Radio Chopin

Streaming koncertu Kevina Kennera i Apollon Musagète Quartett

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2020 09:00
Serdecznie zapraszamy na streaming koncertu zamykającego festiwal „Przed wielkim Konkursem. Recitale mistrzowskie”, który odbędzie się w Sali Koncertowej Filharmonii Narodowej. Organizatorem tego cyklu koncertów jest Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Podczas koncertu wybitni wykonawcy – Kevin Kenner, Apollon Musagète Quartett oraz Sławomir Rozlach zaprezentują oba koncerty fortepianowe Fryderyka Chopina w aranżacji autorstwa Kevina Kennera i Krzysztofa Dombka. Polskie Radio Chopin jest patronem medialnym i partnerem festiwalu.
Kevin Kenner
Kevin Kenner Foto: Archiwum NiFC

19.10.2020  
godz. 19:30

 

 

Wykonawcy:

Kevin Kenner – fortepian 
Apollon Musagète Quartett 
Sławomir Rozlach – kontrabas

 

Program:

Fryderyk Chopin 
Koncert fortepianowy e-moll op. 11 
Koncert fortepianowy f-moll op. 21

Festiwal zwieńczy wykonanie dwóch wielkich dzieł kompozytora – koncertów fortepianowych. Te dobrze znane utwory zaprezentowane zostaną w zupełnie nowej odsłonie, kameralnej aranżacji autorstwa Kevina Kennera oraz Krzysztofa Dombka. Dzięki temu ujęciu będziemy mogli przenieść się w czasy samego Chopina i usłyszeć brzmienie rodem z XIX-wiecznych salonów.

Koncerty fortepianowe f-moll op. 21 i e-moll op. 11 skomponowane zostały w ciągu właściwie jednego roku – od jesieni 1829 do jesieni 1830 i pochodzą z tak zwanego warszawskiego okresu twórczości kompozytora. Jako pierwszy Chopin napisał Koncert f-moll (lata 1829-1830), wydał go w 1836 roku. Koncert e-moll skomponowany został w 1830 roku i wydany 3 lata później. Stąd częste błędne określanie Koncertu e-moll jako I Koncert fortepianowy. Są to utwory pisane przez młodego Chopina (miał wtedy 19-20 lat), zarazem bardzo dojrzałe w swoim kształcie. Forma koncertu brillant, zbudowana zgodnie z klasycznym wzorcem – trzyczęściowa, z formą sonatową w pierwszej części, drugą częścią wolną i rondem w finale – ma jednak nową, romantyczną odsłonę. Koncerty te są „poetyckie, młodzieńczo żarliwe i świeże, pisane w okresie pierwszej miłości do Konstancji Gładkowskiej”.

Koncert f-moll op. 21 zadedykowany został Delfinie Potockiej. Klasyczne części koncertu brillant nabierają zupełnie nowego wyrazu: „typowa struktura cyklu: allegro-adagio-presto przeszła w strukturę maestoso-larghetto-vivace”. Trzonem koncertu jest właśnie środkowe Larghetto, brzmiące zdaniem Jarosława Iwaszkiewicza jak „otwarcie bramy do jakiegoś przybytku miłości i spokoju”. Mówi się, że ma ono charakter nokturnu, zaś kształt wielkiej arii da capo. W wieńczącym koncert dynamicznym Allegro vivace usłyszymy brzmienia mazurka, opartego o rytmy kujawiaka i mazura. Koncert określa się jako bardziej delikatny, liryczny, miejscami romantycznie nierealny, oniryczny. Zdzisław Jachimecki wskazał, że o charakterze koncertu zadecydować mogła „metryka pochodzenia z osobistych przeżyć”.  Pierwsze publiczne wykonanie koncertu miało miejsce 17 marca 1830 roku na scenie Teatru Narodowego w Warszawie pod dyrekcją Karola Kurpińskiego.

Jak mówił Mieczysław Tomaszewski: „Jeszcze nie umilkły oklaski, jakimi Warszawa przyjęła pierwszy z dwu koncertów, f-moll, zaprezentowany wczesną wiosną 1830 roku w Teatrze Narodowym, a dwudziestoletni kompozytor zaczął szkicować następny koncert, e-moll”. Koncert ten postrzegany jest jako pisany „pewniejszą już ręką i uchem bardziej doświadczonym”, wciąż natchniony uczuciem do śpiewaczki, Konstancji Gładkowskiej. Ten napisany z „wielkim pianistycznym rozmachem i blaskiem” ma wiele wspólnego w koncepcji z poprzednim koncertem. Pierwsza część Allegro opatrzona została terminem maestoso, często stosowanym przy polonezach. Część wolna, zgodnie ze słowami Chopina, „jest to jakieś dumanie w piękny czas wiosnowy, ale o księżycu”, zaś w finałowym Rondzie kompozytor bierze na warsztat inny taniec narodowy – tym razem krakowiaka. Wykonanie Koncertu e-moll również na deskach Teatru Narodowego, tym razem pod dyrekcją Carla Solivy, wzbudziło zadowolenie jego twórcy: „wczorajszy koncert udał mi się. Sala pełna!” – tak pisał Chopin do swojego przyjaciela Tytusa Woyciechowskiego 12 października 1830 roku. Zgodnie z doniesieniami „Kuriera Warszawskiego” faktycznie sala była wypełniona, koncertu słuchało około 700 osób. Z podobnym entuzjazmem przyjęto koncert wykonany publicznie w Sali Pleyela w Paryżu. W „Revue Musicale” pisano: „Jest dusza w tych melodiach, jest fantazja w tych pasażach, a wszędzie jest oryginalność”.

 

Kevin Kenner urodził się w 1963 roku w Coronado (Kalifornia, USA). Jest pianistą i pedagogiem, laureatem wielu prestiżowych konkursów pianistycznych. Na fortepianie zaczął grać w wieku kilku lat. Zarówno w jego edukacji, jak i w późniejszej działalności muzycznej odnaleźć można wiele polskich wątków. Kenner studiował pod okiem Krzysztofa Brzuzy, który skierował go do Polski, gdzie kształcił się u Ludwika Stefańskiego. Współpraca zaowocowała występem na Konkursie Chopinowskim w 1980 roku, podczas którego był najmłodszym uczestnikiem i został okrzyknięty obiecującym talentem (uzyskał nagrodę specjalną). Następnie uczył się pod kierunkiem Leona Fleischera (Peabody Conservatory w Baltimore) i Karla Keinza Kämmerlinga (Hamburg). 

Kenner ma za sobą występy ze światowymi orkiestrami, takimi jak BBC Symphony Orchestra, Deutsches Symphonie-Orchester, National Orkest van Belgie, Orkiestra XVIII Wieku, NHK Symphony, Orkiestra Filharmonii Czeskiej i Filharmonii Narodowej w Warszawie oraz wiele amerykańskich orkiestr, m.in. San Francisco, San Diego, Kansas, New Jersey, Rochester czy Baltimore. Znany jest również ze współpracy z czołowymi dyrygentami, takimi jak sir Charles Groves, Andrew Davis, Hans Vonk, Jiří Bělohlávek oraz Antoni Wit, Jerzy Maksymiuk i Kazimierz Kord. Artysta współpracował również z zespołami, wśród których wymienić można chociażby Piazzoforte, z którym nagrał utwory Astora Piazzoli, Fryderyka Chopina czy Johanna Sebastiana Bacha. Kevin Kenner jest również założycielem i dyrektorem artystycznym zespołu Ensemble XIX wykonującego muzykę Chopina na instrumentach historycznych. Zainteresowanie dawnym brzmieniem muzyki tego twórcy zaowocowało nagraniem dla Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina jego kompozycji na Pleyelu z 1848 roku. Płyta ta uzyskała wiele pozytywnych recenzji, w tym m.in. 5 gwiazdek od francuskiego czasopisma Diapason. Znany jest również z nagrań utworów Maurica Ravela, Roberta Schumanna, Ludwiga van Bethoveena, jak również Ignacego Jana Paderewskiego. Nagrał wiele płyt, m.in. dla wytwórni Dux i Glossa Music. Zdobywca „Fryderyka” za najlepsze nagranie w kategorii muzyka kameralna.

Działalność pianistyczna Kennera została nagrodzona wieloma prestiżowymi nagrodami. Po zajęciu 5. miejsca na Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Giny Bachauer (1988) oraz nagrody specjalnej w konkursie im. Van Cliburna (1989) Kenner zdobywa II nagrodę w XII Konkursie Chopinowskim (1990; pierwszej nagrody nie przyznano), nagrodę publiczności oraz nagrodę Towarzystwa im. Fryderyka Chopina za najlepsze wykonanie poloneza. W tym samym roku zdobywa III miejsce i nagrodę za najlepsze wykonanie muzyki rosyjskiej podczas Międzynarodowego Konkursu im. Piotra Czajkowskiego. Był to pierwszy przypadek zdobycia obu nagród w Konkursie Chopinowskim i Konkursie im. Piotra Czajkowskiego przez amerykańskiego pianistę. W tym samym roku uzyskał również Terence Judd Award.

Po licznych sukcesach Kenner został zaproszony do zasiadania w jury na prestiżowych konkursach, m.in. w Azji, Europie i Stanach Zjednoczonych. W październiku 2010 roku był jurorem na XVI Konkursie Chopinowskim. W tym samym roku (w lutym) występował w Polsce z okazji 200. rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.

W grudniu 2018 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Łodzi. Podczas tej uroczystości Kenner określał siebie jako „obywatela Ameryki i Wielkiej Brytanii z polskim sercem”, podkreślając swoje związki z Chopinem i Polską. Miłość do naszego kraju rozpoczęła się już wiele lat wcześniej, kiedy kompozytor przebywał w kraju podczas burzliwego historycznie okresu, w trakcie narodzin Solidarności. Wskazywał, że „poprzez wieloletnie zaangażowanie w muzykę Chopina i muzykę Polski” odkrył Polskę w swoim sercu. Wierzy, że mimo swojego pochodzenia jest w stanie zagrać utwory Chopina tak jak rodacy kompozytora. W licznych recenzjach wskazuje się na niezwykłe zdolności pianisty w tym zakresie, zaliczając go w poczet wielkich chopinistów.

 

Apollon Musagète Quartett to zespół zaliczany do światowej czołówki kwartetów smyczkowych. Został założony w 2006 roku w Wiedniu przez czterech polskich instrumentalistów: Pawła Zalejskiego (skrzypce), Bartosza Zachłoda (skrzypce), Piotra Szumieła (altówka) oraz Piotra Skweresa (wiolonczela). Nazwa kwartetu pochodzi oczywiście od boga Apolla - patrona sztuki, poezji i muzyki, przewodnika muz (gr. Mousēgétēs). Jest to również tytułowy bohater neoklasycznego baletu Igora Strawińskiego z 1928 roku. Kwartet ma za sobą występy w najważniejszych światowych salach koncertowych, takich jak nowojorska Carnegie Hall, Berliner Philharmonie, Wigmore Hall w Londynie, Gewandhaus w Lipsku oraz amsterdamska Concertgebouw. Znany jest również ze współpracy z czołowymi orkiestrami m.in. BBC Symphony Orchestra, Dresdner Philharmonie, Heidelberger Philharmoniker czy węgierską Dohnányi Budafok. Zespół ma na swoim koncie liczne osiągnięcia, wśród których wymienić można wygraną w 57. Międzynarodowym Konkursie Muzycznym ARD w Monachium w 2008 roku. W latach 2012–2014 zespół został objęty prestiżowym programem BBC Radio 3 „New Generation Artists”, co przyczyniło się do wzmożonej działalności koncertowej w Wielkiej Brytanii. Co więcej, zespół został laureatem Paszportu „Polityki” oraz otrzymał Borletti-Buitoni Trust Award (2014). Wszyscy członkowie AMQ zostali również stypendystami programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda Polska”.

Ważne miejsce w działalności kwartetu zajmuje muzyka polskich twórców. Zespół znany jest z wykonań utworów m.in. Wacława z Szamotuł, aranżacji etiud Chopina na kwartet smyczkowy, dzieł Karola Szymanowskiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Grażyny Bacewicz, Krzysztofa Pendereckiego oraz Witolda Lutosławskiego. Kwartet tego ostatniego stał się inspiracją do stworzenia przez AMQ własnego utworu „Multitude” (2010), z kolei współpraca z wokalistką i pianistką Tori Amos (Myra Ellen Amos) zaowocowała powstaniem utworu „A Multitude of Shades” (2011). Oprócz klasycznego repertuaru zespół wykonuje również dedykowane mu utwory nawiązujące do postaci patrona kwartetu, Apolla. Kwartet prowadzi również warsztaty i kursy mistrzowskie (m.in. w Goslar, Augsburgu i Reichenau). Polskiej publiczności znany jest m.in. z występu na Festiwalu „Chopin i jego Europa”.

Sławomir Rozlach to wybitny kontrabasista, absolwent Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie kształcił się w klasie Waldemara Tamowskiego. Następnie ukończył studia podyplomowe w Hochschule der Künste w Berlinie pod kierunkiem Michaela Wolfa. Ma za sobą również edukację u Michaela Schwalbégo, legendarnego koncertmistrza Filharmoników Berlińskich. Znany ze współpracy z wybitnymi dyrygentami, takimi jak: Claudio Abbado, Riccardo Chailly, Neville Marriner czy Bernard Haitink. Występował z Orkiestrą Filharmonii Śląskiej, Śląską Orkiestrą Kameralną i lipską Gewandhausorchester w roli solisty. Do 2002 roku prowadził grupę kontrabasów w Mahler Chamber Orchestra, później zaś związał się z orkiestrą Gewandhaus w Lipsku, a od 2004 jest członkiem zespołu muzyki dawnej Neues Bachisches Collegium Musicum, kultywującego tradycje Telemanna i Bacha. Polskiej publiczności znany jest z występów na Festiwalu „Chopin i jego Europa” oraz Koncercie Urodzinowym Chopina w Filharmonii Nardowej w Warszawie (2017). Jest wykonawcą nagrań dzieł kameralnych Józefa Nowakowskiego i Józefa Krogulskiego, które ukazało się w ramach serii Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina „Muzyka czasów Chopina”.

Oba koncerty fortepianowe w wykonaniu wskazanych artystów zostały nagrane w aranżacji Krzysztofa Dombka i Kevina Kennera w ramach współpracy z Narodowym Instytutem Fryderyka Chopina. Kenner poprzez redukcję partytury dążył do stworzenia wersji koncertów będącej jak najbliżej chopinowskiego oryginału. Wskazywał, że „Chopin często wykonywał swoje koncerty w różnych małych wersjach, co było powszechną praktyką wśród wielu kompozytorów-pianistów tego okresu”.

Marta Jankowska