Emisja
  • 16 marca godz. 22:00 Program 2

Do chwili ostatniej

polskieradio.pl
Janusz Dziewiątkowski 13.03.2012
Piotr Adamczyk
Piotr Adamczyk, foto: Wojciech Kusiński/PR

Zapraszamy na słuchowisko według dramatu Eliasa Canettiego w przekładzie Ryszarda Wojnakowskiego i adaptacji Bogumiły Prządki. Reżyseria radiowa Waldemara Modestowicza. Premiera słuchowiska odbyła się w 2003 r.

Autor:
Elias Canetti

Autor Przekładu:
Ryszard Wojnakowski

Reżyser:
Waldemar Modestowicz

Realizator:
Maria Olszewska

Opracowanie muzyczne:
Małgorzata Małaszko

Inni współtwórcy:
Bogumiła Prządka - adaptacja

Obsada:
Piotr Adamczyk, Piotr Bajor, Mariusz Bonaszewski, Jacek Braciak, Grzegorz Damięcki, Adam Ferency, Karolina Gruszka, Władysław Kowalski, Sławomir Orzechowski, Jacek Rozenek, Danuta Stenka

Głównym dziełem Canettiego jest "Autodafé", genialna powieść z pogranicza koszmaru i groteski, studium konfliktu wewnętrznego przeradzającego się w obsesję, w jaką popada odsunięty od rzeczywistości intelektualista. Jego postawę można by najkrócej scharakteryzować jako "niemoc słów i idei wobec żywiołu niskich instynktów". Ważną rolę w twórczości Canettiego odgrywają książki autobiograficzne i eseistyka, poświęcona rozważaniom nad historią i naturą ludzką (zwłaszcza "Masa i władza"); nie należy też zapominać o jego dramatach.

Koncepcja sztuki "Do chwili ostatniej" ilustruje tezę, owoc długoletnich studiów Canettiego nad dziejami ludzkości i wyraz jego sceptycyzmu, iż fundamentalną zasadę bytu stanowi zagrożenie śmiercią i walka o przetrwanie. Canettiego stawia znak równości między zjawiskami społecznymi a biologicznymi uwarunkowaniami i zachowaniami człowieka. Wskutek tego byłby on skazany na wieczną wrogość, przemoc i walkę - gdyby nie instancja, której autor powierza odpowiedzialność za losy ludzkości: to instynkt moralny, siła powodująca zawieszenie "praw natury". W hierarchii postaw etycznych najwyższe miejsce zajmuje człowiek zbuntowany, jak bohater sztuki, pragnący wyzwolić uszczęśliwioną "odgórnie" społeczność z pęt nowego fatalizmu, a właściwie dawnej władzy ubranej w szatę postępu.

Elias Canetti (1905-1994) - jeden z najwybitniejszych pisarzy niemieckojęzycznych XX wieku, w Polsce bardzo dobrze znany. Urodzony na terenie dzisiejszej Bułgarii, wielokrotnie zmieniał miejsce zamieszkania, by w 1938 r. wyemigrować do Anglii, która stała się jego drugą ojczyzną. Nagroda Nobla w 1981 r.