Jak stwierdziła prowadząca audycję "Kwadratura kultury", śmiech może być dobrą szczepionką na pandemię koronawirusa. W najgorszych sytuacjach, w czasach grozy, wojen, totalitaryzmów, zawsze ratował nas humor. To on pomaga rozładowywać dziejowe kryzysy i dramaty. W czasie wojen działały kabarety – a nawet miały wtedy największe wzięcie; śpiewano uliczne kpiarskie piosenki, przedstawiające wroga w komicznych sytuacjach, a jednocześnie dodające animuszu walczącym o "słuszną sprawę".
Zawsze też, nawet w najtrudniejszych warunkach, funkcjonowały gazetki z rysunkami satyrycznymi - lub same karykatury, wyrażające sympatie polityczne. Kolportowano je poprzez sieć znajomych, powielano domowym sumptem, nie przejmując się kiepską jakością odbitek. Chodziło o podtrzymywanie morale wśród tych, którzy stali na gorszych pozycjach.
Tak było już w starożytności. W średniowieczu jarmarczne czy domokrążne rysunki satyryczne rozpowszechniły się na dobre. A w XX wieku, w czasie wojen i okupacji, karykatury i rysunki satyryczne stały się popularnym sposobem komunikacji.
Czarny humor polski
Polacy uchodzą na świecie za naród, który potrafi walczyć ze złym losem żartem, satyrą i dowcipem. Muzeum Karykatury w Warszawie powoli przygotowuje się do ponownego otwarcia swoich drzwi dla odwiedzających.
- Żartobliwe komentowanie trudnej dla nas sytuacji okazało się być sprawdzoną formą ochrony przed niepewnością, przygnębieniem i lękami - mówiła dr Elżbieta Laskowska. Dodała, że nie trzeba było długo czekać na reakcję twórców w tej materii.
W rozmowie wspomniano o ogromnej ilości memów, które krążą w internecie, ale przypomniano również, jak radzono sobie w przeszłości w takich jak obecna sytuacjach; o powiedzonkach i rysunkach, które powstały w czasie epidemii grypy hiszpanki i innych zaraz czy podczas wojny i okupacji.
- Polscy artyści są znani na świecie z tego, że potrafią posługiwać się humorem nawet w trudnych, kryzysowych sytuacjach - wspomniała dr Elżbieta Laskowska. Przypomniała przy tym, jakie kary mogły spotkać autorów humorystycznych treści.
Zachęcamy do wysłuchania nagrania audycji.
***
Audycja: "Kwadratura kultury"
Prowadzący: Monika Małkowska
Gość: dr Elżbieta Laskowska (Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie)
Data emisji: 05.05.2020
Godzina emisji: 23.39
PR24/st
