Gospodarcze podłoże i skutki wprowadzenia stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2017 14:21
– Stan wojenny był ostatnią i rozpaczliwą próbą ratowania władzy komunistów w Polsce. Okazał się gwoździem do trumny dla systemu pod względem politycznym i gospodarczym – powiedział ekonomista dr hab. Marian Szołucha. W audycji Wszystko Jest Historią rozmowa o programach reform ekonomicznych w latach 80. i znaczeniu stanu wojennego dla ich przeprowadzenia.
Audio
  • 09.12.17 dr Marian Szołucha: „Stan wojenny, pod względem ekonomicznym, był zupełnym dramatem, który objawił się totalnym rozkładem gospodarki (…)”
Kolejka do sklepu w okresie PRL
Kolejka do sklepu w okresie PRLFoto: wikimedia.commons/fot.Niki K

Wprowadzając 13 grudnia 1981 roku stan wojenny, gen. Wojciech Jaruzelski, jako jeden z powodów tej decyzji, podał fatalny stan gospodarczy państwa. W obliczu rosnącego od lat 70. ubóstwa, zapaści gospodarczej i pogarszających się nastrojów społecznych, postanowiono użyć brutalnej siły do utrzymania władzy.

– Kryzys ekonomiczny objawił się i przeszedł do historii zwłaszcza ze względu na wydarzenia w Świdniku, Lublinie, Śląsku, czy na Wybrzeżu. Wojskowym wydawało się, że wprowadzenie stanu wojennego zapobiegnie gospodarczemu, a także społecznemu napięciu. Sądzili, że ekonomią można kierować na modłę militarną. Niestety komisarze wojskowi okazali się do tego zupełnie nieprzygotowani, co sprawiło, że stan wojenny przyczynił się do kompletnego rozkładu krajowej gospodarki – podkreślił wykładowca Akademii Finansów i Biznesu Vistula.

Spowodowane wprowadzeniem rygorów stanu wojennego utrudnienie kooperacji najważniejszych przedsiębiorstw, gigantyczne podwyżki niemal wszystkich artykułów i pogłębienie zacofania technologicznego. Między innymi te zjawiska przyczyniły się do tego, że stan wojenny w zdecydowanym stopniu pogorszył istniejący stan rzeczy.

– Dodatkowo Stany Zjednoczone, których prezydentem był Donald Regan, nałożyły na Polskę sankcje gospodarcze. Ceny żywności rosły o kilkaset procent w skali roku, chociażby chleba. W 1980 roku bochenek kosztował 4,19 zł, a po stanie wojennym, gdy państwo znalazło się w kompletnej zapaści gospodarczej, jego koszt wynosił 16,25 zł. W ciągu 5 lat podrożał o 400 proc. – dodał dr hab. Marian Szołucha.

O innych gospodarczych i społecznych skutkach stanu wojennego w całej rozmowie z dr. hab. Marianem Szołuchą.

Audycję Wszystko Jest Historią prowadził Jędrzej Lipski.

Polskie Radio 24/db

Wszystko jest historią w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje

____________________ 

Data emisji: 09.12.17

Godzina emisji: 13.33

Czytaj także

Święto Niepodległości. Dlaczego 11 listopada?

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2017 14:01
Odzyskanie niepodległości – po ponad 100 latach zaborów – nie było wydarzeniem, które miało miejsce jednego dnia. Dlaczego zatem Święto Niepodległości celebrujemy właśnie 11 listopada? O tym w audycji Wszystko jest Historią mówił Maciej Rosalak, historyk i publicysta.
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Wojskowa Służba Wewnętrzna była określeniem mylącym"

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2017 15:03
O bezpiece cywilnej, znanej jako UB i SB słyszał chyba każdy Polak. Wojskową Służbę Wewnętrzną większość kojarzy jednak tylko z kontrwywiadem wojskowym. W istocie, organa WSW były bezpieką wojskową, która na co dzień współpracowała z bezpieką cywilną. Napisał o tym w swojej książce "Krótsze ramię Moskwy. Historia kontrwywiadu wojskowego PRL" Lech Kowalski. Autor był gościem audycji Wszystko jest Historią.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Wszystko jest Historią: 70. rocznica śmierci Henryka Flamego

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2017 14:33
1 grudnia minie 70 lat od śmierci kpt. Henryka Flamego, ps. „Bartek”. Był on jednym z oficerów Narodowych Sił Zbrojnych, który po zakończeniu II wojny światowej walczył na Śląsku z komunistami. W audycji Wszystko jest Historią opowiadał o nim Tomasz Greniuch, historyk.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Komitet Helsiński w Polsce. Organizacja walcząca o prawa człowieka w czasie PRL.

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2017 14:00
Założone w 1982 roku stowarzyszenie od początku swej działalności dba o godność obywatela na terenie Polski. – W okresie stanu wojennego organizacja dokumentowała przestępstwa ustroju. –Działanie Komitetu Helsińskiego było językiem obrony łamania praw człowieka przez władze PRL – mówił Gość Polskiego Radia 24, dr hab. Patryk Pleskot.
rozwiń zwiń