X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

Święto Matki Boskiej Zielnej

Ostatnia aktualizacja: 13.08.2019 10:00
Czas zbierania plonów dla mieszkańców wsi był czasem największego znoju, najcięższej, ale i najważniejszej w całym roku pracy, wieńczącej wszystkie ich starania i zabiegi gospodarskie. Był to czas, który miał swój własny rytm i liczne, uświęcone tradycją zwyczaje i obrzędy.  
Kraków, 15.08.  Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - konkurs na Tradycyjny Bukiet Zielny
Kraków, 15.08. Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - konkurs na Tradycyjny Bukiet ZielnyFoto: Jacek Bednarczyk/PAP

W polskiej i europejskiej tradycji ludowej Matka Boska, której wielkie święto obchodzi się w dniu 15 sierpnia, czczona jest jako patronka ziemi będącej w najbujniejszym rozkwicie, patronka ziół, kwiatów, owoców i zbóż. Dlatego właśnie nazywana bywa Zielną (w Polsce), Korzenną (w Czechach), Kwietną (w Niemczech – w Bawarii i Nadrenii), Żytnią (w Estonii). We wszystkich tych krajach w dniu sierpniowego maryjnego święta składa się Matce Boskiej w ofierze płody ziemi: zioła, kwiaty, zboża, warzywa i owoce.

Zielem świętym tlącym się na węgielkach okadzano izbę i obejście dla ochrony przed burzą, pożarem i epidemiami groźnych chorób zakaźnych (nazywanych niegdyś zarazą lub morowym powietrzem). Okadzania takie stosowano zawsze podczas odczyniania uroku, jeśli podejrzewano, że niemoc ludzi lub zwierzęcia spowodowana została zadaniem, rzuceniem uroku i czarami.

Do bukietu wkładano także kłosy zbóż, len, makówki i konopie oraz różne warzywa i owoce: marchew, nabity na patyk ziemniak lub jabłko, gałązkę z późnymi wiśniami, gałązki leszczynowe z orzechami, a więc wszystko, co zrodziła ziemia i co ważne było dla ludzkiego bytu.

 Wierzono powszechnie, że poświęcony w kościele bukiet nabiera niezwykłych właściwości – czarodziejskich i leczniczych.

 W drodze powrotnej z kościoła pozostawiano więc ziele w bruzdach zagonów, aby szkodniki nie zagrażały ziemniakom i kapuście. Po kilku dniach zabierano bukiet do domu i tam przechowywano go, najczęściej ze świętym obrazem. Zioła z bukietu dodawano do różnego rodzaju domowych herbat i wywarów mających zastosowanie w leczeniu wszystkich w zasadzie chorób nękających ludzi i zwierzęta gospodarskie.

 Stosowano je w przeszłości, np. do leczniczej kąpieli zalecanej chorym dotkniętym gruźlicą. Wywar z ziół poświęconych w święto Matki Boskiej Zielnej dawano do wypicia krowom po ocieleniu, aby oczyścić ich wnętrzności; dymem zaś ze spalonych roślin wyjętych z bukietu leczono zapalenie wymienia. Zielem świętym tlącym się na węgielkach okadzano izbę i obejście dla ochrony przed burzą, pożarem i epidemiami groźnych chorób zakaźnych (nazywanych niegdyś zarazą lub morowym powietrzem). Okadzania takie stosowano zawsze podczas odczyniania uroku, jeśli podejrzewano, że niemoc ludzi lub zwierzęcia spowodowana została zadaniem, rzuceniem uroku i czarami.

Nazywana bywa Zielną (w Polsce), Korzenną (w Czechach), Kwietną (w Niemczech – w Bawarii i Nadrenii), Żytnią (w Estonii). We wszystkich tych krajach w dniu sierpniowego maryjnego święta składa się Matce Boskiej w ofierze płody ziemi: zioła, kwiaty, zboża, warzywa i owoce.

W całej Polsce dzień ten obchodzony jest bardzo uroczyście, zwłaszcza na wsi. Wielkie uroczystości religijne odbywają się w sanktuariach maryjnych, miejscach odpustowych. Przybywają do nich liczne pielgrzymki rolnicze.

 Uroczystość Zaśnięcia i Wniebowstąpienia Najświętszej Marii Panny, w Polsce znana przede wszystkim jak święto Matki Boskiej Zielnej, obchodzona była w Kościele już w V wieku. Najświętsza Maria Panna według uznanej przez Kościół legendy nie umarła, jak wszyscy ludzie, lecz po swym długim, ziemskim życiu zapadła w głęboki sen, a Jej dusza i święte, niepokalane, wolne od grzechu ciało, zostały na skrzydłach aniołów zaniesione do nieba.

***

Tekst pochodzi z książki "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne" dr Barbary Ogrodowskiej, wyd. Muza, Warszawa 2010.

Opracowała: Hanna Szczęśniak

Zobacz więcej na temat: folklor antropologia

Czytaj także

Święto Zwiastowania Najświętszej Marii Panny

Ostatnia aktualizacja: 25.03.2019 10:00
Święto to zawsze kojarzyło się z początkiem wiosny o wiele bardziej, niż wcześniejsza o kilka dni, figurująca w oficjalnym kalendarzu data 21 marca, od której liczy się astronomiczna i kalendarzowa wiosna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Niedziela Palmowa

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2019 09:00
W całej Polsce w Niedzielę Palmową we wszystkich kościołach na każdym nabożeństwie święci się palmy, zaś po sumie (głównym nabożeństwie niedzielnym) odbywają się uroczyste procesje z palmami.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielki Tydzień

Ostatnia aktualizacja: 15.04.2019 09:00
W przeszłości w Wielką Środę, Wielki Czwartek lub nawet w Wielki Piątek w całej niemal Polsce odbywały się judaszki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielkanoc

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2019 06:00
W symbolice i obchodach chrześcijańskiej Paschy, nazwanej później Wielkanocą przetrwały pewne ślady odwiecznych wierzeń i mitów oraz relikty pradawnych świąt powitania wiosny i kultu roślin, odradzających się po zimowej wegetacji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zielone Świątki

Ostatnia aktualizacja: 07.06.2019 07:50
Zielone Świątki to ludowa nazwa święta kościelnego Zesłania Ducha Świętego uznanego za jedno z najstarszych i największych świąt w kościelnym kalendarzu liturgicznym. Z obchodami kościelnymi Zielonych Świątek łączyły się obrzędy ludowe powitania wiosny, święta rolnicze i pasterskie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Boże Ciało

Ostatnia aktualizacja: 19.06.2019 07:00
Od XV wieku począwszy aż po dzień dzisiejszy w Polsce, w dzień Bożego Ciała, ze wszystkich kościołów wychodzą uroczyste procesje i idą do czterech ołtarzy ustawianych na zewnątrz świątyń.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Noc świętojańska

Ostatnia aktualizacja: 21.06.2019 15:00
Obchody świętojańskie były niegdyś wielkim świętem powitania lata, obchodzonym w porze letniego przesilenia słońca, w najkrótszą noc w roku - z 23 na 24 czerwca i najdłuższy dzień, 24 czerwca.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Święto Matki Boskiej Jagodnej

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2019 10:44
Nawiedzenie Najświętszej Marii Panny obchodzone w Kościele 2 lipca, to kolejne święto maryjne, któremu w Polsce towarzyszą ciekawe wierzenia, obchody ludowej i niezwykłej urody legendy.
rozwiń zwiń