Historyk: Jaruzelski był pod presją wprowadzając stan wojenny

Ostatnia aktualizacja: 16.01.2018 19:30
Okoliczności wprowadzenia stanu wojennego w Polsce do dziś budzą kontrowersje. O kulisach wydarzeń z grudnia 1981 roku mówił w Polskim Radiu 24 dr Przemysław Gasztold, politolog, historyk, pracownik Biura Badań Historycznych IPN.
Audio
  • 16.01.2018 dr Przemysław Gasztold: „Gen. Jaruzelski obawiał się utraty władzy i zbierał haki na konkurentów”.
Generał Jaruzelski ogłaszający wprowadzenie stanu wojennego.
Generał Jaruzelski ogłaszający wprowadzenie stanu wojennego.Foto: Janusz Bałanda Rydzewski / Zbiory Europejskiego Centrum Solidarności

Jak podkreślał Przemysław Gasztold, gen. Wojciech Jaruzelski nie podjął samodzielnie decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego. - Gen. Michał Milewski nie był do końca lojalny gen. Jaruzelskiemu. Od niego w ręce Stasi trafiła analiza, że gen. Jaruzelski nie był do końca samodzielny w podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu stanu wojennego. Notatka pokazuje, że decyzja nie została podjęta w taki sposób, jak prezentowali to później generałowie Czesław Kiszczak i Jaruzelski. Według relacji Milewskiego gen. Jaruzelski był niezdecydowany, wahał się – mówił historyk.

Według gościa Polskiego Radia 24 notatka gen. Milewskiego pokazuje, że gen. Jaruzelski znalazł się pod dużą presją. – Około południa 12 grudnia 1981 roku weszło do gabinetu Jaruzelskiego kilku wysokich ranga oficerów Ludowego Wojska Polskiego i MSW, którzy postawili Jaruzelskiemu ultimatum. Zaszantażowali gen. Jaruzelskiego, że jeśli nie zostanie wydany rozkaz, to oni nie opuszczą jego gabinetu. Gdy gen. Jaruzelski decyzję podjął, to  generałowie nie opuścili jego gabinetu aż do godz. 22, by decyzja nie została cofnięta – powiedział Gasztold.

Zdaniem historyka to frakcja "twardogłowych" wojskowych wymusiła na gen. Jaruzelskim wprowadzenie stanu wojennego. – Relacja gen. Milewskiego pokazuje w jaki sposób toczyły się gry wewnętrzne w obozie władzy PRL-u. To spotkanie nie pojawia się w relacji gen. Jaruzelskiego i Kiszczaka. Tę grupę wpływowych oficerów można nazwać frakcją moskiewską. Oni wykonywali instrukcję, aby wpłynąć na gen Jaruzelskiego, by jak najszybciej zdławić "Solidarność". Kluczową rolę odgrywały służby wojskowe, które informowały gen. Jaruzelskiego o ruchach jego konkurentów w aparacie partyjnym. Gen. Jaruzelski obawiał się utraty władzy i zbierał haki na konkurentów. Zmonopolizował i wykorzystywał służby wojskowe do działalności partyjnej – wskazywał gość Polskiego Radia 24.

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu był Łukasz Kurtz.

Polskie Radio 24/IAR/PAP

___________________

Kulisy Spraw w Polskim Radiu 24

Data emisji: 16.01.2018

Godzina emisji: 19:10


Czytaj także

Rocznica Grudnia 1970. Rola wojska w PRL

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2016 17:55
– Armia w czasach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej miała jasno określony cel. Miała bronić podstaw systemu komunistycznego – mówił w Cafe Armii prof. Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego. 17 grudnia mija 46. rocznica „Czarnego Czwartku”, najtragiczniejszego dnia Grudnia ’70.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Stan wojenny a plan interwencji. "Honecker chciał za dużo"

Ostatnia aktualizacja: 27.11.2017 20:08
Stan wojenny w Polsce – jak przekonywał Wojciech Jaruzelski – miał ochronić PRL przed interwencją wojsk Układu Warszawskiego. Zwolennikiem rozwiązania siłowego był m.in. przywódca Niemieckiej Republiki Demokratycznej, Erich Honecker. W audycji Historia na Dziś rozmowa drem hab. Patrykiem Pleskotem z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Gospodarcze podłoże i skutki wprowadzenia stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2017 14:21
– Stan wojenny był ostatnią i rozpaczliwą próbą ratowania władzy komunistów w Polsce. Okazał się gwoździem do trumny dla systemu pod względem politycznym i gospodarczym – powiedział ekonomista dr hab. Marian Szołucha. W audycji Wszystko Jest Historią rozmowa o programach reform ekonomicznych w latach 80. i znaczeniu stanu wojennego dla ich przeprowadzenia.
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Nie potrafimy podać dokładnej liczby ofiar stanu wojennego"

Ostatnia aktualizacja: 11.12.2017 21:01
Szacuje się, że liczba śmiertelnych ofiar stanu wojennego mogła przekroczyć 100. – Nie potrafimy jednak podać dokładnej liczby ludzi, którzy stracili wówczas życie. To frustrujące – mówił w audycji Historia na Dziś dr hab. Patryk Pleskot, historyk z Instytutu Pamięci Narodowej.
rozwiń zwiń
Czytaj także

36. rocznica wprowadzenia stanu wojennego. „To był wyjątkowo paskudny czas”

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2017 11:07
– W Polsce, w odróżnieniu od innych państw bloku wschodniego, komunizm przyjął swoistą, klamrową budowę. Miał najbardziej represyjne okresy na początku i na końcu – mówił w Polskim Radiu 24 dr Łukasz Michalski, historyk. 13 grudnia przypada rocznica wprowadzenia stanu wojennego.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Andrzej Anusz o stanie wojennym: do dziś musimy nadrabiać poniesione straty

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2017 14:35
– To było dla polskiego społeczeństwa dramatyczne wydarzenie – mówił w Polskim Radiu 24 dr Andrzej Anusz, politolog z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. 13 grudnia 1981 roku wprowadzony w Polsce został stan wojenny. o stanie wojennym mówił tez w PR24 historyk Piotr Dmitrowicz.
rozwiń zwiń
Czytaj także

"Wszystko jest Historią". 36. rocznica stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2017 14:29
Około. 70 tys. żołnierzy Wojska Polskiego, 30 tys. funkcjonariuszy MSW, 1750 czołgów i 1400 pojazdów opancerzonych. Między innymi takie siły zostały skierowane do działań przy okazji wprowadzenia stanu wojennego w Polsce 13 grudnia 1981 roku. Na temat tego wydarzenia oraz jego konsekwencji mówił w audycji „Wszystko Jest Historią” dr Jarosław Neja z Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Kornel Morawiecki: milicja mówiła jawnym tekstem, służby szyfrowały wypowiedzi

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2017 08:11
W Archiwum Akt Nowych znajdują się nagrania z podsłuchów rozmów Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, jakie prowadzili działacze ściśle zakonspirowanej komórki "Solidarności Walczącej". Gośćmi audycji Nos Kleopatry byli: Kornel Morawiecki, założyciel "Solidarności Walczącej" i Mariusz Olczak - zastępca dyrektora Archiwum Akt Nowych.
rozwiń zwiń