W 2006 roku Polski Koncern Naftowy Orlen, pod kierownictwem Igora Chalupca, nabył litewską rafinerię Możejki. Choć rafineria znajduje się na Litwie, była odkupowana od holenderskiej fundacji, którą założył rosyjski oligarcha Michaił Chodorkowski, chcąc zabezpieczyć część swojego majątku po tym, jak w Rosji został aresztowany, osądzony i skazany na pobyt w kolonii karnej. W Polskim Radiu 24 sam były prezes PKN Orlen opowiadał o tej transakcji, jej przebiegu i konsekwencjach.
Zakup rafinerii Możejki przez PKN Orlen
Jak wyjaśnił Igor Chalupec, początek transakcji był identyczny, jak wszystkie tego typu działania gospodarcze. Firma rozglądała się za możliwością przejęcia zagranicznych aktywów związanych z przerobem i dystrybucją ropy, w związku z tym, że w pobliżu - na Węgrzech i w Austrii - rośli coraz mocniejsi konkurenci, odpowiednio MOL i OMV. Jak wyjaśnił były prezes spółki, podobne akwizycje, jak obecnie przeprowadzane przez koncern - zakup krajowych firm: Energi czy Lotosu - były "zamknięte z powodów politycznych".
W audycji przypomniano wypowiedzi Igora Chalupca z okresu, kiedy transakcja miała miejsce. Mówił on wówczas w rozmowach z mediami, że "to nie była zwykła transakcja biznesowa, to jednak było coś więcej".
- Mnie się wydaje, że jeżeli ktoś kieruje taką firmą, jak PKN Orlen, czy PGNiG, czy KGHM, firmą, która ma istotny udział akcjonariatu Skarbu Państwa, jak również ma określone znaczenie dla funkcjonowania gospodarki, dla bezpieczeństwa funkcjonowania kraju, czy bezpieczeństwa energetycznego, to "znajomość excela", umiejętność liczenia, dodawania i odejmowania, to jest jedna rzecz, którą trzeba mieć, ale druga rzecz, którą też trzeba mieć, to jest pewna wizja, pewien sposób myślenia i rozumienia tego, co można zrobić, aby taka firma mogła wzmocnić nie tylko siebie, ale również wzmocnić państwo - mówił Igor Chalupec.
"Dziś pewne rzeczy są oczywiste"
Jak podkreślił, za jego czasów w Orlenie uważano - i to nie była odosobniona opinia - że nabycie rafinerii w Możejkach ma istotny wymiar biznesowy, ale z drugiej strony jest także niezwykle istotne z punktu widzenia politycznego.
- Dzisiaj, po 24 lutego i rozpoczęciu wojny pewne rzeczy są oczywiste. Ale wtedy - mogę powiedzieć - nie dla wszystkich były oczywiste, również dla wielu ekspertów, również dla wielu polityków, którzy uważali, że kapitał nie ma narodowości, że Rosja jest takim samym partnerem gospodarczym, jak Unia Europejska, że w związku z tym fakt obecności rosyjskiego kapitału w największej litewskiej firmie, która wytwarza 10 proc. PKB Litwy, która jest naszym partnerem w Unii Europejskiej i w NATO, to tak naprawdę nie jest żaden problem. Takich wypowiedzi słyszałem bardzo wiele. Byli też politycy, którzy już po tej transakcji, wtedy kiedy rafineria faktycznie miała kłopoty z uwagi na zmianę w otoczeniu makroekonomicznym, uważali, że powinienem trafić pod sąd. Ja te wypowiedzi doskonale pamiętam - podkreślił Igor Chalupec.
Czytaj również:
Więcej w nagraniu.
23:39 PR24_mp3 2022_06_26-20-33-17_Nisztor.mp3 Igor Chalupec o transakcji zakupu rafinerii Możejki przez PKN Orlen ("W cieniu afer" / PR24)
* * *
Audycja: "W cieniu afer"
Prowadzi: Piotr Nisztor
Gość: Igor Chalupec (były prezes PKN Orlen)
Data emisji: 26.06.2022
Godzina emisji: 20.33
PR24/jmo
