T2K to eksperyment z udziałem 60 instytucji z Ameryki Północnej, Azji i Europy, w tym z Polski (Uniwersytety: Warszawski, Wrocławski, Śląski, Politechnika Warszawska, Instytut Fizyki Jądrowej PAN, Narodowe Centrum Badań Jądrowych).
Najważniejszym elementem eksperymentu T2K jest, jak mówią naukowcy, największy na świecie "garnek z wodą" (50 tysięcy ton wody w walcu o średnicy i wysokości 40 m), detektor, który służy do "łapania" neutrin, cząstek przemieszczających się po Wszechświecie z zawrotną prędkością, niezwykle trudnych do namierzenia, prawie bez masy.
Detektor znajduje się w Japonii na zachodnim wybrzeżu w Kamioka, kilometr pod ziemią, w starej kopalni. Do niego z Tokai, ze wschodniego wybrzeża, z odległości 300 km, wysyłana jest specjalna wiązka cząstek, które pomogą badać neutrina. Stąd angielski skrót nazwy eksperymentu T2K (Tokai-to-Kamioka). Badanie tego co dzieje się w tym "garnku" może odpowiedzieć na pytanie, dlaczego istnieje widzialny Wszechświat.
Wg teorii fizyków świat po Wielkim Wybuchu składał się z równych ilości materii i antymaterii, czyli był symetryczny. Ale z jakiegoś powodu stracił tę symetrię. Pojawiła się "nadwyżka" materii. Dlatego istnieje świat, który widzimy.
- Próbujemy odpowiedzieć na pytanie dlaczego istniejemy. Dlaczego materii we Wszechświecie jest więcej - wyjaśnia sens eksperymentów prof. Ewa Rondio z Narodowego Centrum Badań Jądrowych. A jest więcej, bo nie obserwujemy obszarów stykania materii i antymaterii, co kończyłoby się anihilacja, czyli zniknięciem. Do badań nad materia i antymaterią wybrano neutrina, czyli cząstki, które z ogromną prędkością przenikają wszystko. Profesor dodaje, że neutrino można zobaczyć tylko wtedy, kiedy ono oddziałowuje i wyprodukuje jakąś cząstkę, której ślad naukowcy potrafią zarejestrować.
Posłuchaj całej audycji.
***
Tytuł audycji: Eureka
Prowadziła: Dorota Truszczak
Gość: prof. Ewa Rondio (Narodowe Centrum Badań Jądrowych, reprezentująca polskich naukowców we władzach międzynarodowej współpracy T2K)
Data emisji: 12104.2020
Godzina emisji: 19.07
ag