"Do dziś polskie dziedzictwo na wschodzie Europy jest rozkradane i niszczone"

W wyniku II wojny światowej znajdujące się w Polsce dzieła sztuki znalazły się nie tylko na zachodzie, ale również na wschodzie Europy. W audycji Utracone, Odzyskane Joanna Aleksandra Biniszewska z Muzeum Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich w Kuklówce Radziejowickiej mówiła o rodzimych zbiorach, które pozostały na dawnych ziemiach Polski.

W odnalezionym rękopisie nieco inaczej brzmi "Inwokacja". Na zdjęciu manuskrypt "Pana Tadeusza" w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu

Foto: Pleple2000/Wikipedia/CC 4.0

Po 1945 roku znajdujące się przed wojną w Polsce dzieła trafiały m.in. do moskiewskiego muzeum im. A. Puszkina. Tak było np. z „Sądem Ostatecznym” Hansa Memlinga, który do Polski wrócił w drugiej połowie lat 50. XX wieku. Jak podkreślała na naszej antenie Joanna Aleksandra Biniszewska, przedwojenne polskie zbiory, na wschodzie Starego Kontynentu, znajdują się dziś nie tylko w Petersburgu czy Moskwie.

– Po wojnie były próby rewindykacji naszych zbiorów, które znajdują się obecnie na Ukrainie, Białorusi czy Litwie. Jednak wystarczyło, że druga droga strona zrobiła nieprzychylny gest, to od razu się wycofywaliśmy. A zbiory, które znajdują się za naszą dzisiejszą wschodnią granicą, są dziełami ewakuowanymi w 1939 roku. I z tej racji powinny do nas wrócić – wskazywała gość Polskiego Radia 24.

– Niedawno obchodziliśmy dwustolecie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Strona rządowa była zachwycona, ale nikt nie wspominał, że wrocławskie [przed wojną siedzibą był Lwów – przyp. red.] Ossolineum dziś liczy tylko około 15 procent przedwojennego stanu. Po wojnie wrócił m.in. rękopis „Pana Tadeusza”, ale pamiętajmy o tym, ile rzeczy, ściśle związanych z naszą historią, nie wróciło – mówiła Joanna Aleksandra Biniszewska, podkreślając, że do dziś polskie dziedzictwo na wschodzie Europy jest „rozkradane i niszczone”.

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu była Magdalena Ogórek.   

Polskie Radio 24/zz

Utracone, Odzyskane w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje

____________________ 

Data emisji: 31.03.18

Godzina emisji: 13.06