X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
RCKL

Dzień św. Barbary

Ostatnia aktualizacja: 03.12.2019 10:16
Chociaż życie i cnoty św. Barbary nie mają potwierdzenia w źródłach historycznych, to stały się tematem wielu legend.
Audio
  • "Barbaro błogosławiona" w wykonaniu Genowefy z d. Wiatrowska-Skolimowska i Genowefy z d. Rosińska di Paulo z płyty "Polacy w Brazylii i Argentynie" z serii "Muzyka Źródeł"
Dzień św. Barbary - patronki budowniczych, architektów i murarzy, flisaków, a przede wszystkim górników.
Dzień św. Barbary - patronki budowniczych, architektów i murarzy, flisaków, a przede wszystkim górników.Foto: Shutterstock

W dniu św. Barbary zwyczajowo odbywają się wyzwoliny  na rębacza, wprowadzanie młodych do górniczego stanu, po dokonaniu przez nich zwyczajowego skoku przez skórę (łatę) i poczęstunku, najczęściej z piwa i śląskich krupnioków, fundowanych przez nowicjuszy.

Najbardziej znana przedstawia ją jako gorliwą czcicielkę Chrystusa, żyjącą w pierwszych wiekach chrześcijaństwa, w państwie rzymskim, prawdopodobnie w Antiochii, srogo prześladowaną przez własnego ojca Diaskarosa. To on uwięził Barbarę w wieży, głodził ją i zmuszał do bałwochwalczych praktyk – do oddawania czci Boskiej wymalowanym na ścianach celi gwiazdom, słońcu i księżycowi.

W czasach okupacji hitlerowskiej oraz w latach stanu wojennego, św. Barbarze – opiekunce wszystkich ludzi podziemia  polecała się konspiracja polska.

Św. Barbarze udało się wprawdzie zbiec z więzienia (dzięki pomocy nawróconych na chrześcijańską wiarę i sprzyjających murarzy), a podczas ucieczki rozstąpiła się przed nią góra i dała jej chwilowe schronienie. Wkrótce jednak została pojmana i wzięta na męki, ale i to nie zachwiało jej heroicznej wiary. Według tej samej legendy, sam Chrystus pocieszał ją w cierpieniu i ocierał łzy, a aniołowie przynieśli z nieba kosztowną tkaninę, aby okryć jej nagość i rany po uciętych na torturach piersiach. Św. Barbara poniosła śmierć męczeńską przez ścięcie mieczem. Razem z nią, od nagłego uderzenia spadającego z nieba pioruna, zginął jej niegodziwy ojciec Diaskaros.

W Polsce św. Barbara czczona jest jako patronka budowniczych, architektów i murarzy, flisaków, a przede wszystkim górników węgla, rud żelaza, siarki, miedzi i soli oraz wszystkich ludzi ciężkiej i niebezpiecznej pracy – zagrożonej męczeńską śmiercią.

Na Pomorzu w wielu portach i przystaniach rybackich, morskich i śródlądowych znajdują się kapliczki i wizerunki św. Barbary.

Dzień 4 grudnia, jest tradycyjnym, wielkim świętem górniczym nazywanym Barbórką. Rozpoczyna się ono zawsze składkową mszą świętą w intencji górników i ich rodzin. Do kościołów wprowadza się górnicze sztandary, a sami górnicy występują w galowych mundurach z orderami, w czapkach przybranych piórami. Później odbywają się parady górniczych orkiestr; a wieczorem – koncerty, występy artystów, zabawy i bale.

W dniu św. Barbary zwyczajowo odbywają się wyzwoliny na rębacza, wprowadzanie młodych do górniczego stanu, po dokonaniu przez nich zwyczajowego skoku przez skórę (łatę) i poczęstunku, najczęściej z piwa i śląskich krupnioków, fundowanych przez nowicjuszy.

W czasach okupacji hitlerowskiej oraz w latach stanu wojennego, św. Barbarze – opiekunce wszystkich ludzi podziemia polecała się konspiracja polska.

Św. Barbara jest również opiekunką rodzin i patronką dobrej śmierci. Ma w swojej pieczy panny na wydaniu i ich narzeczonych, którzy niegdyś zwracali się do niej z prośbą o odroczenie służby wojskowej (proś Boga dziewczyno i świętej Barbary, ażeby twój chłopiec nie stanął do miary – tzn. przed komisją poborową). Broniła także ludzi od chorób i wielkich epidemii, zwłaszcza od czarnej zarazy – czyli ospy, a także od burzy i uderzenia pioruna.


***

Tekst pochodzi z książki "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne" dr Barbary Ogrodowskiej, wyd. Muza, Warszawa 2010.

Opracowała: Hanna Szczęśniak


Czytaj także

Andrzejki

Ostatnia aktualizacja: 28.11.2019 09:00
Andrzejkowe wróżby matrymonialne, znane w wielu regionach Polski, mają zasięg europejski. Ich kolebką może być starożytna Grecja, a zwłaszcza greckie wyspy Sporady. Według niektórych uczonych, miałby na to wskazywać wspólny rdzeń imienia Andrzej – po grec. Ándreas, dosłownie męski i andros – mąż, mężczyzna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adwent

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2019 08:00
Adwentem nazywa się w Kościele czterotygodniowy czas oczekiwania i duchowego przygotowania do Bożego Narodzenia i nowego roku liturgicznego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nadszedł grudzień, czas ciszy i oczekiwania...

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2019 13:00
Zbliża się koniec roku, spędzamy więcej czasu z rodziną, ale też myślimy o wymarzonych prezentach. Dawniej na wsi ustawały prace w polu, ludzie przesiadywali w domach, pracując, ale też opowiadając sobie różne historie, a dzieci uczyły się kolęd.
rozwiń zwiń