NBP upamiętnił kolejnego z żołnierzy niezłomnych

Ostatnia aktualizacja: 08.12.2017 14:33

Do rąk kolekcjonerów trafiła srebrna dziesięciozłotówka poświęcona Henrykowi Glapińskiemu, pseudonim „Klinga”. W ten sposób Narodowy Banki Polski rozpoczął świętowanie stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. O upamiętnieniu mówiła w Polskim Radiu 24 Barbara Jaroszek z Narodowego Banku Polskiego.

Audio

06'15

08.12.2017 Barbara Jaroszek: NBP dokonał po konsultacjach wyboru 24 postaci, którym będą poświęcone monety

Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni – Henryk Glapiński „Klinga” Foto: nbp.pl

Kapitan Henryk Glapiński „Klinga” podczas II wojny światowej walczył w szeregach Armii Krajowej, był także więźniem obozu Gross Rose. Po 1945 roku nie złożył broni. Wstąpił do antykomunistycznej organizacji Konspiracyjne Wojsko Polskie i przyjął pseudonim „Klinga”. Został komendantem Powiatu Radomsko KWP, a komendant główny organizacji Stanisław Sojczyński „Warszyc” mianował go swoim adiutantem. Jedną z jego najbardziej znanych akcji był szturm na Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa w Radomsku w nocy z 19 na 20 kwietnia 1946 roku. Uwolniono stamtąd 57 żołnierzy podziemia.

Jak podkreślała Barbara Jaroszek, moneta z Henrykiem Glapińskim jest kolejną z serii „wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni”. – To srebrna dziesięciozłotówka i czwarta postać upamiętniona w tej serii. NBP dokonał po konsultacjach wyboru 24 postaci, którym będą poświęcone monety. Moneta trafi do kolekcjonerów w nakładzie 15 tysięcy sztuk – wskazywała rozmówczyni Polskiego Radia 24.

Henryk Glapiński został aresztowany w sierpniu 1946 roku, w wyniku prowokacji UB. W grudniu skazano go na karę śmierci. Wyrok przez rozstrzelanie został wykonany 19 lutego 1947 w łódzkim więzieniu. Szczątki „Klingi” do dziś nie zostały odnalezione. W 1992 roku łódzki sąd unieważnił wyrok z 1946.

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu był Arkadiusz Augustyniak.

Polskie Radio 24/IAR/PAP

____________________

Data emisji: 08.12.2017

Godzina emisji: 13:35

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Żołnierze Wyklęci historia Polski NBP

Czytaj także

Stowarzyszenie Odra-Niemen. Kultywowanie pamięci o zapomnianych bohaterach

Ostatnia aktualizacja: 27.06.2017 13:35

Stowarzyszenie Odra-Niemen zajmuje się akcjami pomocowymi i historycznymi. – Stowarzyszenie powstało z potrzeby wsparcia polskiego środowiska kombatantów na Białorusi. Zaczęło się niewinnie, od paczek na święta, a w związku z zainteresowaniem Polaków stowarzyszenie się szybko rozwinęło – powiedziała w Polskim Radiu 24 Ilona Gosiewska, prezes zarządu i współzałożycielka Stowarzyszenia Odra-Niemen.

Zdjęcie ilustracyjneFoto: Łukasz Kowalski/IAR

Posłuchaj

07'26 27.06.2017 Ilona Gosiewska: „Kombatanci mieli żal, że zapomniano o nich w III RP”

więcej

Organizacja z siedzibą we Wrocławiu działa od 2009 roku i liczy 300 członków. Ilona Gosiewska informowała, że wolontariusze pracowali na Łączce Cmentarza Wojskowego na Powązkach oraz na Litwie. – Odkąd zaczęły się prace na Łączce, to nasi wolontariusze co kilka dni tam przyjeżdżali, to było dla nas bardzo ważne. Od kilku lat organizujemy co roku wakacje z samorządem polskim w rejonie solecznickim na Litwie. Prowadzimy tam renowacje miejsc pamięci, głównie kwatery żołnierzy Armii Krajowej. W tym roku będziemy wspierać też ekipę IPN-u w akcjach poszukiwawczych – mówiła rozmówczyni Polskiego Radia 24.

Jak podkreślała prezes zarządu stowarzyszenia kombatanci mieli żal, że zapomniano o nich w III RP. - Nasze stowarzyszenie ma bardzo dużo młodych ludzi, dla których ważne jest środowisko żołnierzy wyklętych. Akcje poszukiwawcze są dla nich oddaniem hołdu i wyzwaniem, by pomóc. W rejonie Wilna mamy też kombatantów, którzy pielęgnują pamięć i czekają aż ktoś potwierdzi ich wiedzę. Od akcji "Rodacy-Bohaterom" zaczęło się przywracanie pamięci o żołnierzach kresowych – powiedziała Gosiewska.

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu była Dorota Kania.

Polskie Radio 24/kk

____________________

Data emisji: 27.06.2017

Godzina emisji: 07:20

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 historia Polski Żołnierze Wyklęci IPN Kresy Litwa Instytut Pamięci Narodowej

Czytaj także

„Mam nadzieję, że na »Łączce« powstanie panteon z prawdziwego zdarzenia”

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2017 21:15

Na Wojskowych Powązkach w Warszawie odbyła się uroczystość pożegnania szczątków ofiar komunistycznego reżimu, które odnaleziono w kwaterze Ł, tak zwanej „Łączce”. – Uroczystość była efektem walki, by szczątki bohaterów były wydobyte z ziemi i przeniesione. Pogrzeb odbędzie się po identyfikacji ofiar – powiedziała w audycji Historia Na Dziś Beata Sławińska, wiceprezes Fundacji Łączka.

Uroczyste wyprowadzenie szczątków ofiar zbrodni komunistycznych, odnalezionych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN podczas ostatniego etapu prac ekshumacyjnych w Kwaterze Ł i ŁII Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie. 17.07.2017Foto: PAP/Marcin Obara

Posłuchaj

21'15 17.07.2017 Beata Sławińska: Komunistom nie udało się ukryć szczątków bohaterów

więcej

Jak podkreślała Beata Sławińska, w czasie III RP nie było woli politycznej do prowadzenia prac na „Łączce”. - Komunistom nie udało się ukryć szczątków bohaterów. W III RP przedstawiciele poprzedniego ustroju nie byli rozliczani za swoje działania. Powstanie Fundacji Łączka spowodowało, że temat ekshumacji pojawił się w przestrzeni publicznej, co doprowadziło do zmiany prawa i ustawy o IPN. Mam nadzieję, że na »Łączce« powstanie panteon z prawdziwego zdarzenia – powiedziała rozmówczyni Polskiego Radia 24.

Na „Łączce" w latach 1948-1956 komunistyczna bezpieka pochowała ciała kilkuset osób skazanych na śmierć, którymi często byli żołnierze antykomunistycznego podziemia. Dotychczas wydobyto szczątki ponad dwustu osób. Wśród nich zidentyfikowano między innymi majora Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę” i majora Hieronima Dekutowskiego „Zaporę”. Prace na Łączce były prowadzone przez IPN od 2012 roku.

Beata Sławińska, wiceprezes Fundacji Łączka

Więcej w całej audycji. foto: PR24/TB

Gospodarzem programu był Tadeusz Płużański.

Polskie Radio 24/kk/IAR

Historia na dziś w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje

____________________

Data emisji: 17.07.2017

Godzina emisji: 20:36

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Łączka Powązki Żołnierze Wyklęci IPN historia Polski komunizm Warszawa Tadeusz Płużański

Czytaj także

Prace poszukiwawcze pod „ścianą straceń”. „Tam zginął mjr Łupaszka”

Ostatnia aktualizacja: 19.07.2017 11:57

Prof. Krzysztof Szwagrzyk, kierujący pracami na warszawskiej „Łączce”, rozpoczął prace poszukiwawcze w Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. W Polskim Radiu 24 o sprawie mówił Jacek Pawłowicz, dyrektor placówki.

Siedzibą Muzeum stanie się teren obecnie funkcjonującego Aresztu Śledczego w Warszawie-Mokotowie przy ul. Rakowieckiej 37, który w 2017 roku zostanie wygaszony.Foto: @MuzeumWykletych / fb.com

Posłuchaj

18'58 19.07.17 Prace poszukiwawcze pod „ścianą straceń”. „Tam zginął mjr Łupaszka”

więcej

Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL mieści się przy ul. Rakowieckiej 37 w stolicy. Do niedawna znajdował się tam Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów. W latach 40. i 50 XX wieku było to natomiast miejsce, w którym przetrzymywano i mordowano więźniów politycznych, przeciwników władz komunistycznych.

Jak relacjonował w Polskim Radiu 24 Jacek Pawłowicz, prof. Szwagrzyk, kierujący Biurem Poszukiwań i Identyfikacji IPN, nie po raz pierwszy prowadzi prace na terenie więzienia mokotowskiego. – Już wcześniej wykonywane były prace przy kotłowni, gdzie podejrzewaliśmy, że mogą być zakopane szczątki. Nie udało się jednak znaleźć ofiar reżimu stalinowskiego (…). Mieliśmy wówczas pecha. Prace stanęły około dwa metry od miejsca, które niedawno znaleźliśmy, od „ściany straceń” – mówił dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. – „Ściana straceń” to miejsce, gdzie w latach 40. i 50. odbywały się egzekucje. Tam został zamordowany m.in. mjr Szendzielarz „Łupaszka” – dodawał gość PR24.

IPN w ostatnim etapie poszukiwań ofiar komunizmu na Łączce Cmentarza Wojskowego na Powązkach odnalazł szczątki ok. 100 osób - podał Krzysztof Szwagrzyk. Dodał, że na Łączce nie ma już żadnych ludzkich szczątków ofiar totalitaryzmu. IPN podsumował w Warszawie ostatni etap prac archeologicznych i ekshumacyjnych prowadzonych na Powązkach od 18 kwietnia do 8 lipca. - Przebadaliśmy Łączkę, odnaleźliśmy wszystkie ofiary komunizmu pogrzebane tam w sposób tajny w latach 40. i 50. Zakończyliśmy te prace - powiedział Szwagrzyk, który w IPN kieruje Biurem Poszukiwań i Identyfikacji.

IPN poszukiwał na „Łączce” szczątków ofiar komunizmu. W latach 1948-56 komunistyczna bezpieka ukryła tam ciała kilkuset ofiar – często byli to żołnierze walczący z sowietyzacją Polski. Wśród odnalezionych i już zidentyfikowanych szczątków znaleźli się żołnierze polskiego podziemia, m.in. mjr Hieronim Dekutowski „Zapora”, a także ostatni dowódca Narodowych Sił Zbrojnych ppłk Stanisław Kasznica. Wciąż poszukiwane są szczątki m.in. gen. Augusta Emila Fieldorfa, rtm. Witolda Pileckiego, płk. Łukasza Cieplińskiego.

Więcej w całej rozmowie.

Gospodarzem audycji był Tadeusz Płużański.

Polskie Radio 24/PAP

Więcej Historii w Polskim Radiu 24

____________________

Data emisji: 19.07.17

Godzina emisji: 7.07

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 PRL Żołnierze Wyklęci IPN komunizm Krzysztof Szwagrzyk Warszawa historia Polski HISTORIA

Czytaj także

Krystyna Krauze laureatką głównego konkursu Festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci

Ostatnia aktualizacja: 30.09.2017 22:00

Złoty Opornik, czyli główną nagrodę za najlepszy film Festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci otrzymała Krystyna Krazue, reżyserka produkcji „Braciszek Karel”. Na temat zakończonej IX edycji wydarzenia mówił Karol Darmoros, wysłannik Polskiego Radia na gdyński festiwal. Patronem imprezy było Polskie Radio.

Nagroda "Złoty Opornik" Festiwalu Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci.Foto: materiały prasowe

Posłuchaj

44'09 30.09.17 Północ-Południe: znamy laureatów Festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci

więcej

Film "Braciszek Karel" to opowieść o Karelu Krylu, legendarnym bardzie Praskiej Wiosny, czeskim Jacku Kaczmarskim, emigrancie politycznym od 1969 roku, redaktorze czeskiej sekcji Radia Wolna Europa.

Krystyna Krauze tłumaczyła, że zrobiła ten film, by pokazać związki Karela Kryla z polską opozycją. Twórca, między innymi, napisał pierwszą piosenkę o buncie robotniczym na Wybrzeżu w 1970 roku.

Przewodniczący jury Konkursu Głównego, reżyser Maciej Drygas wyjaśnił, że film Krystyny Krazue to bardzo osobisty i wzruszający portret Karela Kryla.

Wyróżnienie otrzymał film "Jak Oskar obalał komunę" w reżyserii Piotra Kucińskiego i Mirosława Basaja, ukazujący wybitnych naukowców Solidarności Walczącej, którzy potrafili zaprząc satelitę do walki z komuną. Jurorzy wyróżnili również film "Polski nic nie zniszczy. Historia chorążego Antoniego Dołęgi" w reżyserii Bogny Bender-Motyki, dokument Dariusza Walusiaka o ostatnim polskim partyzancie Józefie Franczaku "Mój przyjaciel Laluś" oraz film o Romualdzie Rajsie "Burym", pod tytułem "Podwójnie wyklęty" w reżyserii Ewy Szakalickiej.

W sumie w Konkursie Głównym startowało 30 dokumentów poświęconych polskiej drodze do wolności w latach 1939 - 89.

Jolanta Rudnik z Polskiego Radia Koszalin autorką najlepszego dokumentu radiowego Festiwalu NNW

Jolanta Rudnik z Polskiego Radia Koszalin została nagrodzona za najlepszy dokument radiowy na Festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci w Gdyni. Pierwszą nagrodę zdobył reportaż "Wilno - krew i łzy", który opowiada o masowej zbrodni w Ponarach koło Wilna.

W latach 1941-1944 zginęło tam około 100 tysięcy osób, w tym co najmniej kilkanaście tysięcy Polaków. "Tę zbrodnię zorganizowali Niemcy, a dokonali Litwini, w maju 1942 roku zamordowano tam kilkudziesięciu uczniów wileńskich szkół" - mówiła Jolanta Rudnik. Reportażystka dotarła do Danuty Szyksznian-Osowskiej, łączniczki Okręgu Armii Krajowej Wilno, która opowiedziała o tragedii swoich kolegów i koleżanek. "Tak naprawdę to trudna opowieść o polsko-litewskiej historii, bo przez całe dziesięciolecia przecież mówiliśmy o tym mało" - powiedziała laureatka.

Przewodnicząca jury konkursu Anna Sekudewicz, zastępczyni redaktora naczelnego Polskiego Radia Katowice, mówiła, że reportaż "Wilno - krew i łzy" dotyka wciąż mało znanego wydarzenia. "To bardzo poruszająca historia, szalenie przejrzyście i precyzyjnie skonstruowana. To w dużej części historia mało znana i rozpoznana i to był też taki walor, który zadecydował o tym, że ten reportaż wygrał" - oceniła jurorka.

W części informacyjnej audycji m.in. o nowych dokumentach w sprawie reparacji wojennych od Niemiec, wejściu w życiu reformy obniżającej wiek emerytalny, niższych emeryturach dla byłych funkcjonariuszy aparatu PRL, rozpoczęciu funkcjonowania sieci szpitali, napiętej sytuacji w Katalonii przed niedzielnym referendum, a także o niezadowoleniu Niemców z wyników niedawnych wyborów parlamentarnych.

Nie zabrakło również najciekawszych wiadomości ze sportowych aren. Przedstawił je Filip Jastrzębski.

Audycję „Północ-Południe” prowadziła Małgorzata Łopińska.

IAR/Polskie Radio 24/db

_____________________

Wszystkie audycje Północ-Południe

Data emisji: 30.09.2017

Godzina emisji: 21:05

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 Gdynia festiwal filmowy historia Polski Żołnierze Wyklęci komunizm Karel Kryl

Czytaj także

Wszystko jest Historią: 70. rocznica śmierci Henryka Flamego

Ostatnia aktualizacja: 25.11.2017 14:33

1 grudnia minie 70 lat od śmierci kpt. Henryka Flamego, ps. „Bartek”. Był on jednym z oficerów Narodowych Sił Zbrojnych, który po zakończeniu II wojny światowej walczył na Śląsku z komunistami. W audycji Wszystko jest Historią opowiadał o nim Tomasz Greniuch, historyk.

Henryk Flame. Zdjęcie wykonane po amnestii w 1947 r. Foto: wikipedia / domena publiczna

Posłuchaj

26'00 25.11.17 Wszystko jest Historią: 70. rocznica śmierci Henryka Flamego

więcej

Jak mówił w Polskim Radiu 24 Tomasz Greniuch, Flame – zdając sobie sprawę z przewagi liczebnej komunistów – unikał spektakularnych akcji. Był jednak od tego pewien wyjątek. – 1 maja 1946 roku, w Polsce, w której wszędzie było mnóstwo milicji, ubecji i wojska, zgrupowanie „Bartka”, na zboczach Baraniej Góry, skoncentrowało niemal 200 żołnierzy NSZ, czyli de facto nielegalnego wojska – relacjonował gość PR24. – 3 maja, w szyku niemalże defiladowym, około 75 z nich zeszło do Wisły. Miasto było wówczas pełne turystów, wypoczywało tam wielu prominentnych działaczy (…). Henryk Flame upokorzył komunistów, upokorzył samego Bieruta, do którego od razu dotarła informacja o tym wydarzeniu (…) – dodawał.

Ta sprawa miała zaważyć o tym, że komuniści za wszelką cenę postanowili zlikwidować „Bartka” i jego oddziały. – Z rozbitych zachodnich struktur NSZ pozyskano byłego AK-owca, który znał się na pracy konspiracyjnej (…). W sierpniu 1946 roku dotarł do samego obozowiska „Bartka”, gdzie został mu przedstawiony jako przedstawiciel sztabu, jego przełożony – opowiadał Tomasz Greniuch. – Przekonał Flamego o konieczności dyslokacji żołnierzy, do Monachium, gdzie znajdowała się centrala emigracyjna NSZ. To były transporty śmierci, wszystkie kończyły się skrytobójczymi morderstwami ludzi „Bartka” – opowiadał historyk.

Sam „Bartek” uniknął śmierci podczas transportu na Zachód. Wcześniej dowiedział się od jednego z żołnierzy, który uciekł komunistom, o tym, co stało się podczas przerzutu.

Flame ujawnił się na mocy amnestii, na początku 1947 roku. Choć w teorii nic mu nie groziło, 1 grudnia został zamordowany przez milicjanta, który miał być do tego inspirowany m.in. przez Henryka Wendrowskiego, owego byłego AK-owca, który przekonał „Bartka” do przerzutu jego żołnierzy na Zachód.

Więcej w całej audycji.

Gospodarzem programu był Jędrzej Lipski.

Polskie Radio 24/zz

Wszystko jest historią w Polskim Radiu 24 - wszystkie audycje

____________________

Data emisji: 25.11.17

Godzina emisji: 13.35

Zobacz więcej na temat: Polskie Radio 24 II wojna światowa Żołnierze Wyklęci Narodowe Siły Zbrojne komunizm historia Polski