„Operacja polska NKWD 1937–1938. Przywracanie pamięci o zbrodni”

W tym roku mija 80. rocznica największej zbrodni stalinowskiej popełnionej na Polakach. Pod koniec września w Belwederze odbyła się międzynarodowa konferencja „Operacja polska NKWD 1937–1938. Przywracanie pamięci o zbrodni”. Gośćmi audycji 7 Dni Wschód byli: dr Paweł Libera (IPN) i dr Maciej Wyrwa (CPRDiP).

Szef NKWD Gienrich Grigorjewicz Jagoda (zdjęcie z 1935 roku)

Foto: Kl833x9~commonswiki/CC/wikipedia

Jak podkreślił dr Paweł Libera, ideą konferencji było zebranie wszystkich badaczy, którzy zajmowali się tą tematyką. - Dotychczas nikomu w Polsce nie udało się zgromadzić tak dużej grupy badaczy z wielu odległych ośrodków. O sukcesie konferencji świadczy chociażby to, że do samego końca sala była pełna – dodał gość audycji.

Uczestnicy przyjechali na konferencję z USA, Rosji, Białorusi, Ukrainy i oczywiście z Polski. W swoich referatach dzielili się doświadczeniami dotyczącymi różnic w badaniach tego typu operacji. Jak podkreślił dr Maciej Wyrwa, w Polsce dopiero odkrywamy problematykę, związaną z losami Polaków w okresie wielkiego terroru i operacją NKWD. - Historycy zza wschodniej granicy robią to od lat, a zaczynali nawet przed 1990, kiedy możliwy stał się dostęp do archiwaliów sowieckich. Stąd niezwykle interesujące było wysłuchanie ich referatów – powiedział gość audycji.

Jeśli chodzi o różnice w postrzeganiu tego wydarzenia dr Maciej Wyrwa podkreślił, że Rosjanie, Białorusini i Ukraińcy wpisują operację polską w szersze zagadnienie wielkiego terroru. - Dla nich jest to jeden z elementów, dla nas ten najważniejszy – dodał historyk.

Podczas konferencji historycy zastanawiali się również czy trzeba było czekać aż 80 lat, aby zająć się tym tematem. – Przede wszystkim dla badaczy z Rosji dostęp do archiwów był łatwiejszy, poza tym w Polsce nie przebiła się jeszcze świadomość dotycząca losów naszych rodaków za wschodnią granicą po 1918 – tłumaczył Wyrwa.

Jak dodał dr Paweł Libera jest jeszcze jeden fakt. - Na wschodzie, rodzin ofiar wielkiego terroru jest znacznie więcej niż w Polsce. W pewnym momencie, zaczęli oni szukać informacji o swoich przodkach, odkrywając przy okazji coraz więcej faktów historycznych – podkreślił historyk.  

Gospodarzem audycji był Piotr Pogorzelski

Polskie Radio 24

_____________________

7 dni: Wschód w Polskie Radio 24 - wszystkie audycje

Data emisji: 8.10.17

Godzina emisji: 9.15