X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Section03
Bitwa Warszawska 1920

"Lewa wolna" Józef Mackiewicz

03.08.2016 12:10
Powieść wydaną po raz pierwszy przez londyńskie wydawnictwo Krąg w 1965 roku w cyklu "Słynne powieści" w radiowej Dwójce czytał Jerzy Radziwiłowicz.
Józef Mackiewicz
Józef MackiewiczFoto: Archiwum Emigracji UMK
Posłuchaj
19'46 "Lewa wolna", cz.1/58
19'31 "Lewa wolna", cz. 2/58
19'52 "Lewa wolna", cz. 3/58
19'16 "Lewa wolna", cz. 4/58
18'00 "Lewa wolna", cz. 5/58
19'11 "Lewa wolna", cz. 6/58
19'11 "Lewa wolna", cz. 7/58
20'01 "Lewa wolna", cz. 8/58
19'21 "Lewa wolna", cz. 9/58
20'12 "Lewa wolna", cz. 10/58
19'00 "Lewa wolna", cz. 11/58
18'50 "Lewa wolna", cz. 12/58
18'21 "Lewa wolna", cz. 13/58
19'23 "Lewa wolna", cz. 14/58
19'18 "Lewa wolna", cz. 15/58
18'48 "Lewa wolna", cz. 16/58
18'52 "Lewa wolna", cz. 17/58
18'50 "Lewa wolna", cz. 18/58
18'33 "Lewa wolna", cz. 19/58
19'24 "Lewa wolna", cz. 20/58
18'32 "Lewa wolna", cz. 21/58
19'29 "Lewa wolna", cz. 22/58
18'13 "Lewa wolna", cz. 23/58
18'44 "Lewa wolna", cz. 24/58
18'48 "Lewa wolna", cz. 25/58
18'19 "Lewa wolna", cz. 26/58
17'29 "Lewa wolna", cz. 27/58
19'06 "Lewa wolna", cz. 28/58
19'19 "Lewa wolna", cz. 29/58
19'09 "Lewa wolna", cz. 30/58
18'47 "Lewa wolna", cz. 31/58
20'10 "Lewa wolna", cz. 32/58
19'30 "Lewa wolna", cz. 33/58
18'48 "Lewa wolna", cz. 34/58
19'17 "Lewa wolna", cz. 35/58
18'37 "Lewa wolna", cz. 36/58
18'52 "Lewa wolna", cz. 37/58
19'58 "Lewa wolna", cz. 38/58
19'15 "Lewa wolna", cz. 39/58
19'49 "Lewa wolna", cz. 40/58
18'27 "Lewa wolna", cz. 41/58
19'10 "Lewa wolna", cz. 42/58
18'31 "Lewa wolna", cz. 43/58
18'24 "Lewa wolna", cz. 44/58
18'50 "Lewa wolna", cz. 45/58
19'34 "Lewa wolna", cz. 46/58
17'45 "Lewa wolna", cz. 47/58
18'59 "Lewa wolna", cz. 48/58
19'28 "Lewa wolna", cz. 49/58
18'49 "Lewa wolna", cz. 50/58
18'57 "Lewa wolna", cz. 51/58
19'35 "Lewa wolna", cz. 52/58
19'29 "Lewa wolna", cz. 53/58
19'30 "Lewa wolna", cz. 54/58
19'41 "Lewa wolna", cz. 55/58
19'08 "Lewa wolna", cz. 56/58
20'07 "Lewa wolna", cz. 57/58
17'47 "Lewa wolna", cz. 58/58
więcej
Audio

Józef Mackiewicz miał niespełna siedemnaście lat, gdy poszedł na wojnę polsko-bolszewicką jako ochotnik. Dwa lata służył w kawalerii. Po stronie polskiej walczyli też Kozacy kubańscy i ochotnicy rosyjscy. Zetknięcie się z nimi miało wpływ na późniejszą twórczość i na poglądy polityczne pisarza.


"Fot.
Fot. Wydawnictwo Kontra

W powieści "Lewa wolna" w epickiej formie przeplata się ogólny plan historycznych wydarzeń 1920 roku z indywidualnym spojrzeniem żołnierzy walczących przeciw bolszewikom. "Lewa wolna" łączy fikcję powieściową z autentycznymi wydarzeniami okresu wojny polsko-bolszewickiej. Akcja toczy się po jednej i po drugiej stronie.

Związek między fabułą i dokumentem w "Lewej wolnej" opisał Marian Hemar:

"Józef Mackiewicz na osnowie ludzkich przeżyć pisze historię, ona jest bohaterką książki. Nie umiem sobie inaczej wyjaśnić, dlaczego gdzieniegdzie świetną kompozycję powieści rozrywa, rozsadza jakby, publicystyka dowodów, cytatów, cyfr, skąd nagle pośrodku znakomitego toku narracji – mapy, po co dokumentacja rozkazów dziennych, listów, telefonogramów, świadków i raportów? Rzecz to niezmiernie ciekawa, jak to suche, rzeczowe autentyzowanie przydaje książce napięcia miast je przerywać, jak podnosi zainteresowanie czytelnika na jakiś wyższy poziom, bardziej jeszcze chciwy tych wszystkich faktów. W tym właśnie niemal "antypowieściowym" chwycie ujawnia się najżywiej rasowy, nieomylny artyzm Józefa Mackiewicza. Nie można nie wyrazić podziwu dla ogromu pracy przygotowawczej, badawczej, historycznej, której dokonać musiał autor, ileż czasu musiał prześlęczeć w bibliotekach, ileż dokumentów przewertować, jak do nich trafił w naszych emigracyjnych warunkach. … Książką Józefa Mackiewicza jestem głęboko przejęty, głęboko poruszony, z serca mu za nią dziękuję". ("Tydzień Polski" 1966 nr 3, później w książce "Awantury w rodzinie", Londyn 1967.)

Wydana w 1965 roku w Londynie książka wywołała sprzeciw Stowarzyszenia Kombatantów Polskich, które opublikowało broszurę pt. "W obronie prawdy historycznej". Są tam m.in. słowa gen. Tadeusza Pełczyńskiego: "Obraz lat 1919-20 zarysowany przez Mackiewicza … musimy całkowicie odrzucić jako nieprawdziwy, tendencyjnie wypaczony i uwłaczający nam […] Kawalerzyści polscy występujący w tej powieści, a reprezentujący żołnierza polskiego w ogóle, to ludzie bez żadnej busoli ideowej. […] Kobiety biorące udział w walce – to według Mackiewicza nierządnice i lesbijki rozwydrzone seksualnie. Przedstawia on je wszystkie w sposób poniżający Polki w ogóle".

Odpowiedział na to wydawca "Lewej wolnej", Juliusz Sakowski: "…generał Pełczyński niesłusznie chce widzieć w postaciach powieściowych symbole czy prototypy Polaków i Polek. Zgodny w tym poglądzie jest z teorią (i praktyką) socrealizmu, który domaga się od literatury bohaterów pozytywnych i najchętniej widziałby ich w młodej parze pracującej dla ojczyzny sowieckiej, jeżdżącej na traktorze i śpiewającej pieśni rewolucyjne".

Jak podkreślał w rozmowie z Polskim Radiem literaturoznawca prof. Włodzimierz Bolecki dokumentarne zaplecze tej powieści wiąże się z co najmniej kilkunastoletnią pracą autora. – Studiował rozmaite dokumenty w bibliotekach na Zachodzie, ale przede wszystkim zapoznawał się z książkami i materiałami, które sprowadzał i które były stopniowo publikowane na całym świecie. Dokumenty były też publikowane w czasopismach i różnych tomach opracowań związanych z historią partii bolszewickiej i dziejami wojny 1920 roku – powiedział prof. Bolecki.

W przypadku dzieła literackiego Józefa Mackiewicza sprawdza się znane powiedzenie, że wielcy pisarze przez całe życie piszą jedną książkę. - To jego jedno dzieło jest skupione wokół tematu, czym tak naprawdę jest komunizm, jak podbija Europę i świat – podkreślał prof. Włodzimierz Bolecki.