzy o tej zbrodni". Portal Katyń Pro Memoria nagrodzony w europejskim konkursie
- To nie tylko zwykłe, codzienne przekazanie zbiorów archiwalnych do naszej instytucji. (…) To wydarzenie różni się od innych tym, że dokumenty Komitetu Katyńskiego (…) trafiają do zbiorów państwowych na oczach świadków historii. Na oczach ludzi, którzy tworzyli czyny upamiętnione w tych dokumentach, które dzisiaj zostają włączone do zasobów archiwalnych AAN - podkreśla dyrektor AAN Mariusz Olczak.
00:33 aan3.mp3 Mariusz Olczak o wyjątkowej symbolice przekazania dokumentów Komitetu Katyńskiego (IAR)
Historia prawdziwa
Wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Szymon Giżyński podkreślił, że działania rodziny Melaków - zwłaszcza w czasie PRL - to akt patriotyzmu.
Jane Rogoyska, autorka książki o Katyniu: tą zbrodnią wciąż można manipulować
- Oficjalne encyklopedie wydawane przez oficjalne wydawnictwa, jak Polskie Wydawnictwo Naukowe, mówili o Katyniu, że tej zbrodni dokonali Niemcy, a Żołnierzy Wyklętych sprowadzano w oficjalnej partyjnej propagandzie do roli przestępców. Stało się to dopiero możliwe, że oddajemy bohaterom i Katynia i innych miejsc na sowieckiej ziemi i Żołnierzom Wyklętym cześć, mniej więcej od początków lat dziewięćdziesiątych - kiedy stało się to wśród polskich patriotów świętym obowiązkiem i zaszczytem - zauważa wiceminister Szymon Giżyński.
00:34 aan4.mp3 Szymon Giżyński o czczeniu bohaterów Katynia (IAR)
Wśród przekazanych do Archiwum Akt Nowych archiwaliów znajdują się także korespondencja, notatki, materiały ikonograficzne oraz dokumentacja licznych inicjatyw Stefana Melaka.
Walka o pamięć
Stefan Melak był działaczem niepodległościowym i przewodniczącym Komitetu Katyńskiego. Przez wiele lat walczył o upamiętnienie ofiar zbrodni katyńskiej oraz pielęgnowanie pamięci o Polakach pomordowanych na Wschodzie. W 1991 roku w Miednoje i Charkowie z jego inspiracji ustawiono krzyże dla uczczenia pamięci zamordowanych Polaków.
W 2006 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Zginął w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 roku. Pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
fc