X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Nauka

Einstein się mylił!

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2011 14:00
Grupa naukowców z Wiednia, z udziałem dwóch Polaków, przedstawiła kolejny dowód na trafność teorii kwantowej, której nie chciał zaakceptować Einstein.
materia
materiaFoto: mat.własne

Albert Einstein nie chciał się pogodzić z tezami teorii kwantowej, która opisuje prawa rządzące najmniejszymi cząstkami materii. I trudno się dziwić genialnemu fizykowi. Z podobnym problemem zmaga się także każdy laik, któremu uczeni próbują wyjaśnić, o co w tym wszystkim chodzi: po prostu trudno zrozumieć, że właściwość układu kwantowego zaczyna istnieć dopiero wtedy, gdy zostanie zmierzona.

Według mechaniki kwantowej do momentu przeprowadzenia pomiaru układ może znajdować się jednocześnie w wielu stanach, czyli w tzw. superpozycji. - To tak, jakby jeden człowiek był zdolny iść jednocześnie w prawo i w lewo - wyjaśnia Radek Łapkiewicz, uczestnik najnowszych badań. W mechanice kwantowej człowiek idzie w prawo dopiero wówczas, kiedy go na tym przyłapiemy.

Rzeczywistość nie istnieje

Można powiedzieć, że pomiar nie tyle ujawnia wartość danej cechy cząstki (np. jej pędu lub położenia), co tak naprawdę ją tworzy. To obserwator decyduje, którą z wielu możliwych właściwości "powoła do życia". I tego właśnie nie chciał zaakceptować genialny fizyk, Albert Einstein. Wierzył w istnienie obiektywnej rzeczywistości, niezależnej od tego, czy ktoś ją obserwuje czy nie. 

Kolega Einsteina Abraham Pais wspominał: - Na jednym ze spacerów Einstein nagle się zatrzymał, obrócił w moją stronę i spytał, czy naprawdę wierzę, że Księżyc istnieje tylko wtedy, kiedy na niego patrzę.

Ale kolejne obserwacje fizyków potwierdzały, że pomiary mają realny wpływ na zachowanie cząstek. I nie wynika to wyłącznie z faktu, że inwazyjna metoda pomiaru zmienia właściwości badanych obiektów.

Koronnym dowodem są coraz doskonalsze obserwacje par splątanych cząstek, prowadzane już od lat 60. XX wieku. Testy wykonywane na jednej z nich natychmiastowo wpływają na drugą, niezależnie od dzielącej je odległości (zjawisko to zaobserwowano nawet dla dystansu ponad 100 km). Pomiary każdej z cząstek dają zupełnie przypadkowe wyniki, ale, gdy zestawimy dane dla obu cząstek, okaże się, że są one identyczne.

Własności powstają podczas mierzenia

Od dawna próbowano wyjaśnić te zjawiska w oderwaniu od mechaniki kwantowej - tworząc alternatywne "teorie ukrytych zmiennych", w których układy mają dobrze określone właściwości, niezależne od obserwacji. Jak podkreśla Łapkiewicz, nie cieszą się one jednak popularnością wśród uczonych. To mechanika kwantowa jest powszechnie uznawana za dobry opis świata. 

Do tej pory nie było jednak udokumentowanego doświadczenia (nie dotyczącego cząstek splątanych), które by wykluczało alternatywne teorie. Teraz już jest: zawdzięczamy go  grupie młodych naukowców z Uniwersytetu Wiedeńskiego pod kierunkiem prof. Antona Zeilingera

Wynik nie zaskakuje, ale jest dla fizyki przełomowy: wygrała mechanika kwantowa! Dr Marcin Wieśniak: - Wyszliśmy z założenia, że fizyka jest nauką doświadczalną i postanowiliśmy zrealizować eksperyment, który wykluczyłby istnienie zmiennych ukrytych.

Jak wyjaśnia naukowiec odpowiedzialny za teoretyczną część badania, w eksperymencie wykorzystano nierówność zaproponowaną w 2009 roku przez grupę tureckich matematyków. Jest ona spełniona, jeśli wyniki pomiarów jednej cechy są niezależne od tego, jakie pozostałe właściwości danej cząstki są badane. Pewne teorie ukrytych zmiennych nie mogą być prawdziwe (nierówność nie zostanie spełniona), jeśli poziom korelacji pomiędzy wynikami pomiarów dwóch różnych cech tej samej cząstki przekroczy graniczną wartość.

W Wiedniu udało się zademonstrować, że - nawet bez splątania - wyniki pomiarów nie dają się opisać przy użyciu ukrytych zmiennych niezależnych od pomiarów - wyniki uzyskane przez eksperymentatorów złamały nierówność. 

Ukryte zmienne jak teorie spiskowe

Wieśniak: -  Nie mogę powiedzieć, że ostatecznie wyeliminowaliśmy alternatywne opisy. To jest walka z teoriami w pewnym sensie spiskowymi.

Łapkiewicz: - Obserwacja łamania nierówności Bella (dotycząca cząstek splątanych) udowodniła już, że zaskakujące efekty kwantowe są faktem, i być może warto pomyśleć o ich wykorzystaniu. Narodziła się koncepcja ich zastosowania w obróbce oraz przesyłaniu informacji. Znaleziono i zademonstrowano protokoły służące kryptografii czy teleportacji. Może w tym przypadku będzie podobnie. My także pokazaliśmy, że wynik, który dotychczas istniał tylko na papierze, można zobaczyć w laboratorium. 

Pracę opisującą przebieg doświadczenia i jego wyniki opublikowało ostatnio czasopismo "Nature".

(ew/pap/PhysOrg)

Zobacz więcej na temat: lata 60 Wiedeń
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

E=mc2 udowodnione

Ostatnia aktualizacja: 24.11.2008 05:15
Trzeba było stu lat, by udowodnić najsłynniejszą teorię świata.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czarne dziury splątania kwantowego istnieją!

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2009 14:00
Tajemnice splątania związanego odkryli Polacy, zjawisko potwierdzono doświadczalnie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kwantowe splątanie dla początkujących

Ostatnia aktualizacja: 05.12.2009 11:55
Jak wyglądała historia splątania i czym ono właściwie jest?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Heretycy nauki

Ostatnia aktualizacja: 05.06.2008 20:33
Jak dokonano najważniejszych odkryć naukowych?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Albert Einstein

Ostatnia aktualizacja: 07.06.2008 02:46
Albert Einstein to najbardziej rozpoznawalny naukowiec wszechczasów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kwanty w skali makro

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2010 09:48
Prawa fizyki kwantowej rządziły dotychczas jedynie mikroświatem - teraz sprawdzają się także przy większych obiektach.
rozwiń zwiń